İpek Yolu

Çin''e gidip de çarpılmıyan yok. Çin İpek Yolu''nun rüya ülkesi. Türk ülkeleri, İpek Yolu üzerine dizilmiş tesbihin taneleri gibi birbirini izliyor.

Doksanlı yılların başında İpek Yolu''nun önemini yeniden keşfeden Özal oldu. O Ukrayna, Azerbaycan ve Kazakistan''a giden ilk devlet başkanıydı.

Çin''de bir fuara katılan İbrahim Özal, Uzakdoğu ülkelerindeki ticaretin canlılığını görünce, Türkiye adına büyük bir karamsarlığa düştüğünü söyledi.

Türkiye Türk Cumhuriyetleri''yle birlikte Çin''le ticari ilişkilerini geliştirmek için, tarihi İpek Yolu''nu yeniden canlandırmalı.

Özel ve kamu kesiminin içinden gelen biri olarak, masanın iki yanını da çok iyi bilen Ertan Yülek, bir sohbette, Asya''da sağlam bir yer tutmadan Avrupa''da güçlü olunamayacağının üzerinde önemle durdu.

Anadolu, Doğu ile Batı''nın yüzyıllarca devam eden ticaretin ana yolunda vazgeçilmez bir yer tutar.

Anadolu''nun Doğu ile Batı arasındaki tarihi fonksiyonuna yeniden kavuşabilmesi için, dünyanın uyuyan devi Çin ile ticari bağlarını geliştirerek, Uzakdoğu''nun Avrupa''ya açılan kapısı olmayı bilmesi gerekir.

İnsanlığın tarihi, ticaretle birlikte yolların da bir tarihi olarak görülür. Ticari yollar, ekonomik yarışla birlikte medeniyetlerin de yarıştığı alanların başında gelir.

İpek Yolu, tarihte bilinen ticaret yollarının en önemlisidir. Bu yol eskiden, Hint, Çin, Orta Asya, Kafkaslar''ı Avrupa ve Roma''ya bağlardı.

Tarih boyunca, İpek Yolu''na hakim olanlar, dünyaya hakim olmuşlardır.

Selçuklu ve Osmanlı döneminde İpek Yolu''ndaki ticaret büyük bir canlılık ve güç kazanmıştır.

İpek Yolu üzerinde kervanlar ve kervansaraylar ekonomik, sosyal ve kültürel hayatın kalbi olmuşlar.

Bugün olduğu gibi, geçmişte de Uzak- doğu pazarları Avrupa pazarları kadar canlı ve önemliydi. Avrupa Birliği içinde yer almak isteyen Türkiye, üretimini, Uzakdoğu''ya kaydırmadan, Avrupa pazarlarından ciddi bir pay alamaz.

Günümüzde kervansarayların yerine, havaalanları, kervanların yerine de çok ortaklı şirketler geçti.

Türk havayolu şirketleri, İstanbul''u, Bakü''den Pekin''e, Taşkent''ten Tokyo''ya, Hong Kong''tan Kualalumpur''a tesbihin taneleri gibi birbirine bağlamalı.

İstanbul ile Asya''nın şehirleri arasında böylesine güçlü bir ulaşım ağı kurulursa, Türkiye de sözkonusu tesbihin imamesi olma görevini yeniden yüklenebilir.