Tatil bitti

Yazın bitmesi başta turizm sektörü olmak üzere birçok kesim için farklı şeyler ifade ediyor. Düşünsenize öğrenciler, öğretmenler, servis araçları, okul kayıtları, tekrar artacak İstanbul trafiği ki, düşünmek bile istemiyorum, bunların hepsi tatillin bitişinin olası sonuçları olacak.

Ama bu kesim içinde en çok Ekim ayı sonuna kadar iş yapmayı bekleyen turizm sektörü için yılın muhasebesi anlamında önem taşıyor tatilin bitmesi.

Sezon başlamadan yapılan yatırımlar, anlaşmalar, doluluk oranlarının firma bütçelerine nasıl yansıdığı kısa bir süre sonra ortaya çıkacak.

Gerçi birçok büyük tesis, turizm acenteleri ile çalışarak üç aşağı beş yukarı daha sezon başlamadan yaptıkları rezervasyonlarla yılın nasıl olacağı hakkında fikir sahibi olabiliyorlar.

Ancak yine de sürpriz gelişmeler, başta gıda ve elektrik zamları olmak üzere bu sektörde de girdi maliyetindeki artışlar, kur düşüşleri karlılıklarına negatif etki yapmış olması kaçınılmaz.

Aslında turizmi çok geniş anlamda yaz ayında, güneş, deniz, kum ve daha az ölçekte ve dar yerlerde kış turizmi (ki bu konuda da yerli talebin yabancı talepten fazla olduğu görülüyor.) olarak sürdürmeye çalışırsak azami faydayı elde etmede zorlanırız.

Bu nedenle bakış açımızı eldeki diğer zenginliklere yönelterek değiştirmeliyiz. Sektörü önce iki ana başlık altında irdelersek birincisi turizm potansiyelimiz, ikincisi de turist potansiyelimiz olarak öncelikle ayırmakta fayda var.

Turizm potansiyeli olarak baktığımız zaman dünyada bu kadar geniş kapsamlı turizm potansiyeli olan ülke azdır veya nerde ise yoktur diyebiliriz. Sayalım. Öncelikle üç temel dinin birçok kutsal yerine sahip olması açısından inanç turizmi, eski ve hala izleriyle yaşayan tarih ve kültür turizmi, bir çok doğal varlıkları ile ekstrem sporların yapılmasını sağlayan doğa turizmi, gıda üzerine kurulu ancak hala sadece yerel kalan bir çok festival turizmi, bir çok bakir koy ve eşsiz manzaralarıyla yat turizmi sıralanabilir.

Bu potansiyelimizin tamamı zengin ve elit bir tabakanın ilgilendiği turizm dalına giriyor. Ama ülkemizde mevcut potansiyelimizin yüzde sekseninden fazlası diğer alanlarda kullanılıyor, buradan elde edebileceğimiz olağanüstü potansiyeli göz ardı ediyoruz.

Bir başka önemli konu, turist potansiyeli. Her şey dâhil sistemde ve güneş, deniz, kum çerçevesinde gelen turistin çok gelir bırakmadığını kişi başına harcanan rakamların azlığından tesis sahiplerinin bile şikâyetçi olduklarını görüyoruz.

Demek ki sunuşta çeşitliliğe gitmek kadar turist profilinin değişmesinde de çalışmalar yapmak gelir arttırmak için şart olan unsurlardan.

Öncelikle deniz dışı turizm potansiyeline yönelik gelen turistlerin daha fazla harcama yaptıklarını biliyoruz. Bu üzerinde önemle durulması gereken bir konu.

İkinci bir nokta, birçok yazının konusu olan artan petrol fiyatlarının Ortadoğu ve Arap ülkelerini zenginleştirdiğini, kişi başına düşen gelirlerinin çok arttığını biliyoruz. Bu harcama düzeyi yüksek kitleyi, ülkemize çekmek için başta tanıtım olmak üzere gereken çalışmaları yapmalıyız.

En büyük sorunlardan bir başkası, çeşitliliğimize ve potansiyelimize rağmen yabancı yatırımcıların bu alanda ciddi yatırımlar yapmamış olmasıdır. Yabancı sermayenin girişi ile oluşacak rekabet ortamında hem hizmet kalitesini hem de turist kalitesini ve sayısını arttırabiliriz. Bu nedenle yabancı yatırımcıların ilgisini çekecek cazip yatırım imkânları sunmalıyız.

Mevcut tesislerle diğer zenginliklerimizi aktif hale getirdiğimiz zaman hem sezonu tüm yıla yaymanın böylece atıl kalmanın önüne geçilebileceği gibi, yıllık 24 milyarlar civarında olan turizm gelirimizin de hızla otuz milyar dolar civarına çıkarma şansını da elde ederiz.

Kronik sorunumuz olan cari açığın finansmanı için sıcak para ve borçlanma gibi kısa vadeli çözümlerin yanı sıra nisbeten uzun vadeli ve kalıcı bir çözüm olarak turizm potansiyelimizi devreye sokabiliriz.