Cumhurbaşkanlığı seçimi

Ecevit ABD''ye gidiyor. Türkiye''nin demokratikleşme yolunda ilerlediğini göstermek amacıyla, Meclis, kapanmadan bazı adımlar atılmıştı. İşkence Yasası bunlardan biriydi. Pişmanlık Yasası ve basın yoluyla işlenen suçların cezalarının ertelenmesi de, Türkiye''nin imajının düzelmesine katkı sağlayacaktı.

Ama, Clinton''ın gözlerinin, demokratik makyajın altındakileri görecek kadar keskin olduğunu tahmin ediyoruz.

Meselâ Ecevit''ten "bin yıl sürecek 28 Şubat" hakkında bilgi isteyebilir. "Konjonktür Hazretleri"nin pabucunun ne zaman dama atılacağını da başbakanımıza sorabilir.

Cumhurbaşkanlığı seçimi yaklaşırken, en akla yakın alternatif olarak Demirel''in adaylığından söz edilmesi bile, rejimin sıkıntısını ortaya koyuyor. Herhalde, sürpriz bir teklifi bertaraf etmek gayesiyle, Demirel''in süresinin uzatılacağı söyleniyor.

Türkiye bu kadar insan fukarası mı ki, üç beş ismin etrafında dönüp dolaşıyoruz.

Demirel, kendisine göre bu ülkeye hizmet etti. Ama artık yetmez mi? Genç, dinamik bir ülke Türkiye. Buna mukabil, yöneticileri yaşlı.

Demirel''in tekrar seçilmesi için, Anayasa''nın değişmesi gerekiyor. Acaba Fazilet ve DYP''den Anayasa değişikliğine destek gelir mi?

Tansu Çiller, Demirel''in süresinin uzamasına sıcak bakacaktır. Hele, Mesut Yılmaz''ın aday olma ihtimaline karşı, bu formüle sıkı sıkıya sarılacaktır.

Fazilet Partisi''nin ise, Cumhurbaşkanı''nın süresinin uzatılması istikametinde oy kullanacağını hiç zannetmiyorum. Nitekim Recai Kutan, "Cumhurbaşkanı halk tarafından seçilsin" derken, destek taahhüdüne girmekten de kaçınmış oluyor.

Cumhurbaşkanı''nı halk seçecekse, Demirel''in de aday olmasında elbette sakınca yok.

Ben her zaman, Cumhurbaşkanı''nın halk tarafından seçilmesine endişe ile baktım. Halka güvenmediğim için değil. Meclis çoğunluğu ile Cumhurbaşkanı arasında çatışma çıkma ihtimalinin artacağını düşündüğüm için.

Fransa''da yarıbaşkanlık sistemi iyi işliyor. Çünkü Cumhurbaşkanı Meclis çoğunluğuna saygılı. Bir sürtüşme anında, istifa mekanizması kolayca devreye giriyor. Fransa''da, basın da daha tarafsız yayın yapıyor. Biz de ise, kamuoyunu yoğun bir biçimde etkileyip, kendi Cumhurbaşkanı''nı seçtirebilir.

Parlamenter sistemde, eğer iki partili bir düzen kurulabilirse, hem etkili bir iktidar oluşur, hem de uyumu sağlamak her zaman daha kolay olur.

Türk siyasi yapısı, 12 Eylül''e kadar CHP-AP eksenine oturmuştu. Daha önce de CHP ve DP vardı.

1981''de mevcut partiler kapatıldı; yenileri kuruldu. DYP ve Sodep seçime sokulmadı. Böylece çok parçalı bir siyasi yapı ortaya çıktı.

Bence her seçimde sistem değişikliğine gitmeden, zamanın derde derman olması beklenmeli. Önümüzdeki seçimlerde çok şey değişebilir. Kimi partilerin baraja takılmasıyla, yeniden ikili veya üçlü bir siyasi tablo ortaya çıkabilir. Bu durumda, Cumhurbaşkanlığının da önemi azalacaktır.

Anayasa değişikliğinin perakende olarak gerçekleşmesi yerine, kusurlar tesbit edilmeli, üzerinde uzlaşılan maddeler bir paket halinde Meclis''e getirilmeli.

Bu çerçevede, Cumhurbaşkanı''na ilişkin madde de elbette ele alınabilir.

Fazilet Partisi''nin, geçici 15''inci maddenin değiştirilmesini istemesi doğru bir tercih. Geçici 15''inci madde 12 Eylül döneminde çıkan bir çok kanunu Anayasa Mahkemesi''nin denetiminden kaçırıyor. Bu hususta, Anayasa Mahkemesi Başkanı''nın da talebi var. Ayrıca geçici 15''inci madde, 12 Eylül döneminin aktörlerinin de yargılanmasını engelliyor.

Fazilet Partisi ayrıca, Meclis''in af yetkisini sınırlayan Anayasa''nın 87''nci maddesi ile, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu''nun yapısını belirleyen 159''uncu maddesinin yeniden düzenlenmesini talep ediyor. Böylece, "devlete karşı suç işleyenler" de Parlamento çoğunluğu arzu ederse affa uğrayabilecek.

Adalet Bakanı ve müsteşarı, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu üyeliği yapamayacak. Tamamen yargı elemanlarından oluşacak Kurul, özel bir sekretaryaya ve teftiş heyetine sahip olacak. Bu şekilde yargı bağımsızlığı pekişecek.

Meclis''in açılışıyla birlikte gene yoğun haftalar geliyor. Parlamento, bin yıl (!) sürecek 28 Şubat''a hizmet yerine, keşke ülkeye huzur ve demokrasi getirecek adımlar atsa.

Bakalım, milletvekillerinin önüne irtica yasaları mı gelecek, yoksa demokratikleşme paketi ve Anayasa değişikliği mi?