Pazartesi günü, abonelerine günlük ekonomik bülten sağlayan ve anlamda ekonomiyi yakından takip edenler için yıllardır önemli bir haber kaynağı olan Anka Bülteni''nde sıcak para ile ilgili bir haber – yorum çıktı. Son birkaç yıldır hemen bütün haberlerini, doğru bildikleri duruşlarını bariz bir şekilde ön plana çıkartan bir tarzda verdikleri için, söz konusu haberin veriliş tarzını çok da fazla önemsemedim.Ama bu haber, diğer gazetelerin ekonomi sayfalarına da yansıyınca ve daha da ilginci, uzman
Pazartesi günü, abonelerine günlük ekonomik bülten sağlayan ve anlamda ekonomiyi yakından takip edenler için yıllardır önemli bir haber kaynağı olan Anka Bülteni''nde sıcak para ile ilgili bir haber – yorum çıktı. Son birkaç yıldır hemen bütün haberlerini, doğru bildikleri duruşlarını bariz bir şekilde ön plana çıkartan bir tarzda verdikleri için, söz konusu haberin veriliş tarzını çok da fazla önemsemedim.
Ama bu haber, diğer gazetelerin ekonomi sayfalarına da yansıyınca ve daha da ilginci, uzman olarak söylediği dinlenen, yazdığı okunan insanlarca da köşelerine taşınınca, konuyu ben de burada ele almak durumunda kaldım. Ortada vahim bir durum vardı ve bu vahim durum, mesela bu ülkenin Hazine Müsteşarlığı''nı yapmış biri tarafından eleştirilmek yerine, kendi tezini ispat için kullanılıyordu. (Bkz: Mahfi Eğilmez, Radikal, 28/10/2008)
Söz konusu haber, özetle sıcak para olarak isimlendirilen yabancı yatırımların ülkeden çözüldüğünü ve hızla kaçtığını ileri sürüyordu. Bu yorum, bazı sayılarla da güya destekleniyordu. Buna göre yılbaşında 107 milyar Dolar olan sıcak para hacminde % 50''nin üzerinde bir düşüş yaşanmıştı. Resmi veriler sıcak para hacmindeki düşüşün yılın Ağustos sonuna kadarki kısmının 17 milyar Dolar civarında olduğunu ortaya koyuyormuş. Eylül ve Ekim aylarındaki gelişmeleri kendileri tahmin etmiş. Anka''nın haberini kendi sayfa ve köşelerine taşıyanlar, bunun sıcak para girişleriyle pompalanmış bir büyüme sürecinin çöktüğü anlamına geldiğini yazdılar.
Bu haberi köşesine malzeme yapan ve sıcak para hacmi ile doğrudan yabancı sermaye akımını karşılaştıran Mahfi Bey, acaba neden aynı dönem için sıcak para akımını ortaya koymadı?
Koymadı, çünkü biliyor ki, ilk sekiz ay için hacmindeki erimeden yola çıkıp yaptığınız hesap, aynı dönemdeki net sıcak para akımları ile ciddi anlamda çelişiyor. İMKB hisse yatırımları, Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) ve yabancıların bankalarda tuttuğu mevduattan oluşan sıcak paranın 17 milyar Dolar azaldığı iddia edilen ilk sekiz ayda (aslında söz konusu hacim daralması, Uluslararası Yatırım Pozisyonu Raporuna göre, 13,5 milyar Dolar), yabancılar aynı tür yatırımlarda plase edilmek üzere ülkemize 7,7 milyar Dolar sokmuşlar. Mevduatı bir kenara koyalım ve sadece İMKB ve DİBS piyasasına bakalım. Hacmin yılsonunda 96,4 milyardan 77,7 milyar Dolara gerilediği ilk sekiz ayda DİBS''den net 237 milyon Dolar çıkış olmasına rağmen, İMKB''ye net 2,3 milyar Dolar giriş olmuş.
Özetle hacmin gerilemiş olması, sıcak paranın çekip gittiği anlamına gelmiyor. Basitçe anlatalım. Elinizde bir varlık stoku var (diyelim ki üç adet daire). Bu stokun yılbaşındaki değeri, stokunuzdaki yılbaşındaki varlık adedinin her bir varlığın yılbaşındaki değeri ile çarpımından hesap edilir (her biri 300 bin YTL olan üç daire eder 900 bin YTL). Yıl ortasına gelindiğinde bu varlık stokunuzun değeri 600 bin YTL''ye inmişse, bu dairelerden birini sattınız anlamına mı gelir, yoksa dairelerin fiyatı mı 200 bin YTLye düşmüştür? Üstelik bir de yatırımınızı Dolar üzerinden takip ediyorsanız, yatırım hacmi, hiç satış yapmadığınız ve YTL üzerinden fiyat hiç değişmediği halde, sırf Dolar değer kazandığı için bile azalabilir.
Yılbaşından bu yana YTL üzerinden % 55, Dolar bazında % 66 değer kaybeden İMKB''de hacmin azalmış olması ne anlam ifade eder? Yılbaşında 70 milyar olan yabancı hisse senedi portföyünün Anka''nın tahminine göre 23 milyara gerilemiş olması, ciddi anlamda değer kaybı yaşayan bir yatırım aracından yabancının gerçek anlamda ne kadar çıkış yaptığını gösterir?
Şüphesiz ki, Eylül ve Ekim ayları sıcak paranın 2006''dan bu yana ülkeden en hızlı çekildiği dönem oldu. Ama bu dönemde çıkanlar, zorunlu oldukları için ve zararla çıktılar.
Bu yazı, farkındaysanız, sıcak parayı savunan bir yazı değil. Bu yazı sıcak paranın ülkeden ciddi anlamda henüz çıkmadığını ileri sürüyor.
Bu yazı, Anka Haber Ajansı ve Mahfi Bey gibi bu işin basit aritmetiğini bilmesi gerekenlerin nasıl “sıcak para çıkıyor” vaveylası çıkarttığını ortaya koyan, ama niçin çıkarttığını anlayamayan bir yazı.
Belki kendileri niçinini bizlere açıklarlar.
