İki sıralama ve Türkiye

Bu hafta yayınlanan Time dergisininin bir başlarında, diğeri orta safalarında iki ayrı sıralama var. Bunlardan ilki, kuş gribinden ölmüş bir kuş, Mogadişu''da patlak veren çatışmalarda vurularak öldürülmüş bir çocuğun ve petrol sızıntılarının kirlettiği sahillerden birinin fotoğrafları altına konduğu için pek iç açıcı gelmiyor insana.

Sıralama dünyanın 128 ülkesini kapsıyor ve Dünya Ekonomi Forumu''nca düzenlenmiş. Sıra İsveç ile başlıyor ve diğer İskandinav ülkeleriyle devam ediyor. Almanya yedinci, İngiltere ise onbirinci. Haber altyazısında ABD''nin 22. sıradan 31. sıraya gerilediği belirtilmiş. Geçen sene ABD''nin durduğu yerde komünist Küba var. ABD''yi ilginç bir ülke takip ediyor: Kazakistan. Yerini yadırgadığım başka ülkeler de var. Mesela Filipinler Almanya''nın üzerinde altıncı sırada.

Tahmin edileceği gibi bu sıralamada Müslüman nüfusun ağırlıkta olduğu ülkeler oldukça gerilerde. Tanzanya 34., Özbekistan 41., Uganda 50., Azerbaycan 59., Kırgızistan 70., Tacikistan 79.,Malezya 92., Kuveyt 96., Suriye 103., Ürdün 104., Arap Emirlikleri 105., Nijerya 107., Cezayir 108., Etiyopya 113., Burkina Faso 117., İran 118., Suudi Arabistan 124. ve Pakistan 126. sırada.

Bu sıralama cinsiyet eşitliğinin, eğitime erişim, iktisadi katılım ve imkanlar, siyasi etkinlik ve sağlık alanlarında yapılan değerlendirmelere göre yapılmış. Kadın ve aile sağlığı konularında fakir ülkelerin, siyasi etkinlik açısından demokrasinin hâkim olmadığı rejimlerin, iktisadi katılım ve imkanlar açısından serbest piyasadan uzak, eğitime erişim konusunda ise bağnaz ülkelerin sonlara yaklaşması beklenir böyle bir sıralamada. Sözgelimi Burkina Faso''nun sonlarda olmasının sebebi büyük ölçüde yoksulluktan olsa gerek. İran''ın siyasi etkinlik, Suudi Arabistan''ın ise hem siyasi etkinlik, hem de iktisadi katılım, biraz da eğitime erişim kategorilerinde düşük not aldığı tahmin edilebilir.

Böyle bir sıralamada Türkiye''nin nerede olmasını beklersiniz?

Öyle ya, bizde sağlık konusunda son yirmi yılda önemli adımlar atılmadı mı?

Kadınlar artık siyasete çok daha etkin bir şekilde katılmıyor mu? Bir başbakan bile çıkardık.

İktisadi katılım konusunda kabul etmek gerekir ki, henüz kadınların iş hayatındaki yeri, eşitlik açısından bakıldığında oldukça gerilerde bir yerde. Ama en azından kadınların yükselmelerini, iş sahibi olmalarını engelleyen bir durum yok. TÜSİAD başkanı bile kadın bu ülkede.

Eğitim konusunda Doğu illerimizde kızların okutulması konusunda biraz direnç hâlâ sürüyor. Ama, sağ olsunlar, kardelenler göğsümüzü kabartıyor bu alanda.

Bu şartlar altında hiç değilse şöyle ortalarda bir yerlerde görmek isterdik değil mi Türkiye''yi.

Ama, o da ne?

Time gene yapacağını yapmış, bizi aşağılara, oldukça aşağılara, Kuveyt''ten, Bangladeş''ten, Suriye''den, Burkina Faso''dan, hatta va hatta İran''dan aşağılara, 121. sıraya atmış.

Ne oluyoruz? Nedir bu Türk düşmanlığı? Sen seksen yıl uğraş, kadınları bir yerlere getirmeye çalış, adamlar seni hâlâ nerelerde görsünler. Bu adamlar Türkiye''ye gelince nereye gidiyor Allah aşkına? Çarşamba''ya mı?

Yoksa bunlar bizim çağdaşlaşma adına, dinin siyasallaşmasını engellemek adına, başörtülü kızların okullara girmesini yasaklamış olmamıza mı taktılar. Ya da kadınların başörtülü olarak Meclis''te milleti temsil etmelerini kabul etmeyip, onları meclisten kovduğumumuzu mu dert ediyorlar? Başörtülüleri hastaneden yaka paça attığımızı nereden biliyorlar? Başörtülü kızlara iş vermediğimizden, çarşaf çarşaf listelerle başörtülü kız çalıştıran şirketleri deşifre ettiğimizden nasıl haberleri olmuş bunların?

Canım çok sıkıldı. Anlatmayacağım rekabet gücüne göre ilk kırk ülkeyi sıralayan ikinci listeyi. Zaten Türkiye yok o listede.