Sevincini bulmak

Prof. Dr. Ayhan Yücel ağabeyden özür dileyerek, yakınlarda Dergâh Yayınları arasında yayımlanan “Sevincini Bulmak” adlı nefis deneme kitabının adını ödünç alıp yazıma başlık olarak koydum.

Koca Yunus Emre şöyle diyor:

Varlık çün sefer kıldı

Dost andan bize geldi

Viran gönül nur doldu

Cihanım yağma olsun

Yunus ne hoş demişsin

Bal ü şeker yemişsin

Ballar balını buldum

Kovanım yağma olsun

Ben de -benzetmek gibi olmasın ama- Yenikapı Mevlevihânesi''nin yenilenmiş şeklini görünce aniden “Sevincini bulan” biri oldum.

Oldum çünkü bu Mevlevihâne ile geçmişte bayağı bir münasebetimiz oldu.

Efendim bir zamanlar kadim dostum Ekrem Işın ile Kanal 7 televizyonu için “İstanbul Tekkeleri” adlı bir belgesel çektik. Sadece Eyüp Sultan ve Surdışı tekkelerinin çekimi bir buçuk yıl sürdü. Bunlar arasında en muhteşem bina elbetteki Mimar Kemalettin''in yaptığı Yenikapı Mevlevihanesi idi. Bitişiğindeki mezarlığı (Hâmuşan), kütüphanesi, ana bina ve avlusu, ana bina içinde müstakil gibi duran mescidi ve sayılmayacak kadar özelliği ile ihmal edilmiş bir canlı tarih olarak orada duruyordu. Semahanesi 1960 başlarında yanmış, geride sadece temel taşları kalmıştı. Neyse ki bu semahanenin hem dış hem iç durumunu gösteren fotoğraflar bulunuyordu. Yeniden inşasında orijinal yapıya yakın bir eser vücuda getirilebilirdi.

Biz Ekrem Işın ile bu tekkeyi dört saat (sekiz program) anlattık. Buna değerdi. Çeşitli amaçlarla kullanılmış sonra terkedilmişti. Yeniden ihya edilmesi gereken eserlerin başında geliyordu.

Bu hükumetin desteği ile Vakıflar büyük bir hamle başlattı. Yakın tarihte görülmemiş bu büyük ihya faaliyeti için hükumeti, ilgili bakanlığı, Vakıflar''ın müdüründen en alt kademede çalışanına kadar bütün personelini tebrik ediyoruz. Vakıf eserlerinin restorasyonu için ayrılan bütçe de kayda değer. İşte bu tarih şuurunun eseridir. [Topkapı dışında Takkeci İbrahim Camii de restore edildi ki çok kıymetli olup, ayrı bir yazıyla anılmalıdır].

Bu pazar Yenikapı Mevlevihanesi''ne gittim. Bekçi sağolsun beni avluya aldı. Çok merak ettiğim için semahaneye şöyle bir girip bakmama izin verdi. Doğrusu yapandan-çatandan Allah razı olsun. Uzmanlık alanım değil ama çok beğendim. Sandukaları dahi yerli yerine koymuşlar. Sadece bir noktaya değineceğim. Meydanı çevreleyen ahşap sütunları birbirine bağlayan kemerlere taş (imiş) gibi bir boyama yapılmış. Ahşap yapı içinde bunu yersiz buldum.

Yetkili kimse ile görüşemedim Bekçi ana binaya bakmama izin vermedi. Yine de gördüklerim “Sevincimi bulmama” yetti de arttı. İnşaat devam ediyor. Bittiği zaman Osmanlı Devleti''nin bu en büyük ve tarihen oldukça eski olan, binlerce sanatçı, âlim, mutasavvıf yetiştirmiş âsitanesi eşsiz bir eser olarak İstanbul''daki müstesna yerini alacaktır.

Şimdi gelelim binanın hangi amaçla kullanılacağına. Bu hususta bilgim yok.

Belki çoktan karar verilmiştir ama ben birkaç kez yazdım, teklifimi bir daha tekrar edeyim.

Mevlevihane; 1. Öncelikle “Mevlevilik Araştırmaları Merkezi” olmalıdır. Bir on yıl içinde dünya çapında bir merkez olur. Bunun icabı olarak içinde “Mevlevi Kütüphanesi” kurulmalıdır. 2. Aynı binada bir bölüm “Dinî-Tasavvufî Musıkî Araştırma ve Uygulama Enstitüsü” olmalıdır. Buradan yetişen ünlü musıkîşinasların ruhaniyeti yeni nesillere ilham verecektir.

Bu çerçevede seminerler, kongreler, konferanslar uluslararası toplantılara zemin teşkil edebilir. İcap ettiği günlerde sema töreni icra edilir. Bu merkez “mutlaka resmî hüviyet taşımalı” bakanlığa, üniversiteye vb. bağlı olmalı, asla bir vakfa veya derneğe verilmemeli, bütçesi devlet tarafından ayrılmalı, ehliyetli ve liyakat sahibi idarecilere teslim edilmelidir.

İcabında bir konservatuar gibi çalışarak meşk usulü ile yeni musıkîşinaslar yetiştirmelidir.

Mevlevihâne çevresi dışarıdan gelen misafirleri ağırlayacak (pansiyon, butik otel, lokanta vb.) bir proje ile yeniden dizayn edilmelidir. Ki benzerini sanıyorum Turgut Cansever Hoca Takkeci Camii civarında denedi.

Sınırları içinde bulunduğu için meselenin bir ucundan Zeytinburnu Belediyesi tutmalı, yetki ve mesuliyetler dengeli olarak dağıtılmalıdır. Son olarak şunu diyeyim: Bu Mevlevihâne''yi Sultan Reşat''tan sonra yeniden ihya eden bu hükûmet ve emeği geçenler şimdiden tarihe geçmişlerdir. Allah kendilerinden razı olsun.