Kurbana saygı hayata saygıdır

Batı dünyası gibi, İslam dünyasında da, çok köklü bir geleneğe dayanan kutsal kültür karşısında köklerini Fransız devriminde bulan seküler kültürün çöküşü büyük bir hız kazandı. Seküler kültürün en katı ve en kaba uygulaması olan komünizmin bir iç ya da dış saldırıya uğramadan yıkılıp gitmesiyle, kutsal kültürün güneşinin hiç batmadığı ortaya çıktı. Komünizmin yıkılışı, tarihin değil, seküler kültürün sonunu getirdi.

Kutsal kültürü toplumların afyonu olarak gören seküler kültür, Türkiye''de olduğu gibi, bütün dünyada gücüyle birlikte etkisini de yitirmiştir. Seküler kültür her ülkede bozgun halindedir. Onun önlenmesi mümkün olmayan çöküşünü, hiçbir gücün durdurması mümkün değildir. Sürekli yeni boyutlar kazanan hayat, seküler kültürün sınırları içinde canlılığını koruyamaz. Kutsal kültürden beslenmeyen bir toplum, hayat damarlarını birbir yitirir.

Hayatı zenginleştiren seküler kültür değil kutsal kültürdür. Kutsal kültürün tarihi, insanlığın tarihiyle yaşıttır. Kutsal kültürün en köklü kurumlarından biri, kurban kesme gelenediğidir. Kurban kesme geleneğinin temelinde, hayata gösterilen saygı vardır. Hayata saygı göstermeyenler, kurban kesenlere sevgi göstermezler. Kurban kesenler, ataları Hz. İbrahim gibi, bir kurban kesmekle, bir hayatı korumakla kalmadıkları, bütün insanlığı da koruduklarını bilirler.

Denemeyi hayata, hayatı denemeye ustalıkla yansıtan, Türkiye''de “Diriliş” edebiyat akımının büyük düşünür ve şairi, Sezai Karakoç''un “Bir Kişiyi Dirilten” isimli denemesinde vurguladığı gibi: “-İslam''dan başka hiç bir din, hiç bir görüş, hiç bir ideoloji, hiç bir doktrin, Kur''an''dan başka hiç bir kitap, insancılığın ve insana değer vermenin bu son sınırına varamamıştır.” Kutsal kültürde, bir kurbanla da olsa, bir insanın hayatını kurtaran, bütün insanlığı kurtarmış gibi olur. Çünkü bir hayat, yeri geldiğinde bütün bir insanlığa eşdeğerdir.

Kurban keserek, oğlu Hz. İsmail ile birlikte insanlığı da, insan kurban etmekten kurtaran Hz. İbrahim, insanlık tarihinin ana dönüm noktalarından birini oluşturur. O Hz. Adem''den sonra insanlığın ikinci büyük atasıdır. Onun insan yerine koç kurban edilmesi geleneği, kutsal kitaplara dayanan dinlerin kültüründe vazgeçilmez bir yer tutar. Varoluşçuluğun öncülerinden Soren Kirkegaard “Korku ve Titreyiş” isimli kitabında, Hz. İbrahim''in imanını, onun Allah''a teslim olmadaki kararlılığını, katlandığı acıları, Tevrat ve İncil''den yola çıkarak, çok etkileyici bir biçimde anlatır.

Kurban kesme geleneği, her çağda diriliğini korumuş, her zaman ve her coğrafyada, herkese verebilecek mesajı olan, herkesin anlayabileceği dilden konuşan, mutlaka yaşatılması gereken, çok köklü ve çok etkili bir gelenektir.

Kurban kanından daha çok insan kanının akıtıldığı bir savaşlar çağında, Hz. İbrahim''in kurban kesme geleneği, bütün ayrıntılarıyla yaşatılmalıdır.

Kurban olgusunun derinliklerine inmeden, dünyayı kana bulayan savaşların önüne geçilmez.

Bütün okuyucuların bayramlarını savaşsız bayramlar olması dileğiyle kutluyorum:

Bugün Kurban Bayramı''dır. İnsan kurbanla korunur.