Yeni yılınız mübarek olsun

Bir erkeğin hayatında üç dönem vardır: Noel Baba"ya inandığı, Noel Baba"ya inanmadığı, Noel Baba olduğu. [BOB PHILLIPS]

Miladi yılbaşı, Türkiye"de I. Dünya Savaşı sonrasında, mütareke yıllarında kutlanmaya başladı.

İstanbul"da, Beyoğlu civarında.

Elbette o dönemde Hicri ve Rumi [mali düzenlemeler, maaş günleri için] takvimler kullanılıyordu.

Refik Halid, bu kutlamaların, Rusya"dan kaçıp İstanbul"a gelen "huriler" şerefine başladığını söyler.

Miladi takvime, malum, 1926"da geçildi.

Yılbaşı kutlamalarına, Peyami Safa kadar, Nurullah Ataç da mesafeli bakmıştır.

Fakat bu tereddüt, edebî ve felsefi bir nitelik taşır.

***

1970"lere gelindiğinde, yılbaşı artık köylerde bile kutlanıyordu.

İnsanlar neye seviniyordu?

Ataç"a göre yılbaşı bizi günlerin birbirine benzemeyeceği yanılgısına yöneltiyordu. Ve kaderin değişeceğini ummamıza neden oluyordu. Yazar, 1938"in son günü yayınlanan yazısında "Yeni yılınız mübarek olsun" diyor.

Faruk Nafiz Çamlıbel, Hicrî yılbaşının neden bir kutlamaya elvermediğini şöyle açıklar:

"Hicrî yılın ilk ayı olan Muharrem"in onuna denk gelen Aşure Günü, Kerbela Olayı"nın yıldönümüdür. Bu matemi aşureler bile tatlandıramaz. Hicrî yıla, gözyaşıyla girerdik…"

***

1955"te, Refik Halid Bey, yılbaşına kendi bayramlarımızdan daha gayretle sarıldığımıza dikkat çekiyor.

Fakat bizim şenliğimizin, 25 Aralık"ta idrak edilen Noel"le ilgisi olmadığını vurguluyor.

"Bu adetin yalnızca eğlence tarafını almışız" diyen yazar, kalenderce "Meğerse lazım imiş!" diyor.

1970 yılbaşından iki hafta kadar sonra Necmettin Erbakan ve arkadaşları, Milli Nizam Partisi"ni kurdu.

Yılbaşının politik bir çerçeveye kavuşması da bu döneme mi rastlar?

Belki de.

***

Kimi Müslümanlar çam süsleyip alışveriş merkezlerindeki Noel Baba"larla fotoğraf çektiriyor: "Hoo hoo hooo!"

Kimileri ise Hicrî Ramazan ayına denk gelen Mekke"nin Fethi"ni yılbaşı gecesi kutluyorlar.

Ben, birlikte sevinme fırsatı sunan günlerin, gecelerin ıskalanmaması gerektiğini düşünüyorum.

Farklı inançlardan komşularımızın, arkadaşlarımızın bayram sevinçlerini paylaşmak; barışçı, özgürlükçü, özgüvenli bir yaklaşım gibi görünüyor bana.

Mekke"nin Fethi gibi insanlık tarihi bakımından son derece önemli, kansız, barış ve esenlik yüklü bir olayı; toplumsal ayrışma vesilesi haline getirmemek lazım sanırım.

Santa Claus"a "Baba" dememeyi elbette anlıyorum.

Dansözden kaçmayı, tombalaya el sürmemeyi de.

Fakat her hafta "pazartesi sendromu" yaşayan bir muhafazakar, yılbaşında kendini kasmasa daha iyi olur sanki?

Nurullah Ataç"tan 75 yıl sonra, ben de söyleyeyim: Yeni yılınız mübarek olsun.