Stratejik risk yönetimi

Krizsiz ekonomi, risksiz işletme olmaz. Yıllarda yazları kışların, kışları yazların izlemesi gibi, ekonomilerde yükselişleri düşüşler, düşüşleri yükselişleri izler. İşletmeler ekonomideki çalkantıları sarsıntısız atlatabilmek için, stratejik planlarını, karşılaşılacak risklere göre hazırlamalıdırlar. İşletmelerin uzun ömürlü olmaları, karşılaşacakları riskleri hem yaza, hem de kışa göre hesaplayabilmelerine bağlıdır.

Geleceğin taşıdığı riskleri öngörerek, gerekli adımları atmayan işletmeler, küçülmeseler bile, beklenen büyümeyi de gerçekleştiremezler. Bunun için, işletmeler ekonomideki gelişmeleri önceden tahmin ederek, iyimser ve kötümser açıdan yüklenilen riskleri hesaplamaya çalışırlar. İşletmelerde bu sürece, genellikle “Stratejik Risk Yönetimi” denilir, işletmenin gelecekte nereye, nasıl gideceği tartışılır.

FÜSEM Müdürü Doç. Dr. Halil Zaim ve Yardımcısı Mehmet Polat''ın gayretleriyle İGDAŞ çalışanlarına düzenlenen MBA programının “Stratejik Yönetim ve Liderlik” dersinde, kriz dönemlerinde risk yönetimi ve izlenmesi gereken stratejileri tartıştık. Krizlerde, hesaplarını kıştan daha çok yaza göre yapanlar, büyük pazarlama, üretim ve finansman sorunlarıyla karşılaşırlar. Krizlerin üstesinden, risk yönetimiyle gelinir.

Seküler kültürün, reel karşılığı olmayan, sanal pazarda paradan para kazanmayı, dünya ölçeğinde yaygınlaştırması, bütün ülkelerde krizlerin tetikleyicisi oldu. Dünyanın en büyük banka, sigorta ve finans kuruluşları, hesaplayamadıkları riskler yüzünden, borçlarını ödeyemez duruma düştüler. Onlar arasında devletlerin çöküşüne göz yumamayacakları kadar büyük bankalar da var. Bankalar, başkalarının parasıyla para kazandıkları için, kurtarılanlar, öncelikle tasarruf sahipleridir.

Türk işletmeleri, bütün ülkelerin ekonomik dengelerini altüst eden ekonomik krizi, sarsıntısız atlatabilmek için, karşı karşıya oldukları risklerin etkilerini, çok iyi değerlendirmek zorundalar. TÜSİAD işletmelere yardımcı olmak amacıyla, hazırladığı “Kurumsal Risk Yönetimi” raporu, yararlı bir yol haritası sunmaktadır. Alınan risk ve beklenen kazanç arasında uyum ve dengeyi sağlayamayan işletmeler, büyük de olsalar, kapanmak zorunda kalırlar.

Amerika''dan bütün dünyaya yayılan kriz dalgaları, satışları düşürmemek için, kazançlarla riskleri dengelemede, maliyetleri düşürmenin hayati bir önem taşıdığını gösteriyor. Artık her işletme, finansal risklerle birlikte stratejik ve kurumsal riskler üzerinde de odaklanmalıdır.

Kuruluşlarda toplam yönetim ve işletme fonksiyonlarının taşıdığı riskleri, bütün olarak ele almadan, dünyada rekabet üstünlüğü kazanmak mümkün değildir.

Stratejik risk yönetiminde işletmelerin geçmişleri değil, gelecekleri sorgulanır.

Bugünü değerlendirmek için, geçmiş incelenir, gelecek planlanır.

Geleceklerini planlamayan işletmeler, en büyük riski alırlar.