İktisat Bankası ve Erol Aksoy

Banka soygununun, siyasetçi medya desteği ile gerçekleştiği biliniyor. Medya-banka ilişkisinin en önemli örneği, Etibank.

Hazine Müsteşar Yardımcısı Osman Tunaboylu''nun Çağlar''a Etibank''ın verilmesini red etmesine rağmen, müsteşarlık koltuğuna oturan Yener Dinçmen, dönemin siyasi kadrosunun baskısıyla, bankanın, Çağlar-Bilgin ikilisine satışını onaylamıştı.

Çağlar ve Bilgin hapiste. Etibank soruşturmasını yürüten Ercan Cengiz, Yener Dinçmen hakkında suç duyurusunda bulundu.

Yiğit tepetaklak oldu

Korkmaz Yiğit, medya işine girince, başına bir çok olay geldi. Bir parti lideri, Türkbank''ı, ona vermek suretiyle, karşılığında kendisine hizmet edecek basın imparatoru yaratmak istedi. Kanal 6''nın sahibi Korkmaz Yiğit, Genç TV''yi aldı, Milliyet''e tam 300 milyon dolar, Yeni Yüzyıl''a da 75 milyon dolar ödemeyi taahhüt etti. Bu paraları, kendi bankasından veyahut başka bankalardan borçlanma ile finanse edecekti. Hazine Bakanı Güneş Taner, Mehmet Karamehmet nezdinde girişimde bulundu; Yiğit''e kredi temin etmeye çalıştı.

Sonunda, Çakıcı ile münasebet ortaya çıkınca, Korkmaz Yiğit tepetaklak oldu.

Ama, bakıyoruz da, onu bu işlere sokan siyasetçiler dimdik ayakta. Şimdi, bir başka medya patronunun peşinde, RTÜK yasası çıksın diye uğraşıyorlar.

İktisat Bankası

İktisat Bankası da, medya ile ilişkili bir bankaydı. Bankanın sahibi Erol Aksoy, Show TV''nin de sahibiydi. Bankalar Kanunu''nun 14/3 ve 4''üne göre bankasına el konulan Erol Aksoy, aslında Çağlar ve Bilgin''den farklı bir konumda değil. Murakıplar, son durumu yansıtan dosyaları Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu''na verdikten sonra, Kurul, suç duyurusunda bulunacak. Ve savcılık ancak o zaman harekete geçecek.

Bankaların içini boşaltma yöntemi belli. Bunlardan biri off-shore bankacılık.

Erol Aksoy, İktisat Bankası''nın kaynaklarını kendi grubuna kullanmak için Kıbrıs''ta Trade Deposit Bank''ı kullanmış.

Trade Deposit Bank''ın imkânları iki türlü oluşuyor. Bunlardan biri, İktisat Bankası aracılığı ile toplanan mevduat, diğeri İktisat Bankası tarafından yapılan depo.

Murakıp raporu

Bankalar Yeminli Murakıbı Serdar Sümen, 6. 11. 2000 tarihli raporunda durumu ilgililere şu şekilde arz ediyor:

"...Banka, 30. 6. 2000 tarihli durulaştırılmış verilere göre, 650 milyon dolar açık pozisyon ile çalışmaktadır. Altı ay öncesinde açık pozisyon 282 milyon dolar olduğu dikkate alınırsa, bankanın taşıdığı pozisyon riskindeki artışın ciddiyeti ve boyutu daha rahat kavranabilecektir. 1999 yılı sonunda açık pozisyonun aktife oranı % 26,1''ken, bu oran 30. 6. 2000''de % 46,3''e yükselmiştir. Banka, mevcut açık pozisyonunu yasal limitler içinde tutmak amacıyla, Aksoy grubunun kontrolünde bulunan ve Kıbrıs''ta faaliyet gösteren Trade Deposit Bank ile vadeli döviz alım işlemleri yapmaktadır. Trade Deposit Bank''ın, İktisat Bankası ile aralarında doğrudan bir ilişki olması sebebiyle, taşınan pozisyon riskinin, kardeş bir kuruluşa kaydırılması, banka riskini etkilemeyecektir. Trade Deposit Bank ile yapılan döviz alım kontratları, 31. 12. 1999 tarihinde 153 trilyon 277 milyar (289 milyon dolar) iken, bu tutar, açık pozisyondaki artışa paralel olarak, 30. 6. 2000 tarihinde 285 trilyon 194 milyar liraya (468 milyon dolara) yükselmiştir..."

* * *

Murakıp raporunda, döviz çıpasına dayanarak, kur artışının belirli bir seviyenin üzerine çıkmayacağı düşüncesiyle, Erol Aksoy''un dolarla borçlanıp, parasını Hazine bonosuna yatırdığı, böylece kâr marjını yükseltmeyi düşündüğü belirtiliyor.

Türkiye''nin yaşadığı yüksek devalüasyon, zaten sallantıda olan İktisat Bankası''nı, çok yüksek bir açık pozisyonla (650 milyon dolar) yakaladığı için, daha derinden etkilemiştir.

"...Bankanın, menkul kıymetlerinin nominal bedeli, 547 trilyon 491 milyar liradır. Bu menkul kıymet portföyünün tamamına yakını, bir haftadan kısa vadeli kaynaklarla (repo ile) fonlanmaktadır..."

Off-shore ile soygun

Raporda, ayrıca, Erol Aksoy''un, Kıbrıs''taki Trade Deposit Bank''ta ortaklık payı görülmediği, buna mukabil, Aksoy ailesinden İnci, Eda, Deniz, Kerim Kaya Aksoy''un hissedar olduklarının tesbit edildiği, belirtiliyor.

Trade Deposit Bank''ın kaynakları, Türkiye''den, İktisat Bankası aracılığı ile toplanan paralar. Bu paraların tamamına yakını, Aksoy Grubu''na kullandırılan krediler. 2. 10. 2000 tarihinden itibaren, Trade Deposit Bank''tan çekilişler yaşanmış, çekilen mevduatı finanse etmek amacıyla, İktisat Bankası, Trade Deposit Bank''ta depo yapmıştır. (Yani İktisat Bankası, parasını Kıbrıs''taki bankada tutmuştur.)

İktisat Bankası da, Egebank, Etibank, Yurtbank örneklerinde gördüğümüz gibi, off-shore bankacılık sisteminden yararlanarak, Bankalar Kanunu''nun, bir kişiye doğrudan veya dolaylı kullandırabileceği kredi limitini aşmak istemiştir.

Aksoy Grubu''na ait şirketlere, çoğunlukla, İktisat Bankası''nın Malta şubesi yüksek meblağlarda krediler açmış; bu krediler, Kıbrıs''taki off-shore bankasındaki kaynaklarla kapatılmış, böylece Aksoy Grubu''na ait riskler, hiçbir denetimin olmadığı Trade Deposit Bank''a kaydırılmıştır.

30. 6. 2000 tarihli raporun sonuç bölümünde, Erol Aksoy''un, –güncel tabirle– bankasını ne kadar "hortumladığı" da açıklanıyor: "384 milyon dolar."

* * *

Aksoy''un BIC (Banque Internationale de Commerce) ve PAB (Park Avenue Bank) isimli iki bankası daha var. Bu iki bankadan kaynaklanan riskler gözardı edilip, yekûna, gayrinakdi kredilerle, Trade Deposit Bank''ın kullandırdığı krediler eklenince, hâkim sermayedar grubun (Erol Aksoy''un) İktisat Bankası ve Kıbrıs''taki Trade Deposit Bank''tan 312 trilyon 421 milyar lira (512 milyon dolar) kullandığı kanaat ve sonucuna ulaşılmıştır.

Bir kişinin hem medya, hem de banka sahibi olması, işte böyle tehlikeli neticeler doğruyor.

Ne biçim şeffaflık?

Meclis''te RTÜK Kanunu görüşülüyor ve iktidar sözcülerinin bazıları "sermaye şeffaf olsun" diyor. Herkes Show TV''nin Erol Aksoy''a ait olduğunu biliyordu. Ama, bilinmeyen, karanlıkta kalan nokta, halkın mevduatının Aksoy''un şirketlerine akıtıldığı hususuydu. Medya patronları birbirinin açığını yazmıyorlar; dolayısıyla basın, kamu yararına yayın yapmıyor; siyaset de çekindiği için pisliklerin üzeri örtülüyor. Doğrular, karanlıkta kalıyor.

Biri çıkıp bizim gibi gerçekleri kurcalarsa, onu da hakarete varan yayınlarla susturmaya çalışıyorlar.

Erol Aksoy, İktisat''ın Malta şubesinden milyonlarca dolar kredi kullanmış. Acaba, Aydın Doğan, Malta''daki Dış Bank şubesinden, benzer bir aktarma yapıyor mu? Born Holding''i hangi gaye ile kullanıyor? İçişleri Bakanı''nın CNN Türk''te dile getirdiği tereddütler hangi bilgilerden kaynaklanıyor? Ali Balkaner neden 2 ay içinde, tam da Born Holding''e satıştan önce, Milliyet hisselerinin değerini % 700 oranında tırmandırdı? Ali Balkaner''in 5 No''lu DGM''de "kaybolan" veyahut kağıt ve not çokluğundan "bulunamayan" ifadesinde, A.D. rumuzu kimi ifade ediyor? Altan Dolandıran''ı mı? Yoksa Ayhan Dalgakıran''ı mı?

Sarıyer Adliyesi''ndeki dosya nasıl kayboldu? Porno yayıncılıktan mahkûm olan Aydın Doğan''a ilişkin karar niçin basında yer almadı?

Bunun adı şeffaflıksa, ben doğrusu karanlığı tercih ederim.

Show TV sözleşmesi

Elimizde bir belge var: Show TV''nin hisse satış sözleşmesi. Taraflar: M. Emin Karamehmet; Çukurova Holding (Karamehmet''in şirketi), Erol Aksoy ve Avrupa Amerikan Holding A.Ş. (Erol Aksoy''un şirketi).

Sözleşme, 150 milyon dolar mukabilinde, Show TV''nin, Karamehmet ve Çukurova''ya satıldığını gösteriyor.

Bu sözleşmede bir de gizlilik maddesi bulunuyor: "Taraflar, satıcılara ait bütün bilgileri gizli tutacaklarını, sözleşmeyi, izin verilen kişiler haricinde kimseye göstermeyeceklerini veya ifşa etmeyeceklerini.. beyan ederler."

Şu gizlilik yükümlülüğü getiren hükümlere bakın, bir de şeffaflık iddialarına! Ne büyük çelişki!

Banka patronu, televizyon sahibi veyahut televizyon sahibi banka patronu olunca, halkın mevduatının nasıl hortumlandığını yukarıdaki örnekle anlatmaya çalıştık.

Burada, hükûmet üzerine düşen görevi yapmak, kanuna karşı suç işleyenleri takip etmek yerine, uzlaşmayı, pazarlığı tercih ediyor.

Patronlar kanuna uymuyor... Kanun patronlara uysun! Bankalar soyulsun, posası devletin üzerinde kalsın.

Ne alâ memleket!