İyi tarım

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından üreticinin yaş meyve ve sebzede AB standartlarını yakalaması hedefiyle başlatılan "İyi Tarım Uygulaması" (İTU) gazetelere yansıyan haberlere göre (Msl: Radikal 24 Temmuz 2010) giderek yaygınlaşıyor. Kobifinans dergisi bugüne kadar 5 bin 94 sebze-meyve üreticisinin sisteme dahil olarak üretim yapmaya başladığını yazdı.

Türkiye nihayet yüzünü "Tarım"a çevirmeye başladı. Tarım daha önceki dönemlerde çiftçinin hor görülmesi ile, subvansiyon alıp yan gelip yatan bir sektör gibi algılanıyordu. Hemen her alanda yenilenen "üretim biçimleri" teknolojinin yönlendirmesi ile tarıma da yansıdı. Artık geleneksel biçimde tarım verimli olmuyor. Türkiye ne yazık ki bu alanda adım atmakta gecikti, "Tarım Kanunu" daha yeni çıktı.

İTU''ya uygun tarım yapanlar sonunda "sertifika" alıyor İzmir İl Tarım Müdürlüğü Çiftçi Eğitim Şube Müdürü Ahmet Yeşilli sertifika talebinde yüzde yüz artış beklediklerini söylüyor.

"İyi Tarım"ın organik tarımdan farkı Türkiye''de tarımsal üretim yapan tüm çiftçilerin yararlanabileceği bir sistem olması. Hem açık alanlarda, hem örtülü alanlarda yaş meyve, sebze, çiçek ve süs bitkileri, çay, fide ve tarla bitkileri yetiştiren üreticiler sertifika başvurusunda bulunabiliyor.

İTU belgesi almak için tohum seçiminden gübrelemeye, hijyenden ambalaja kadar 236 farklı kriteri yerine getirmek gerekiyor.

Tarım Bakanlığı''nın güvenilir gıda için 2003 yılında katıldığı sistem, AB ülkelerinden 1997 yılında "Eurepgap" adıyla başlayan ardından genişleyerek "Globalgap" adını alan ölçülerin gerçekleşmesini istiyor.

Buna göre üretimin her aşamasında kayıt tutuluyor. Tarlaya atılacak tohumdan, üretimin çevreye etkisine, kullanılan ilacın standartından, çalışanların sağlığına kadar pek çok kayıt.

Meyve ve sebzede ilaç kalıntısı, toprak ve su analizi gibi kayıtlar İTU tarafından denetlendikten sonra "sertifika" veriliyor.

İnsanımız genellikle kırmızıda durmayı, yeşilde geçmeyi sevmez. Kafasına göre takılır. Ama artık yaşamı kadar üretimini de disiplin altına almak zorunda.

Globalgap organizasyonu içinde şimdilik 80 ülkeden 80 bin sertifikalı üretici bulunuyor. Bu üreticilerin mallarının iyi bir fiyatla pazarlayarak emeklerinin bedelini almaları gerçekleşiyor.

Türkiye''nin en büyük yaş meyve ve sebze pazarı olan Avrupa sertifikalı ürünleri tercih ediyor. Bakanlık başta Ege ve Akdeniz bölgeleri olmak üzere "iyi tarım" yapılan tüm bölgelerde üreticileri aydınlatmak için seminerler düzenliyor. "İyi tarım" maliyeti yüzde 30 azaltıp verimi artırıyor. Bakanlık meyve ve sebze alanlarında dekar başına 20 TL., örtülü alanlarda üretim yapanlara dekar başına 80 TL. destek veriyor. Çiftçiler aynı zamanda indirimli krediden de yararlanıyor.

"İyi tarım" yapan üretici perakendecilerle doğrudan anlaşma şansına sahip. Çünkü malı kıymetli. Ürününü arsa olmadan buralara satabiliyor. Uygulama ihracatçı şirketler için de avantaj yaratıyor. İhraç edilecek meyve ve sebze çeşitlerinin uluslararası piyasa taleplerine uygun hale getirilmesiyle bu firmalar daha geniş pazarlara ulaşabiliyor.

İTU projesine katılan ilk zincir market Migros oldu. Geçtiğimiz ocak ayında anlaşma sağlandı. Geçen zaman içinde bu alış-veriş her iki tarafı da memnun etti.

Migros şimdiye kadar iki bin üretici ile anlaşma sağladı.

Bu örnek diğer zincir marketleri de harekete geçiriyor. Talebin artması çiftçiyi iyi tarım yapmaya teşvik ediyor.

Türkiye son aylarda baş gösteren "et sıkıntısı" sebebi ile tarım kadar hayvancılığa da eğilmek zorundadır. Başıboş bırakılan, yıllarca bakılmayan meralar yeniden ele alınmalı "et ithalatı" geçici bir tedbir olmalı, Türk hayvancısı tıpkı "iyi tarım" gibi "iyi hayvancılığa" yönlendirilerek memleketin et ihtiyacı kendi kaynaklarımızdan sağlanmalıdır.

Türkiye dört mevsimin aynı anda yaşandığı zengin bir tarım ve hayvancılık ülkesidir. Su kaynaklarımız "doğru kullanıldığında" yeterli sayılır.

Şimdiye kadar şuursuz bir şekilde kaderine terkedilen hayvancılık alınacak tedbirlerle yeniden canlandırılabilir.

Tarımda gelişme, verim, kalite, pazarlama ve bu hususlarda yakalanacak istikrar zaman ister. Bu iş hemen bugünden yarına olmaz. Sabır, çalışma, disiplin ile belli bir süre sonunda hem tarım ürünlerinde hem hayvancılıkta hatırı sayılır rakamlara ulaşabiliriz. Bu da aynı zamanda istikrarlı bir istihdam demektir.