Toplu konut ormanları

Şehre girerken ya şırıltılı bir dere veya sessiz akan bir ırmağı takip eder, ya iki yanı ulu ağaçlarla gölgeli bir yoldan ilerler, ya ekili tarlalar ya da bağlar-meyve bahçeleri arasından geçerdik.

Bütün bunlar yoksa eğer bizi bir eski sur kapısı veya kadim mezar taşları karşılardı.

Saat kulesi, bir hoş minare, şehrin eteğine kurulup genişlediği kale, yoldan geçen insanlar, havada uçuşan koku, hatta o şehrin kuşları bile nereye varmakta olduğumuzun işaret taşları idiler.

Şehir bizi karşılarken kimliğini gösterirdi; çünkü gerçekten o zamanlar (Hangi zamanlar?) her şehrin bir hüviyeti vardı.

Şimdi şehirlere genellikle toplu konut ormanları arasından geçerek giriyoruz. Yolun iki yanında çokkatlı gri yükseltilerle dikilmiş bu anıtsal ormanlar hemen bütün şehirlerimizin ortak kimliğini simgeliyor.

Binaların arasında gûya ortak kullanıma hasredilmiş yeşil alan parçaları, tuhaf ve paslı çocuk parkları, zinciri kopuk salıncaklar, su yüzü görmemiş havuzcuklar, ölgün akasyalar sıralanıyor.

Şehir eski sakinlerini, mekânlarını, ağaçlarını, sularını, o kendine bir hüviyet veren mimarisini, dokusunu, hatta topografyasını kaybettiğinden bu yana; artan nüfusuna modernleşmeden aldığı nasip miktarı bulvarlar, cafeler, benzin istasyonları, tüp bayileri hediye etmiş ve sonunda tıkanan konut meselesini asıl gövdenin dışına doğru taşan toplu konut projeleri ile hal yoluna gitmiştir.

Evet kendi medeniyetimize, bu topraklarda vücut bulan kültüre beşiklik eden şehirlerimiz son elli yıl içinde kabuk değiştiren yaratıklar gibi eski(miş) mekânlarını sırtından attı; kendini yeniden üretemeyerek modern düşüncenin ithal formlarına teslim oldu. Toplu konut uygulamaları memur veya askeriye lojmanları projesinden bir adım ileriye gidemedi.

Bu tozlu ve tatsız bir görüntüdür. Neresinden baksanız bir sıkıntı âlametidir. Bu görüntüyü kırmak, en azından yumuşatmak, ve ülkenin "çöl olmaması"nı temin için şehirlerin girişine, o kel tepelere çeşitli çap ve ebatta "orman" tabelaları asıldı.

İdealist idareciler, mektep müdür ve talebeleri, askerler, aydın ve bürokratlar kendi kurum ve kuruluşlarının, şehre emeği geçen kişilerin adlarını taşıyan bu telörgüleri ile çevrili alanlara ağaç dikmişlerdir.

Ne yazık ki orman, toplu konut gibi hemence boygösteren bir varlık değil. O "törenle" dikilen çamların hayatta kalması, gölge salacak hale gelmesi on yılları alacaktır, tabii kuruyup bakımsızlıktan heder olmaz ise.

Geçen zaman insafsızlığı o boyuta taşır ki; o gariban bir karışlık çamların boy atıp gölge salacağı vakit gelmeden toplu konut ormanları çölde ilerleyen kum tepeleri gibi bakarsınız bir gün çamlara ayrılmış araziyi de parselleyip yutuvermiş.