Af ve konjonktür hazretleri

Af... Geçtiğimiz dönem ilk defa Rahşan Ecevit tarafından gündeme getirilmişti. O zaman gerçekleşmedi. Ama gönüllere düşen ateşi söndürmek mümkün değildi.

Bu düşünce yol aldı... Mesafe aldı. Ve nihayet, bir iki gün içinde, tasarı Genel Kurul''a iniyor.

Affı tasvib edenler var; karşı çıkanlar var. Aslında herkes kendi açısından haklı.

Ama, bir kere af lâfı ortaya döküldü mü, bu gerçekleşmeli. Dolayısıyla, artık konuyu o açıdan tartışma zamanı geçti.

Bununla beraber, vicdanları rahatlatacak, adil bir düzenleme gerekli.

Hırsızı, katili af et, ama düşünce suçlusunu -konjonktür gereği- kapsam dışı bırak.

Böyle bir haksızlığı kabul etmek mümkün değil.

İki yıldır, bir yandan Türk Ceza Kanunu''nun 159''uncu maddesi, bir yandan da 312''nci madde, alışılmadık biçimde uygulanıyor.

Olur olmaz sebeblerle, "Türk Silahlı Kuvvetleri''nin manevi şahsiyetini tahkir etmeyi" cezalandıran 159''uncu madde devreye sokuluyor. Suça tahrike ilişkin 312''nci maddenin ikinci fıkrası da, her alana sirayet ettiriliyor. 312, Terörle Mücadele Yasası''nın yerini aldı gibi. "Bölge veya mezhep veya din farklılığı gözeterek, halkı kin ve düşmanlığa tahrik etti" demek suretiyle, biraz dikine konuşanın yakasına yapışılıyor.

Üstelik hem 159''un, hem de 312''nin sonucunda, sadece hapis yok. Aynı zamanda siyaset yasağı da var. Katmerli ceza.

* * *

Tayyip Erdoğan şiir okudu; 312. Hasan Celal Güzel "laikçileri" eleştirdi; 312. Erbakan, "Türküm, doğruyum, çalışkanım" andının kendisini Kürt hissedenleri rencide ettiğini söyledi; 312. Önce mahkûmiyet; sonra da ömür boyu siyaset yasağı.

3 yıldan sonra, devlet isterse, iyi hale binaen, siyasi yasağı kaldırabiliyor. Ama ya istemezse?

312''nin cezasının, infaz dolayısıyla 4 ayda tamamlanması mümkün; fakat, kamu haklarının bir kısmından mahrumiyet hep devam ediyor.

12 Eylül döneminde hazırlanan tuzak şimdi daha iyi ortaya çıktı.

12 Eylül öncesinde Türk Ceza Kanunu''nun 312''nci maddesi, farklıydı. Suça tahrik eylemi, sadece, -umumun emniyeti açısından tehlike arz ettiği takdirde- cezalandırıyordu.

Ayrıca maddeden hüküm yiyenlere siyaset yasağı yoktu. (Milletvekili Kanunu''na ve Siyasi Partiler Kanunu''na 312''den mahkûm olanların seçilemeyeceği ve siyasi partilere üye olamayacağı hususları, 12 Eylül''de ilave edildi.)

12 Eylül rejimi, 312''nci maddenin esas unsurunu, ağırlaştırıcı sebeb olarak kabul etti. Ve doğru dürüst bir kıstas belirlemeden, suça tahriki cezalandırdı:

Madde 312: "Halkı; sınıf, ırk, din, mezhep veya bölge farklılığı gözeterek kin ve düşmanlığa açıkça tahrik eden kimse bir yıldan üç yıla kadar hapis ve üç bin liradan on iki bin liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır. Bu tahrik umumun emniyeti için tehlikeli olabilecek bir şekilde yapıldığı takdirde faile verilecek ceza üçte birden yarıya kadar arttırılır."

Görüldüğü gibi, 12 Eylül''ün düzenlemesinde "umumun emniyeti açısından tehlike yaratmak" sadece ağırlaştırıcı sebeb. Böyle bir tehlike bulunmasa bile, 312, gene uygulanıyor.

Başörtüsünü savunmak dahi 312 kapsamına giriyor. Hakkınızda 312''den dava açılırsa, üstelik bir de DGM''de yargılanıyorsanız ve CMUK''un imkânlarından da yararlanamıyorsunuz. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, İncal davasında sadece DGM''deki askeri hâkime karşı çıkmadı. 312''nci maddenin Türkiye''de uygulanış biçimini de demokrasiye aykırı buldu.

Demek hem, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi''nin kararlarına ters düşen, hem, özgürlükleri sınırlayan, hem de, hapiste geçirilen süreyle orantısız bir siyaset yasağını getiren 312''nin şu veya bu şekilde af kapsamına girmesi gerekir.

Efendim Anayasa''nın 14 ve 87''inci maddeleri, 312''nci maddeden suç işleyenlerin af edilmelerine mâni. Anayasa çerçevesinde, 312''den mahkûm olanları af etmenin mümkün olmadığı ileri sürülmekle birlikte, farklı görüşler de mevcut.

Anayasa; madde 87:

"Türkiye Büyük Millet Meclisi''nin görev ve yetkileri, ..... Anayasa''nın 14''üncü maddesindeki fiillerden dolayı hüküm giyenler hariç olmak üzere, genel ve özel af ilanına karar vermek ....... "

Anayasa, madde 14:

"Anayasa''da yer alan hak ve hürriyetlerden hiçbir, devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmak, Türk devletinin ve cumhuriyetinin varlığını tehlikeye düşürmek, temel hak ve hürriyetleri yok etmek, devletin bir kişi veya zümre tarafından yönetilmesini veya sosyal bir sınıfın diğer sosyal sınıflar üzerinde egemenliğini sağlamak veya dil, ırk, din ve mezhep ayrımı yaratmak veya sair herhangi bir yoldan bu kavram ve görüşlere dayanan bir devlet düzenini kurmak amacıyla kullanılamazlar. Bu yasaklara aykırı hareket eden veya başkalarını bu yolda teşvik veya tahrik edenler hakkında uygulanacak müeyyideler kanunla düzenlenir."

* * *

İdeolojik suçları işleyenlere ve teröre bulaşanlara af kapısını kapatmak düşünülmüşken, 312''nci maddenin hatalı tatbikatı, kabul edilemeyecek bir durum ortaya çıkarmıştır.

Keza, 159''uncu madde de -Türk Silahlı Kuvvetleri''ne hakaret iddiasıyla- 28 Şubat döneminde, keyfi ve yoğun biçimde uygulanmaktadır.

Hatalı uygulamalarla demokrasimizin standardını düşüren 312 veya 159 kapsam dışı bırakılırsa, vicdanlar rahatsız olur.

Bir haksızlık, bir keyfilik üzerine istikrar oturtulamaz.

Anayasa engeli bulunduğuna göre, hiç değilse büyük ölçüde ceza indirimine gidilebilir. Böylece, tecil imkânı doğar. Ayrıca, siyasi yasak da, çekilen ceza ile orantılı hale getirilebilir. 4 ay hapiste yatanın, siyaset yasağının da en fazla 4 ay olması gerekmez mi?

Af gibi hassas bir konuda, hükûmetin, sadece kendi içinde değil, muhalefetle de bir uzlaşmaya varması lâzım.

Bakalım, Ecevit, konjonktür hazretlerini yenebilecek mi?