Laik kesim siyasetle tanışırken

Kabataş Erkek Lisesi"nde kısa sayılabilecek "Doktorcu" yıllarımdan sonra siyasal algı ve Türkiye okumalarımı belirleyen esas dönem 1993-95 yıllarında Cem Boyner"in başkanı olduğu Yeni Demokrasi Hareketi"nde (YDH) oldu. Türkiye"nin örtülü bir darbe yılı olan 1993 ve devamı yıllarında Kürt sorununun demokratik çözümünü siyasal önceliği yapan, "sistemden beslenenler sistemi değiştiremezler" mottosuna sahip YDH"de kişisel formasyonumu en çok etkilen üç isim oldu. İlki aynı gazetede yazmaktan onur duyduğum Ali Bayramoğlu, bir projede birlikte çalıştığım Etyen Mahçupyan ve yüksek lisans dönemimde sık sık konuştuğum Erol Katırcıoğlu"dur. Bu isimlerle yıllar içinde yaptığım sohbetler, yazdıkları metinlerden çok şey öğrendim ve hala öğrenmeye devam ediyorum. Onlardan öğrendiğim en önemli şey demokratlık oldu. Demokrat olmak, siyasal ideolojiden bağımsız olarak bir zihniyet tercihi idi.

Hayatta karşılaşılan herhangi bir durum karşısında "ne" değil "nasıl" sorusunun önemli olduğu ve "insanı dış gerçeklik karşısında mütevazi bir yere konumlayan" bir tercih demokratlık. Gezi olaylarına da demokrat bir gözlükle bakıyorum.

Bugüne kadar başarabildiğim ölçüde bu demokrat gözle yazmaya çalıştım. İlk hedefim anlamak oldu. Çünkü anlamadan, dışardan yapılan analizler çok şey ifade etmiyor.

Tekrar olma pahasına bir kez daha yazmakta fayda görüyorum. Gazeteci olarak meydanda gördüklerim, konuştuğum insanlar, atılan sloganlar, taşınan bayraklara baktığımda biraz indirgemeci olma riskini göze alarak kabaca üç grup var.

1.Grup: Merkezinde Taksim/Cihangir çevresinde yaşayan çevreci, yazar, mühendis, akademisyenden oluşan STK ve STK temsilcileri var. Bunlar 1,5-2 yıldır Gezi Parkı için yapılması düşünülen projenin durdurulmasını istiyor. Bunun için bu sürede pek çok eylem yaptılar. Ancak hiç biri yerel yönetim tarafından dikkate alınmadı.

2.Grup: 29-30-31 Mayıs"ta polisin 1. gruptakilere ve onlara destek verenlere uyguladığı haksız şiddetin sokağa döktüğü insanlar. Bu gruptakiler sadece 1. gruba destek için değil aynı zamanda uzun süredir yaşam tarzlarına müdahale, özgürlük alanlarının daralması gibi kaygı, endişe ve korku duyan insanlardan oluşuyor.

3.Grup: Bu grup büyük ölçüde varlıklarını, siyasal meşruiyetlerini AK Parti/Erdoğan karşıtlığına indirgeyen siyasi partiler, legal ve illegal örgütlerden oluşuyor. Sahip oldukları örgütlülük ile ilk iki grubu manipüle ederek barışçıl eylemleri şiddete evriltmeye çalışıyor. Bu gruplar ilk iki gruptan tepki görüyor.

Bu grupların çoğunluğunun ortak keseni laik/seküler hayat/yaşam tarzına sahip olmaları. İlk iki grup hayat/yaşam tarzı üzerine samimi bir kaygı, endişe ve korku duyarken; 3. gruptakiler ise bunları manipüle ederek kendini siyasallaştırma arayışında. Bu grubun Türkiye"nin geleceğinde marjinallikleri dışında bir karşılığı da yok.

Başbakan Erdoğan bugüne kadar sadece 3. grubu referans aldı ve tüm protestocuları bu grup içindeymiş gibi dil kullandı. Evet, bu grup içindekileri darbe girişimlerinden Ergenekon ve darbe davalarına kadar pek çok yerden tanıyoruz. Bu grubun son olayda bir kalkışma içinde olduğu hatta uluslararası güç/lerin işin içinde olması muhtemel. Ama bu grup, meydanının tamamını temsil etmiyor. Sorun, Başbakan Erdoğan"ın bunu görmemesi.

Başbakan Erdoğan bugün 1. grubu temsil edenlerle yapacağı görüşme geç kalmış ama önemli bir adımdır. Temsil gücü ne kadar güçlü bir heyet olursa çözüm yolunda mesafe o kadar kısa olur.

Bu noktada AK Parti"nin atması gereken önemli bir adım daha var. O da hayat/yaşam tarzı konusunda kaygı, endişe ve korku duyarak sokağa çıkanları anlamak, onlarla konuşmak. AK Parti geçmişte bu tür adımları çok attı. Bir adım daha atabilir.

Gezi Parkı protestoları Türkiye"de yeni bir toplumsal sınıfın taleplerini siyasallaştırması ve kamusal alanda dillendirmesinin miladı olmuştur. Artık siyaset aksına laik/seküler hayat/yaşam tarzına sahip kesimler içinde özellikle gençler ve kadınların başına çektiği yeni bir siyasal damar belirmeye başlamıştır. Bunlar Türkiye"nin laiklerinin "gerçek" siyasetle tanışma sürecidir. Burada sorun bu taleplerin nasıl bir siyasal örgütlenme ile kamusal alana taşınacağıdır.

Bu siyasal damarın öncülleri benzer kaygıları bundan önce ifade edenlerden farklı olarak laiklik, Kemalizm, şeriat korkusu gibi içi boş sembolleri kullanmıyor. Daha yaratıcı slogan ve eylemlerle kendilerini ifade ediyorlar. Kendilerini "özgürlükçü" ve laik" tanımlıyorlar. Özgürlük bir "değeri", laiklik bir "yaşam tarzını" ifade ediyor.

Bakalım siyaset bu talepleri nasıl kamusallaştıracak? Çünkü 2014 ve 2015 seçimlerinin laik kesim açısından esas belirleyicisi bu gruplar olacak.