Oruç ayı reel ekonomi ayıdır

Anadolu insanının dünyasında Ramazan ayı, bir yandan oruç tutma, diğer yandan da verme yoğunluklu bir aydır. İnananlar bir yıl boyunca toplumdan aldıklarını, bir ay boyunca topluma vermek için, kendi kendileriyle uzun soluklu bir yarışa girerler. İnanan insanın dünyasında bu yarış her yıl tekrarlanarak, bir ömür boyu devam eder. Toplumdan almanın yeri ve zamanı olmadığı gibi, topluma vermenin de yeri ve zamanı yoktur.

İnsan ile toplum arasındaki çok boyutlu alışveriş, ekonomik ve kültürel hayatta reel ekonominin odak noktasıdır. Reel ekonominin canlılığı, insan ve toplum arasındaki alışverişin yoğunluğundan kaynaklanır. Bireysel zenginlik ile toplumsal zenginlik birbirini besleyip, büyüten çift yönlü bir süreçtir. Toplumdan aldıklarından daha fazlasını topluma verenler, toplumlarını zenginleştirirler. Toplumdan aldıklarının daha azını topluma verenler de, toplumlarını yoksullaştırırlar. Reel ekonomi, tek tek insanlarla birlikte toplumu da veren el kılan ekonomidir.

Ramazan ayının ilk gününde, yayın hayatına yeni başlayan ATR''nin “İftarla Gelenler” programına katıldım. Hazırladığı radyo ve televizyon programlarını sanatın değişik dallarıyla zenginleştiren Yusuf Özkan Özburun''un sunduğu iftar programında, Ramazan ayının ekonomik ve kültürel boyutlarıyla reel ekonomiye kazandırdığı sınırsız zenginlikleri tartıştık. Canlı bağlantıyla, Ümit Sönmez İHH''nın Antep''te düzenlediği iftar sofrasını ekrana taşıdı.

Her iki dünyada da, verene verildiğini herkes bildiği için, veren el olmada yarışılan Ramazan ayı, gerçek ihtiyaçların karşılanmasına dönük reel ekonominin büyük bir canlılık kazandığı aydır. Çünkü reel ekonomide ürün ve hizmet, simge ekonomisinde ise, para ve kağıt alışverişi yapılır. Reel ekonomi karınları, simge ekonomisi gözleri doyurur. Reel ekonomi, insanların ihtiyaçlarını, simge ekonomisi, isteklerini karşılar.

Ramazan ayında, oruçla insanlar, isteklerin değil, ihtiyaçların karşılanmasının önemli olduğunun bilincine varırlar. İftar ve sahurlar, toplumu güçlü ve zengin kılan ekonominin simge ekonomisi değil, reel ekonomi olduğunun en önemli göstergeleridir. Bu yüzden, Anadolu insanının dünyasında, ürünleri toplamaktan daha çok onları ihtiyaçları olanlara dağıtmak önemlidir. Zor olan toplamasını değil, dağıtmasını bilmektir.

Anadolu insanı, başkasının eline geçene değil, kendi eline geçene bakar. O başkasının kazancından önce kendi kazancında bir haksızlık olup olmadığını araştırır. Bunun için, o eline geçenin bir kısmını vererek, farkında olmadan yol açtığı haksızlıklardan arıtmaya çalışır. Oruç ayı, bir karşılık beklemeden vermenin doruk noktasına çıktığı aydır.

Verme ayı, herkesin kendi kendisiyle iyilikte, güzellikte ve doğrulukta yarıştığı aydır. Kendi kendisiyle iyilikte yarışanlar iyi işlere, güzellikte yarışanlar güzel işlere ve doğrulukta yarışanlar da doğru işlere yeni boyutlar kazandırırlar.

Reel ekonomiyi iyilikte, güzellikte ve doğrulukta yarışmasını bilenler ayakta tutar.

Reel ekonomi, reel ihtiyaçları karşılayan ekonomidir.