"Big brother" gerçek olma yolunda

ABD''nin Oklahama eyaletinde plakası olmayan bir kamyoneti çeviren trafik polisleri, aracın sahibi Timothy McVeigh''e yüklü bir ceza keserler. Bu ceza, ülke genelinde kesilen binlerce benzer ceza gibi, FBI tarafından işletilen bir veri tabanına işlenir. Uzun bir süre sonra Oklahama City federal binasının bombalanmasına adı karışmış bir isim girilir aynı bilgisayara. Bu isim, cezalı sürücüler arasında kaydı yapılmış McVeigh''den başkası değildir. Şüpheliyi ele geçirmek hiç de zor değildir artık. Ve bilgisayardaki bilgilerden yola çıkılarak düzenlenen operasyonla bombacı kıskıvrak yakalanır.

National Crime Information Computer (NCIC - Milli Suç Bilgi Arşivi), FBI''ın çalıntı arabalardan sabıkalılara, kayıp isimlerinden arananlara kadar polis kayıtlarına giren hemen hemen her şeyin saklandığı devasa bir veritabanı. Belleğinde 8,5 milyonu aşkın kayıt var ve günde iki milyon sorgulama talebine cevap veriyor.

Büyük veritabanları kategorisinde NCIC tek sayılmaz. Sarayova''da savaş suçlarını araştıran komisyonun kullandığı bir veritabanında da 7000''in üzerinde görgü tanığının ifadesi kayıtlı. Bu, 50 bin sayfa doküman, 11 bin fotoğraf, 600 saati aşkın film kaydı ve 29 bin şüphelinin ismi demek. Suç, bu kadar bilginin birbirleriyle olan ilişkileri deşilerek, olaylarla kişiler ve kişilerle kişiler arasında bağlantılar kurularak tespit ediliyor. Sarayova''da bilgisayarlar, sadece verileri muhafaza etmiyor, aynı zamanda muhakeme sürecine de eşlik ediyorlar.

Bir başka devasa veritabanı olan Lexis-Nexis, 7300 veritabanından oluşan bir veritabanları koalisyonuna benziyor. Bu koalisyonda 1 milyarın üzerinde doküman yer alıyor. Bu arşive her gün 120 bin kadar yeni haber metni, haftada da 4,5 milyon civarındayeni doküman işleniyor. Lexis-Nexis, her sene % 40''ın üzerinde bir büyüme kaydediyor. Şu anda bu büyüklüğüyle, 350 milyon Web sayfasını barındıran İnternet''i dahi geride bırakmış durumda.

Malumunuz Internet''te bilgi, su üstüne yazılan yazılar misali Web sayfalarının ömrüyle sınırlı. Ortalama bir Web sayfasının ömrünün 75 gün olduğunu söylüyor istatistikler. Birkaç yıldır faaliyette olan ve dünyanın en büyük veritabanı olmaya aday bir elektronik arşiv, tüm bu ölü Web sayfalarının mumyalanmış halini yaşatıyor belleğinde. Bu arşivin Web gezginleri olan Bot''lar (belli bir işi yapmak üzere programlanmış robot programcıklar), günde 3,5 milyon sayfanın resmini çekiyorlar. Sanal dünyanın casusları bunlar.

Son bir örnek daha. Posta ile doğrudan pazarlama şirketleri, veritabanlarında ABD''deki hanelerin % 95''inin tüketim ve gelir bilgilerinin kayıtlı olduğunu itiraf etmekten çekinmiyorlar. Bu, 200 milyon tüketicinin zevklerinden harcama biçimlerine kadar pekçok şahsi bilgisinin başka ellerde olduğu anlamına geliyor.

Gelecek, sadece sanal bir dünyadan ibaret değil. Şahsınıza, şirketinize, derneğinize ait birçok bilginin dev veritabanlarında saklandığı, gerektiği zaman hızlı bir şekilde tedarik edilebileceği ve bu bilgiler arasındaki bağların kolayca ortaya çıkarılabileceği bir dünya bekliyor sizi. Peşinizde olan ve biraz becerikli bir muhabir, sadece isminizi girerek, kayıtlı olduğunuz dernekleri, zevklerinizi, gelirinizi, son bir ayda kredi kartıyla yaptığınız harcamaları, hangi Web sitelerini ziyaret ettiğinizi, kimlerle e-mail''leştiğinizi öğrenebilecek. Bu bir muhabir olmayabilir belki ama, bir devlet görevlisi olacağı kesin.

Internet iktisadi ve siyasi birçok açıdan devletlerin gücünü azaltıyor. Ancak eğer geleceğin gücü bilgi ise, devlet güçlenecek demektir. "Big brother" bizi şimdiden izlemeye başladı mı yoksa?