19 Mayıs ve Atatürkçülük

19 Mayıs dolayısıyla gene Atatürkçülük, laiklik ve cumhuriyetçilik, jakoben yorumuyla gündeme geldi.

19 Mayıs, bir milletin kenetlenip düşmana karşı topyekûn mücadeleyi başlattığı günün adı. O günlerde, sen, ben, öteki yok, biz vardık.

Mustafa Kemal''in peşinde

"Ben ezelden beridir hür yaşadım, hür yaşarım.

Hangi çılgın bana zincir vuracakmış şaşarım" diye haykıran Anadolu halkı, Mustafa Kemal''in peşine düşmüştür.

Ve her vilayette din adamları, müftüler bu hürriyet savaşının kilometre taşlarını oluşturmuş, Müslüman Türk milletini "Ya istiklâl, ya ölüm" ilkesi etrafında bütünleştirmiştir.

"Hakkıdır Hakk''a tapan milletimin istiklâl" diyen Mehmet Akif, o günlerde, Kurtuluş Savaşı''nı ateşleyen düşünceyi, işte bu tek cümle ile özetliyordu. Şehitlik mertebesine ulaşmayı özleyen bir milletin kıyama kalkması, şahlanması idi İstiklâl Harbi. Baştan aşağı dini motiflerle yoğrulmuştu.

Başsavcı Vural Savaş''ın böyle önemli bir günde "Cumhuriyeti savunuyorum" diye gene demokrasiyi, demokratları ve dindarları eleştirmesini anlamak mümkün değil.

Savaş gibi kişiler, çok şükür, bir elin parmakları kadar az. Atatürk istismarcılığı üzerine ikballerini inşa etmeğe çalışanlar ve peşlerine taktıkları bilinçsiz veya beyni yıkanmış bir avuç insan.

Laiklik, parti kapatmak mı? Başörtülü kızları üniversitelerin dışına kovalamak mı? Tesettürlü anaları, bacıları, orduevlerine almamak mı?

Kartaca yıkılacaktır. Türkiye bir gün, mutlaka gerçek anlamda özgür ve insan haklarına saygılı bir ülke haline gelecektir.

Atatürkçülük''ten ne anlıyoruz?

Atatürkçülük''ten ne anlamak lâzım? Bunu, 20 Nisan 2000 tarihinde, Meclis kürsüsünde yaptığım bir konuşma ile dile getirmiştim. Harp Okulları''ndaki eğitim sistemini eleştirirken, Atatürkçülüğün, içinin çağdaş değerlerle doldurulması gereğini vurguluyordum:

"... Herkes Atatürkçülüğü kendisine göre ve farklı yorumluyor. Biz diyoruz ki, Atatürkçülüğün içini demokrasiyle, insan haklarıyla dolduralım. Atatürkçülük ve Atatürk, maalesef, zaman zaman çeşitli kesimler tarafından istismar edilmiştir. Meselâ, bir Deniz Gezmiş bile kendisini ikinci bir Atatürk olarak ilân etmiş ve ikinci Kurtuluş Savaşı''nı yürüttüklerini beyan etmiştir. Türkiye''de meydana gelen darbeler, hep Atatürkçülük adına gerçekleştirilmiştir. Oysa Büyük Atatürk, meşruiyetinin temelini, her zaman, Türkiye Büyük Millet Meclisi''nde görüyordu. Atatürk ''Siyaseti mi tercih ediyorsunuz, yoksa orduyu mu?'' diye sormak suretiyle, TBMM''ye üye olacaklara ve siyaset yapacaklara, üzerlerinden üniformalarını çıkarmalarını söylemişti. Günümüzde Atatürkçülük, insanların sicil defteri gibi kullanılıyor. Atatürkçülük''le imtihan ediliyoruz. Bize sordukları vakit ''Atatürkçü müsünüz?'' diye, ben, onlara, bir başka soruyla mukabele ediyorum; ''Hangi Atatürkçülük?'' Atatürk bugün yaşasaydı, herhalde ilkelerini sıralarken, ''devletçilik, inkılapçılık, halkçılık, cumhuriyetçilik, milliyetçilik'' demezdi. Halâ, Atatürk ilkeleri diye bunları öğretiyorlar. Oysa, Atatürk, "muasır medeniyeti", Batı''yı hedef almıştı. Herhalde, Batı, alafranga müzik, Coca Cola veyahut Latin Alfabesi''nden ibaret değil. Bugün, muasır medeniyet nedir; ikiyüz yıllık bu Batılaşma hedefinin sonunda, Türkiye Cumhuriyeti''nin Avrupa Birliği''ne girmesi evrensel değerleri kabul etmesi, çok kimlikli, çok kültürlü bir beraberliği içine sindirmesi demektir. Atatürk bugün yaşasaydı, bizi muasır medeniyetin seviyesine ulaştırmak için ne derdi, demokrasi derdi, insan hakları derdi, hoşgörü derdi, uzlaşma derdi, hukukun üstünlüğü, birey hakkı derdi. Atatürk bugün yaşasaydı, muasır medeniyete ulaşmamız için, Batı Çalışma Grubu''nu kurmazdı; ya ne yapardı; 1949''da onun izinden gidenlerin yaptığı gibi, Genelkurmay Başkanlığı''nı Milli Savunma Bakanlığı''na bağlardı. Milli Güvenlik Kurulu''nun siyaset üzerindeki ağırlığını azaltırdı. Kim inanabilir ki, Büyük Atatürk, bugün yaşasayd

ı, çağdaşlığı kılık kıyafette arayacaktı ve çağdaş olmak için başörtülü hanımları ordu evlerinin kapısından geri çevirecekti? Atatürk''ün fikirlerini derin bir dondurucunun içinde muhafaza edemeyiz. Şartlara göre, gelişmelere göre değişim, Atatürkçülüğün temelini teşkil eder. İşte bu yüzden biz, öncelikli olarak öğrencilere, hukukun üstünlüğü, çoğulculuk, demokrasi şuuru aşılansın dedik. Atatürkçü düşünce, Türkiye''de zaman zaman, toplum mühendisliğinin ve vesayetçiliğin bir gerekçesi olarak kullanılmakta, milletimizin değerleriyle çatışan ideolojik bir muhtevaya dönüştürülmektedir. Kimileri de -demin söylediğim gibi- siyasete haksız müdahalelerin kılıfını, sözde, Atatürkçülük''te bulmaktadır. Oysa Atatürkçülük, toplumu bütünleştiren, halkı kucaklayan, demokrasi ve çoğulculuğu hedefleyen pragmatik fikirler demetidir. Atatürkçülüğü dar ideolojik kalıplara hapsetmek ve resmi bir ideolojiye dönüştürmek, zihinleri buna göre şekillendirmek, Atatürk''ün hedef olarak gösterdiği muasır medeniyete kavuşmamızı önler. Atatürk yaşasaydı, ilk başta, kendisi, bugün savunulan biçimiyle Atatürkçülüğe karşı çıkardı."

"Jakoben kelaynaklar"

Dünyada, demokratik ülkelerde 1957 yılından beri parti kapatılmıyor. 1957''de kapatılan Alman Komünist Partisi ise proletarya diktatörlüğünü ve bu amaca ulaşmak için şiddeti savunuyordu. Zaten bu yüzden Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi''nin 17''nci maddesine dayanılarak (şiddet kullanmak veya şiddeti savunmak) kapatıldı. Ama demokrasi anlayışının tekâmül ettiği günümüzde, Alman Komünist Partisi''nin kapatılması bile eleştiriliyor ve Sözleşme''nin örgütlenme özgürlüğünü teminat altına alan 11''inci maddesinin de gözönünde tutulması gereği üzerinde duruluyor.

Dünya dönüyor. Daha fazla hürriyete doğru, daha gelişmiş haklara doğru dönüyor.

Bizim "Jakoben kelaynaklar", dünyada nesli tükenmekte olan kuşlar, filmi tersine doğru sarmak, zaman tünelinden geçip 1930''lara kavuşmak istiyor.

Milli Şef dönemindeki uygulamalara, o günlerdeki baskıcı laiklik anlayışına dönmek mümkün mü? Devlete ait tatil kuruluşlarına başörtülü kadınlar giremeyecektir demek, FP''li Gülten Çelik''i Anıtkabir''deki törene almamak, veyahut okumak isteyen kızları üniversitelerden geri çevirmek, bu tip çağdışı gayretlerin örneklerini teşkil ediyor.

Zaman makinesiyle kendilerini maziye ışınlayanların çabaları, Türkiye''nin aydınlık geleceğini karartmaya yetmeyecek.

NOT: Aydın Doğan, basın ilkelerini korumak üzere bir Ahlâk Konseyi kurdu. Hürriyet''in bir yazarının gerçeği tahrif eden beyanlarını bu yüzden söz konusu Konsey''e şikâyet ettim. Ayrıca Basın Konseyi''ne de başvurdum. Dalaşmayı seven o köşe yazarını şahsen muhatap almam mümkün değil. Çünkü davul bile dengi dengine çalar.

1980''li yılların başından beri, okumak isteyen başörtülü kızların haklarını savunduğumu gösteren en az 10-15 makale örneğini Aydın Doğan Ahlâk Konseyi''ne gönderdim. Aynı zamanda, Basın Konseyi''ne düzeltme hakkımı kullanabilmek için başvurdum.

Laik cumhuriyeti savunurken -ki halâ ve her zaman savunuyorum- din ve vicdan hürriyeti gereği, kızların ve kadınların başörtüsüne karışılmamasını isteyebileceğimi belirtmiştim açıklamamda. Ve izah etmiştim:

"Laiklik ilkesinin iki bacağı var 1) Biri, benim 1984 yılında Yeni Gündem''de Şirin Tekeli''ye verdiğim röportajda belirttiğim esas: Devlet, dini kurallara, Kur''an''a göre yönetilmeyecek. İnsanlar ibadete veyahut Kur''an''ın öngördüğü şekilde giyinmeğe zorlanmayacak. 2) İkincisi, din ve vicdan hürriyeti. Hayatım boyunca laiklik anlayışını, hep özgürlük temeline dayandırdım"

Elbette, İran''dakine benzer bir düzen istemedim. Bugün de istemiyorum. Çünkü orada dayatma var. İran benzeri rejimler, baskı ve şiddetle kuruluyor.

Fazilet Partisi''nin temsil ettiği geniş kitleler de İran''daki rejimin özlemini duymuyor. Biz parti olarak laikliğe değil, laikliğin Türkiye''deki tatbikatına karşıyız. Ne zorla, İran veya Suudi Arabistan''daki gibi insanların başı örtülecek, ne de bugünkü tatbikat gibi ikna odalarında başlar açılacak. Ne Suudi Arabistan''daki gibi namaz kılmaya zorlanacak vatandaşlar, ne de evlâtlarına dini eğitim vermek isteyenlerin Türkiye''deki gibi önü kesilecek; ibadet etmeyi arzulayan devlet memurlarına korku salınacak. (Şirin Tekeli''ye verdiğim o röportajda aynen şu cümleyi kullanıyorum: "...Yalnız laikliğin bir başka, yanlış yorumu da olabiliyor. Meselâ şu eşarp meselesi. Zorluyorlar, ille başından eşarbını çıkaracaksın. Bence bu, laikliğe aykırı bir davranış. İnancı doğrultusunda başını örtecekse, örtebilmeli..." Bu açılmayı yayınlamamak ve yalan iddialarda bulunmak acaba basın ahlâkının neresine sığıyor?)

Nedense, Aydın Doğan Ahlâk Konseyi, bu açıklamamı yayınlatmıyor. Ve beni hedef alan yazılar, aynı sütundan çıkmaya devam ediyor.

Halâ sabırla bekliyorum. Alâ ve valâ ile ilân edilen bu konseyin, sadece Mesut Yılmaz''ın sansürcübaşıcısı gibi çalışmayacağı umudunu taşıyorum.

Basın Konseyi nezdindeki girişimlerim de sürüyor.

Doğrular bu kadar mı korkutuyor birilerini? Güneşin balçıkla sıvanmayacağını bile bile, neden çaldıkları karanın arkasına saklanıyorlar? Talimat yüksek yerden mi geliyor?