Depremin Bilançosu ve Sorumlular

Depremin acısı her geçen gün biraz daha derinden duyuluyor. Gazete sayfalarına ve televizyon ekranlarına yansıyan görüntüler insanın yüreğini dağlıyor. Istırap içinde, ama gene de umutla enkazın yanı başında bekleyen insanlar. Canları, yedi kat yerin dibinde.

Analarını, babalarını, kardeşlerini kaybedenler; evlatlarını yitirenler...

Ve büyük bir sahipsizlik. Hani nerede Başbakanlık Kriz Yönetmeliği ve bu yönetmeliğe dayanılarak gerçekleştirilen Merkez?

Ocak 1997''de imzalanmıştı Erbakan yönetmeliği. Ardından Mesut Yılmaz''ın Başbakanlığı döneminde Başbakanlık Kriz Yönetim Merkezi faaliyete başladı. Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği, bu oluşumun daimi Sekretaryası''nı teşkil ediyordu.

Kriz yönetmeliğinde krizin tarifi şu şekilde veriliyor:

"Kriz Hali: Devletin ve milletin bölünmez bütünlüğü ile milli hedef ve menfaatlerine yönelik tutum ve davranışların, Anayasa ile kurulan hür demokrasi düzenini veya hak ve hürriyetlerini ortadan kaldırmaya yönelik şiddet hareketlerinin, TABİİ AFETLERİN, TEHLİKELİ VE SALGIN HASTALIKLARIN, BÜYÜK YANGINLARIN, radyasyon ve hava kirliliği gibi önemli nitelikteki kimyasal ve teknolojik olayların, ağır ekonomik bunalımların ve iltica ve büyük nüfus hareketlerinin ayrı ayrı veya birlikte vuku bulduğu haller."

Aynı zamanda kriz yönetim esasları da belirleniyor:

"Müessir bir kriz yönetimi için, kriz durumlarının zamanında teşhisi, KRİZ DURUMLARINDA TAKİP EDİLECEK USULLERİN ÖNCEDEN TESBİTİ, İŞLER OLARAK MUHAFAZA VE KRİZ TEDBİRLERİNİN GECİKMEDEN UYGULAMAYA KONMASI ESASTIR. Kriz Yönetimi, bir kriz durumunun teşhisinden başlayarak, gerekli yönlendirici kararların alınmasına, uygulanmasına, takip ve kontrolüne kadar uzanan bir seri faaliyetin manzumesidir. Başbakanlık Kriz Yönetim Merkezi, kriz emarelerinin belirmesi ve başlaması ile birlikte ilgili organlardan birinin (MGK, Bakanlar Kurulu veya krizden sorumlu Devlet Bakanı, MGK Genel Sekreteri) teklifi ve Başbakan''ın direktifi ile faaliyete geçer. ANCAK, BAŞBAKANLIK KRİZ YÖNETİM MERKEZİ SEKRETARYASI, BU YÖNETMELİĞİN YAYINLANMASINI MÜTEAKİP MİLLİ GÜVENLİK KURULU GENEL SEKRETERLİĞİ BİLGİ TOPLAMA ARAŞTIRMA VE DEĞERLENDİRME BAŞKANI BAŞKANLIĞINDA ÇEKİRDEK OLARAK MİLLİ GÜVENLİK KURULU GENEL SEKRETERLİĞİ NEZDİNDE KURULUR VE ÇALIŞTIRILIR."

Üç önemli kurul ve bu kurulların görevleri de, yönetmelikte anlatılıyor:

Şimdi sormak istiyorum, Başbakanlık''ın bir birimi olarak kurulan ve daimi sekretaryasını, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri''nin yürüttüğü Kriz Merkezi nerede?

Acaba, geçen süre zarfında, irtica takibinden, Türkiye''nin diğer önemli meselelerine vakit ayırıp gerekli ön tedbirleri alamadı mı?

Başbakanlık takip merkezleri kurup "başörtülü eş" avına çıkmak ve insanları fişlemek yerine, doğal âfetlere karşı eleman yetiştirilse, araç gereç temin edilse daha iyi olmaz mıydı?

Neden hep yardım grupları yurt dışından geliyor? Niçin Türkiye''de enkaz altındaki canlıyı tesbit edecek ekipman yok? Bu hususta eğitim görmüş köpek bile Türkiye''de mevcut değil.

İnsanlar çaresiz. Umutlar gitgide sönüyor. Tüpraş''ta yangın; enkaz altında cesetler veya canlılar. Peki, Başbakanlık Kriz Merkezi nerede?

Neden Japonya, İsrail, Rusya, İsviçre, Fransa, ABD''de bu konularda eğitim görmüş elemanlar ile araç ve gereç var da, Türkiye''de yok?

Son iki yıldır, irtica takip etmekten, bizi bekleyen başka tehlikeleri göremedik mi? Belki de Allah''ın gazabı üzerimize bu yüzden geldi!

Zelzele felâketi hepimize ders olsun. Birbirimizi daha iyi anlayıp sevmeğe çalışalım.

Hiç yoktan "iç düşman" gibi kavramların peşine takılıp, vatandaşları bölmeyelim. Öte yandan, hatalı uygulamalar ve yanlış insanlar sebebiyle müesseselere kızmayalım, kırılmayalım. Ülkemizde en sağlam örgütlü güç, Türk Silahlı Kuvvetleri''dir. Her Türk, ordusu ile iftihar eder. İhtilâf, siyasete müdahale noktasında doğuyor.

Atatürk diyor ki: "Şüphe yok ki, tek amacı vazifesi, düşüncesi ve hazırlığı, vatan savunmasıyla sınırlanmış olan topluluk, memleketin siyasetini idare edenlerin en nihayet verecekleri kararla faaliyete geçer"

"Bir ordunun cevheri ne olursa olsun, siyasete karışırsa birlikte hareket ve savunma yeteneğini temelinden kaybeder. Ve vatanın savunma gücünü hiçe indirir. Siyasete karışmış bir ordunun, karışmadan önceki disiplini ve savaşma yeteneğini kazanabilmesi çok zaman ister" (Genelkurmay Başkanlığı tarafından hazırlanan, "Atatürkçülük Araştırma İnceleme Dizi" MEB Yayınlarından)

Bizim yorumumuza göre, 28 Şubat sürecini, Atatürk yaşasaydı, tasvib etmezdi.

* * *

İlk krizde, Başbakanlık Kriz Yönetim Merkezi göçtü. Fay hatları üzerinde uzanan Anadolu''da başörtüsünden başka tehlikelerin de bulunduğu bilinmeli ve tedbirler ona göre alınmalıydı.

Yönetmeliğe göre, Başbakanlık Kriz Yönetim Merkezi, emarelerin belirmesiyle faaliyete geçiyor. Fakat, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği, çekirdek bir kadro ile sürekli görev yapıyor. Hani nerede yangın söndürme araçları, enkaz altındaki canlıları tesbit eden cihazlar? Eğitilmiş köpekler ve elemanlar? Sekretarya''nın görevi, ilgili personelin eğitilmesi ve muhabere şebekelerinin denenmesi için sürekli tatbikat yapmak değil mi?

Bilançonun bu kadar kabarık olmasının sorumluluğunu herkes paylaşmalı. Hırsız müteahhitler, iyi denetim yapmadan inşaat izni veren yetkililer ve "geliyorum" diye haber veren bir doğal âfete karşı, halâ seyirci kalan Başbakanlık Kriz Yönetim Merkezi.