Kültürde yeni bir yol ayrımı

Kültür deyince, bütün dünyada akla kutsal kültürden daha çok seküler kültür gelir. Kutsal kültürü toplumların afyonu olarak görenler, bütün insanlığın geleceğinin seküler kültürde aranması gerektiğini söylüyorlardı. Kutsal kültürden ne kadar uzaklaşılırsa, seküler kültüre o kadar yaklaşılacağı savunuluyordu. Yirminci yüzyılın sonunda, kutsal kültürün yerine seküler kültürü yerleştirmeye çalışanların, büyük ölçüde yanıldıkları görüldü.

Bilginin hiyerarşisinde seküler kültüre tanınan öncelik, insaların iç dünyalarında büyük bir yoksullaşmaya yol açtı. İç dünyanın yoksullaşması dış dünyaya yansıdı, toplumların afyonunun kutsal değil, seküler kültür olduğu ortaya çıktı. Kutsal kültür ile beslenmeyenler için, herşey mübah olduğundan, dünyadaki savaşlar birbirini izliyor. Dünyayı Cehennem''e dönüştüren seküler kültürün kaynağı Batı, Cennet''e dönüştürecek kutsal kültürün kaynağı ise Doğu''dur. Edebiyat iki kültür arasında köprüdür.

Hafta içinde Tv 5''te, yapımcılığını Fatma Korkutata, sunuculuğunu usta hikayeci Ali Haydar Haskal''ın yüklendiği “Edebiyat Okumaları” programında, benim “Görünmeyen Üniversite” kitabımdan yola çıkarak, kutsal kültür ile seküler kültürün hesaplaşmasını tartıştık. Mavera Dergisi''nin dostları Eskişehir''den İsa Akgül, Konya''dan Mustafa Çimen ve İnegöl''den Sabri Altınbaş''ın telefon bağlantılarıyla, iki kültürün hesaplaşmasında edebiyat ve sanat dergilerinin önemi ele alındı.

Yirminci yüzyılda Batı''nın öncülüğünde dünyanın sekülerleşmesi tartışıldı. Yirmibirinci yüzyılda ise, Doğu''nun öncülüğünde dünyanın yeniden kutsal kültüre dönmesi tartışılacak. Yirminci yüzyıl ise, kutsal kültürün yüzyılı olacaktır. Doğu''dan Batı''ya, Güney''den Kuzey''e bütün dünyada kutsal kültürün yıldızı parlamaktadır. Dünyanın geleceği, bilgininin hiyerarşisinde kutsal kültüre verilecek önceliğe bağlıdır.

Seküler kültürün görünmeyen dünyaya kapalı, tek boyutlu değerleriyle, bütün insanlığın karşı karşıya olduğu çok boyutlu sorunları çözmek mümkün değildir. Ekonomik, siyasal ve kültürel alanlarda köklü bir zihniyet değişikliğine ihtiyaç vardır. Seküler kültürü kutsallaştıranlar, kendileriyle birlikte bütün dünyayı savaşa sürüklemişlerdir. Dünyadaki savaşların önüne geçmek için, seküler kültürün kutsal kültürü değil, kutsal kültürün seküler kültürü içselleştirmesi gerekir.

Yeni yüzyılda bütün insanlık bir yol ayrımına gelmiştir. Kutsal kültür içinde seküler kültür bir kar gibi eritilmezse, kutsal kültür seküler kültür içinde bir kar gibi eriyecektir.

Seküler kültürü, kutsal kültür içinde bir kar gibi eritecek olanlar, sınırlı bilimin dar görüşlü öncüleri değil, sınırsız sanatın geniş görüşlü öncüleridir.

Kutsal kültür ile seküler kültür arasında, bilginin hiyerarşisine uygun, uyum ve düzen, hayata bütün boyutlarıyla kuşatan edebiyatla sağlanır.

Sekülerr kültür ölür, kutsal kültür ölmez.

Seküler renk solar, kutsal renk solmaz.

Edebiyat kültürlerin boyasıdır.