Sudan gelen sele gider

Seksenli yılların başında üç yılı aşkın bir süre Suudi Arabistan''da, King Abdülaziz Üniversitesi''nde öğretim üyesi olarak bulundum.

"Hicaz''dan Endülüs''e" isimli kitabımda, üniversitede geçen yıllarımı ayrıntılı olarak anlattım.

O yıllar Arap ülkelerinin petrol gelirinin doruk noktasına ulaştığı dönemlerdi.

Üniversitenin bulunduğu Cidde şehri sabahlara kadar Las Vegas gibi aydınlatılırdı.

Ülkede hiç vergi olmadığı gibi, su ve elektrik harcamaları de büyük ölçüde devlet tarafından karşılanırdı.

Petrol üreten Arap ülkeleri, yeraltından zahmetsiz gelen zenginliği, uzun vadeli üretken ve kalıcı yatırımlara dönüştüremedi.

Kişiler gibi, ülkeler de zahmetsiz elde edilen gelirleri kolay kolay sağlıklı yatırımlara yönlendiremiyor.

Körfez Savaşı''ndan sonra Suudi Arabistan gibi, petrol üreten Arap ülkelerinin ekonomileri büyük ölçüde sarsıldı.

Onların ekonomileri dişi ve tırnağıyla kazanan güçlü bir orta kesime dayanmıyordu. Petrolden gelen savaşa gitmişti.

Müslüman ülkeler petrol gelirleriyle bütün Avrupa''yı satın alabilecekken, onların yardımı olmadan ayakta duramaz bir hale düştüler.

Benzer şekilde, Türkiye de Türk Cumhuriyetleri''nin petrol ve doğal gaz kaynaklarına, köprülük görevi yüklenerek, Batı ülkelerinin ekonomik gücüne ulaşmayı hayal ediyor.

Laleli pazarını değerlendiremeyen bir Türkiye, Azerbeycan petrolunu nasıl değerlendirecek?

Gürcistan, İran, Ermenistan, Irak, Suriye, Yunanistan ve Bulgaristan''la sınır ticaretini geliştiremeyen bir devlet, Kazakistan ve Türkmenistan''ın doğal gazını nasıl Batı dünyasına pazarlıyacak?

Türkiye Bakü Ceyhan ya da Mavi Akım gaz boru hattından önce, kendi enerji kaynaklarından en iyi düzeyde yararlanması öğrenmeli.

Kendi gücünün farkında olmayan bir ülke, komşu ülkelerin gücünü değerlendiremez.

Bütün dünyada en büyük güç, en büyük sermaye dürüstlüktür.

Başkalarını tuzağa düşürmeye çalışanlar, kendileri tuzağa düşerler.

Tuzağı tuzaksızlık olanların önünde hiçbir güç duramaz.