Bülbülü öldürmek

Galiba bundan on yıl kadar önce eşimle beraber bir “Karadeniz gezisi” yaptık. Trabzon''da Prof. Dr. Nazan Bekiroğlu; Rize''de kadim dostumuz Ömer Erdoğan bizi misafir etti, çevreyi gezdirdi.

Bu arada meşhur “Uzungöl”e de gittik.

Doğrusu Karadeniz Bölgesi bir baştan bir başa cennet gibi. Ama “Uzun- göl” bu cennetin en mutena köşelerinden biri. Âdeta bir minyatür. Ormanın içlerinden, tepelerin ardından gelen billur gibi bir dere küçümen bir açıklığa ulaşınca orada minyatür bir göl oluşturmuş. Gölü dolduran dere öbür uçtan çıkarak aşağılara doğru köpüklenerek, çağıldıyarak akıyor.

Etrafta çam, kekik ve binlerce ottan, çiçekten yayılan enfes bir koku; yüzünüzü okşayan serince bir esinti. Sessizlik. Tabiatın o ciltler dolusu eseri dolduracak sessizliği. Bunu arada bir kesik kesik öten kuş sesleri süslüyor. Gölün yüzeyi esen yelle beraber minnacık dalgalar oluştururken, arada bir alabalıkların sinek avlamak için su yüzeyinden epeyce yukarıya sıçradıklarını görüyorsunuz.

Etraf serapa orman, çayır, yeşillik. Yukarılarda eski zamanlardan kalmış ve hâlâ aynı yaşantıyı sürdüren bir köy var.

Göl kenarında büyülenmiş gibi dikilip kaldım. Sonra acıyla etrafı seyre başladım. Ahşap, beton; büyük, küçük bir sürü ev, yazlık, otel bu avuç içi kadar alanı istila etmiş. Gölün alt başına minareleri oldukça yüksek bir cami yapılmış. Otobüsler gidiyor, minibüsler geliyor, arabalar park yeri arıyor. Göle yaklaştım, eğilip suya baktım. Dipte her tür şişe, meyve suyu paketi, mısır koçanı vesaire. Gölde olmaması gereken bitkiler alabildiğine büyümüş, epeyce bir alanı kaplamış. İçim “cız” etti. Göl elden gidiyor, dedim. Sonra hemen oracakta bu gölün korunması için bir plan yaptım. Sanki görev bana verilmiş gibi.

Ben olsaydım yukarıdaki köyün dışında bu gölün çevresine çivi çaktırmazdım. Hele yol hiç yaptırmazdım. Gölü görmeye gelenler için en az üç-dört kilometre aşağılarda bir “Çadırkent” misali kamp yeri kurdurur, (Asla bir yapılaşmaya izin vermez) misafirleri oradan yaya olarak göle gönderir, çoluk-çocuğun etrafı kirletmemeleri, göle taş atmamaları için bir güvenlik ekibi teşkil ederdim. Hatta belki daha da ileri gider, gölün çevresine en az 70-100 metre öteden ahşap bir çit çektirip ziyaretçilerin oradan gölü temaşa etmelerini, fotoğraf-filim çekmelerini sağlardım.

Buna mukabil yukarıdaki eski köy ile aşağıdaki çadır kent arasına bir yol yaptırıp köylülerin ziyaretçilerle alış-veriş yapmalarını kolaylaştırır; insanların o güne kadar tatmadıkları lezzette olan süt-yoğurt-tereyağı mısır ekmeği yemelerine imkân tanırdım.

Uzungöl dağların başında, ormanların içinde bir elmas parçası gibi parıldıyor; deresi türlü makamlardan şarkılar besteleyip, türküler çığırıyor, avuç içi kadar bir güzellik tıpkı bülbül gibi şakıyıp duruyor.

Bu gibi güzellikleri umumun ziyaretine, yerleşimine, kullanımına açmak; bundan umulmadık bir turizm geliri beklemek bülbülü eti için öldürmeye benzer. İnsanın tüyleri diken diken oluyor.

Gazetelerin yazdığına göre Uzungöl bir yana Türkiye''nin en çok bilinen ve ziyaret edilen göllerinden biri olan “Abant” da tehlike altında imiş.

Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi öğretim üyelerinden Beşir Yüksel''in verdiği bilgilere göre “On yıl sonra Abant olmayabilir”. (Radikal 21 Ağustos 2008).

Yüksel, Bolu Abant Tabiat Parkı''nın yoğun insan baskısı ve erozyona uğrayan toprağın gölü doldurması ile ciddi bir tehlikeye maruz kaldığını belirtiyor.

Yoğun insan baskısı yanında otlatma ve hayvancılığın kontrole tâbi tutulmaması sebebiyle bitki örtüsü bozulmakta, toprak kaybı artmakta, göl ağır ağır dolmaktadır. Hatta bu gidişle etraftaki orman varlığı da tehdit altında kalmaktadır.

Bütün bunlara ülkemizin yaşadığı kuraklığı da eklemeliyiz.

Türkiye''de kaç tane “Uzungöl”, kaç tane “Abant” var. Bu güzelliklere sahip çıkamaz isek ülkeye de sahip çıkamayız. Zaten “küresel ısınma” bütün dünyayı etkisi altına almış durumda. Bu şartlarda daha dikkatli olmalı, göllerin tahrip edilmemesi, kurumaması için elimizden gelen ne varsa onları tez elden uygulamaya başlamalıyız.

Türkiye''de son onbeş-yirmi yılda yüzlerce göl kurudu. Daha önce ise yanlış tarım politikaları yüzünden bir sürü sulak alan devlet eliyle kurutularak tarıma kazandırıldı. Ancak şimdi bunun bir kazanç değil, telafisi olmayan bir zarar olduğunu anlıyoruz. Tabiat feryat ediyor, bu sesi duyalım, geç kalmayalım.

*Gezgin (Eylül 2008) dergisinde Uzungöl''ün son fotoğrafını gördüm. Temizlenmiş, düzenlenmiş, kenarına yol yapılmış, kıyısı beton kaplanmış, açıkçası doğal halini kaybetmiş, Gençlik Parkı''ndaki havuza dönmüş. Etrafta binalar fazlalaşmış; Uzungöl tam turistik bir mekan olmuş, artık bence gitmeye-görmeye değmez. Bülbülü öldürmüşler.