Simyacı müteahhidler

Aynı şeyleri yapıp farklı sonuçlara ulaşılabileceğini ispat etmek için çalışmaktan yorulmayan bir milletiz.

Ucuz tüketip kaliteli yaşamak istiyoruz.

İhalelerde yüksek standartlar koyuyor ama ihaleyi fiyatı en fazla kırana veriyoruz. Bu şekilde ihaleyi alanın mı, verenin mi, yoksa bunu hazırlayan zekânın mı problemli olduğuna bakmıyoruz.

İhaleler yapım bedellerinin yüzde otuz, kırk, elli, en son Van''da yüzde altmış beş kırarak yol ihalesi almış. Yüzde beş-on değil altmış beş. Kimse de, arkadaş bunu nasıl yapacaksın, diye sormuyor, ihaleyi ucuza vermenin keyfi ile elini ovuşturarak veriyor. İhaleyi alan bu ıskontoya rağmen kar ediyor. Peki, siz yapılan yolun akıbetini hala merak ediyor musunuz

Konut yapımında da 19. yüzyılda başlayan arayışımız 21. yüzyılda da sonuçlanmadı. Hala malzemeden yeterince çalarak depremde ayakta kalmayı başaran binalar yapmayı beceremedik. Ne yapsak olmuyor binalar kâğıt evler gibi yıkılmaya devam ediyor. İşin ilginç yanı bizim dışımızda dünyanın herhengi bir yerinde böyle bir arayışın olmaması da bizi şaşırtmıyor.

Van''a gelince. Van''da Kızılay çadırında veya Erciş''te konuştuğumuz insanlardan duyduklarımız, insanın kanını beynine sıçratacak cinsten şeyler. Van''da tek bina yıkılmış gibi duruyor. Ama çadırlarda konuştuğumuz insanların ifade ettiği çarpıcı bir durum var. Dışarıdan sağlam veya çatlak gibi duran binaların çoğunun içleri çökmüş, duvarları yıkılmış girilecek gibi değilmiş.

Sokakları gezerken bizim de gördüğümüz, sıvası yapılmış, daha boyanmamış yepyeni binaların bile depremde ciddi zarar gördüğüydü. Erciş''te gezdiğimiz Van Yolu Caddesi, son zamanlarda gelişen, yeni bina ve alışveriş yerlerinin, lüks markaların olduğu bir cadde. Bu caddede yıkılan binaların tamamına yakınının son iki, bilemediniz üç yıl içinde yapıldığını söylüyor konuştuklarımız.

Şimdi bu çatlak binaları küçük bir sıva, güzel bir rötuş, lüks bir mezar olarak dünyanın fiyatına satmaya devam edecek biz de bir sonraki depremde konuyu tekrar ele alacağız.

Peki, ne yapmalı?

Bu işi devletin de, ihale komisyonlarının da, müteahhidinde, yerel yöneticilerinin de yapmadığı, yapamadığı gerçeği ortada maalesef.

Toplum olarak, yaşamımızı belli bir bedel karşılığında geçirdiğimiz yerlerin mezarlarımız olmasını istemiyorsak harekete geçmeliyiz.

Depreme dayanıklılık kendi yaşam kalitemiz, sorumluluk anlayışımız ile doğru orantılı olarak artabilir. Keyifli vakit geçirmek için gittiğimiz mekânlarda dekorasyona milyonlar harcayan firma sahiplerinden, binanın depreme dayanıklılığını gösteren belgeyi görünür bir yere asmasını isteyebilir veya istediğimizde bize göstermesini sağlayabiliriz. Bunu da mümkünse yapı denetim firmasından değil bir üniversitenin mühendislik fakültesinden sağlamasını isteyebiliriz. İşyeri açmak için birçok belgeyi bir araya getirmek zorunda kalan tüccar, esnaf bunu bir üniversiteden alıp biz velinimetlerini ikna etmeyi esirgemez herhalde.

Yoksa, nasıl olsa bir hafta sonra balık hafızamız devreye girecek ve biz aynı mutlulukla yaşamaya devam edeceğiz. Ta ki bir yakınımız için, yıkılan pastanenin, sinemanın, kahvehanenin önünde kurtarma ekiplerinden gelecek haberi bekleyen insanlardan biri olana dek.