Pusulasını yitiren dünya

Berlin Duvarı''nın yıkılmasının üzerinden yirmi yıl geçti. Amerika ile Rusya arasındaki silahlanma yarışının sona ermesiyle, nükleer savaş tehlikesi de büyük ölçüde ortadan kalkmıştı. Artık dünyada Doğu ve Batı çatışması yaşanmayacak, ülkeler arasındaki duvarlar yıkılacak ve dayatmacı yönetimler bir bir ortadan kalkacaktı. Ancak, beklentilerin tam tersine, Müslümanlar ile Hristiyanların bir arada yaşadığı bölgelerde, savaşlar birbirini izledi.

“Medeniyetlerin Çatışması” kitabının yazarı Samuel Huntington, dünyada Batı''nın sınırları İslam ülkelerin sınırlarına ulaşıldığı coğrafyaya kadar devam eder demektedir. Oysa Avrupa''daki her ülke, kendi sınırlarını Batı''nın sınırlarının başladığı yer olarak düşünür. Almanya Macaristan''ı, Macaristan Bulgaristan''ı, Bulgaristan Türkiye''yi Doğu''nun başladığı ülke olarak görür. Avrupalılara göre, dünya barışının güvencesi, Doğu değil, Batı''dır.

Yirmibirinci yüzyıla geçiş yıllarında Balkanlar''da başlayan savaşlar, genişleyerek devam ediyor. Yeni yüzyılda, Doğu ile Batı''nın birlikte olduğu dünya gemisi, Titanic gibi, kendisini bekleyen buzdağına doğru, dalgalı denizlerde, kaptansız ve pusulasız ilerlemektedir. Bu yüzden, Fransa''da yaşayan Lübnanlı yazar Amin Maalouf, Batı''nın tükendiğini anlattığı “Çivisi Çıkmış Dünya” kitabında, yeni yüzyıla “Pusulasız bir halde girdik” diyor.

Dünya bir binyıldan, yeni bir binyıla girerken, Doğu ve Batı dünyaları, tarihin yeni bir yol ayrımına geldiler. Birinin pusula, birinin de gemiye sahip olduğu iki dünya, ya el ele vererek, yeni bir dönemi başlatacaklar, ya da birbirleriyle çatışarak, bütün dünyayı savaş alanına çevirecekler. Pusulasız gemiyle dünyaya, Komünizm''i, Faşizm''i ve Nazizm''i armağan eden Avrupa''nın seküler kültürünün misyonerleri, Doğu''suz Batı olmayacağını, göremiyorlar.

Doğu ile Batı''nın yüzleşmesinde, bin yıllık tarihiyle Anadolu, Doğu''daki Batı, Batı''daki Doğu''dur. Düşünce ve sanatta yeni bir çığır açan Sezai Karakoç, “Unutuş ve Hatırlayış” yazılarında vurguladığı gibi: “Anadolu''nun bir kaderi var: Doğu''yla Batı''nın karşılaştığı yer olmak”. Anadolu tarih boyunca, iki dünyanın, iki medeniyetin ve iki kültürün “karşı karşıya geldiği, çatıştığı, kimi zaman da barışıp kaynaştığı, umulmadık uzlaşmalarla birleştiği” bir coğrafya olmuştur.

Anadolu Doğu ile Batı arasında gelip geçilen bir köprü değil, iki ayrı dünyanın güvenliğini sağlayan bir deniz feneridir. Pusulasını yitiren dünya gemisi, savaşın kayalıklarında, parçalanmak istemiyorsa, Anadolu''nun aydınlattığı barış yolunda ilerlemelidir.

Fatih''in İstanbul''unda olduğu gibi, Batı Doğu''ya, Doğu Batı''ya üstünlük taslamaz, birbirine saygı gösterirse, gemi pusulaya, pusula gemiye kavuşur ve barış ortamı kendiliğinden oluşur.

Tarih boyunca, hiçbir zaman, iyi savaş, kötü barış olmamıştır.

Doğu ve Batı savaşla değil, barışla bir arada, birlikte yaşar.

Barışın güvercini, savaşın kartalından güçlüdür.