Mavi Akım ve Bakû-Ceyhan

Azmi Ateş, Fazilet Partisi İstanbul milletvekili. Kamuoyu kendisini, Türk Hava Kurumu''ndaki yolsuzlukların üzerine giden ve Atilla Taçoy''un maskesini düşüren parlamenter olarak tanıdı.

Aslında pek tanıdığı da söylenemez. Çünkü Ateş, mütevazı kişiliği ile gölgede kalmayı tercih ediyor daima.

Mavi Akım

Bu uzun girişin bir sebebi var elbette. Enerji Bakanı Cumhur Ersümer''i uyarmak istiyoruz:

FP''li Ateş, şimdi de Mavi Akım projesine el attı. Botaş eski Genel Müdürü, Anap eski milletvekili Hayrettin Uzun''un da katkısıyla, kapsamlı bir çalışma başlattı. Türkiye''ye pahalıya malolmasının yanısıra, Bakû-Ceyhan hattını da akamete uğratan Mavi Akım projesinin, bir soruşturma önergesiyle noktalanması mümkün.

Atilla Taçoy, görevi bırakmak zorunda kalmıştı.

Kimsenin sarsamadığı Enerji Bakanlığı koltuğu, Ersümer''in altından kayıverir mi dersiniz?

Türkmenbaşı''nın uyarısı

Ateş, Türkiye Cumhuriyeti ile Rusya Federasyonu hükûmetleri arasında imzalanan anlaşmanın ek protokolü hakkında, 4 Nisan''da, Genel Kurul''da bir konuşma yapacaktı. Ama hükûmet, gündemin ilk sıralarında bulunan o anlaşmanın görüşülmesini sürekli erteledi. Ertelemeğe de devam ediyor.

Bu arada, Putin işbaşına geldikten sonra, Rusya''nın, Orta Asya ve Kafkaslar''da hâkimiyetini güçlendirme eğilimine girdiği görülüyor.

Rus Federasyonu Devlet Bakanı, eski Sovyet cumhuriyetlerine "arka bahçe" gözüyle bakıyor. Bu yüzden, Türkmenistan Devlet Başkanı Saparmurat Türkmenbaşı''na, doğalgaz kaynaklarının Bakû-Novorosisk hattından Karadeniz''e akıtılması için baskı yapıyor.

Bakû-Novorosisk hattının işlemesi Bakû-Ceyhan hattının yolunun kesilmesi, en azından ertelenmesi anlamına gelecektir. Çünkü Türkmenistan''ın, hem Rusya''yı, hem Türkiye''yi besleyecek gazı bulunmamaktadır.

İşte Mavi Akım projesi bundan dolayı büyük önem taşıyor. Türkiye, Türkmenistan gazını daha ucuza bu ülkeden alacağına, Rusya''dan yüksek fiyat ödeyerek almak üzere Mavi Akım anlaşmasını imzaladı. Mesele sadece birilerine maddi menfaat temini ile sınırlı değil. Petrol ve doğalgaz borusunun Türkiye üzerinden geçişi bu yüzden engellenirse, ülkemiz stratejik açıdan bir darbe yemiş oluyor.

Aynı zamanda Rusya''nın, eli güçleniyor; eski Sovyet ülkeleri üzerindeki hâkimiyeti artıyor.

Ve gene önemli bir başka sakınca: Enerji Bakanlığı''nın 2010 yılı için yaptığı tahmini geçerli kabul etsek dahi, Türkiye, % 70 nispetinde Rus doğalgazına bağımlı hale geliyor.

Cumhur Ersümer''in Türkmenistan''ı ziyareti sırasında, Devlet Başkanı Saparmurat Türkmenbaşı''nın sarfettiği sözler adetâ bugünlerin habercisiydi.

Şöyle diyordu Türkmenbaşı:

"Rusya doğalgazın bin metreküpünü bizden 36 dolara alıyor, size 114 dolara satıyor. Biz size 76 dolardan veriyoruz almıyorsunuz. Ya biz hesap bilmiyoruz, ya da siz? Ya da çok paranız var."

Ateş''in tespitleri

Azmi Ateş, hükûmetin sürekli ertelemesi yüzünden bir türlü gerçekleştiremediği konuşmasında, önemli noktalara temas ediyor:

Nokta 1: Türkiye''nin bu kadar çok doğalgaza ihtiyacı var mı?

DPT verilerine göre, ülkemizin 2010 yılında doğalgaz ihtiyacı 30 milyar metreküp.

1995 yılındaki değerlendirmesinde Enerji Bakanlığı da, 31 milyar metreküplük bir ihtiyaç belirlemişti. 1997''de Cumhur Ersümer işbaşına geldikten sonra, aynı bakanlık çıtayı yükseltti ve 2010 yılında Türkiye''nin 55 milyar metreküp doğalgaz kullanacağını ileri sürdü.

DPT tahmini ile Enerji Bakanlığı''nın tahmini arasında 25 milyar metreküplük bir fark var.

Dünya Enerji Ajansı, Dünya Bankası ve büyük enerji şirketleri de, 2010 yılında, Türkiye''nin doğalgaz ihtiyacını 35 milyar metreküp olarak gösteriyor.

Nokta 2: Mavi Akım''la birlikte Türkiye, Rusya''dan 30 milyar metreküp doğalgaz almış olacak. Böylece büyük ölçüde Rusya''ya bağımlı hale geleceğiz.

Nokta 3: Mavi Akım projesine öncelik verilmesi, Türkmen gazı şansını ya 5-6 yıl geciktirecek, ya tamamen ortadan kaldıracaktır. Bizim önceliğimiz, Bakû-Ceyhan, Türkmen gazı, Azeri gazı gibi Trans-Hazar projesi kapsamındaki projeler olmalıdır. Mavi Akım, Orta Asya ve Kafkasya''ya yönelik stratejilerimize zarar vermektedir.

Nokta 4: Rusya Federasyonu, Sovyetler Birliği''nin dağılmasından sonra, "kaybedilenlerin kazanılması" şeklindeki politikalarının gereği, Orta Asya ve Kafkaslar''daki enerji kaynaklarını kontrol altına almak istemektedir. Bu yüzden de, büyük bir potansiyel olan Türkiye pazarını kontrol ederek, sözkonusu ülkelerin dünyaya bu yolla açılmalarının önünü kesmeye, en azından sınırlamaya gayret etmektedir.

Gizlilik

Cumhur Ersümer''e sorulması gereken tek bir soru var:

Teknolojik olarak gerçekleşmesi çok güç olan, Türkiye''nin temel stratejik hedefleri ve çıkarları ile çelişen, ülkemizi büyük ölçüde Rusya''ya bağımlı hale getiren bir anlaşmayı, gözlerden kaçırarak neden imzaladınız?

BOTAŞ ile Gaspron arasındaki alım-satım sözleşmeleri, gizli tutuluyor. Azmi Ateş, Enerji Bakanı Cumhur Ersümer''den bilgi isteyince, bakandan, "Sözleşmenin esasları açıklanamaz" cevabını aldığını burada belirtmek isterim.

Nedir bu gizli kapaklı iş?

Bahçeli''nin beyanları

Devlet Bahçeli, MHP grubunda Türkiye''nin, Orta Asya ve Kafkasya''daki gelişmelerle yakından ilgili olduğunu söyledi.

Acaba, Bahçeli, Çeçen meselesini "Rusya''nın iç işi" gibi gösteren hükûmetin üyesi değil miydi? Mavi Akım''la, Orta Asya ve Kafkaslar''da, Rusya''nın elinin güçlendirildiğinin farkına da mı varamadı? Enerji bahsinde, ayyuka çıkan iddiaları da duymamıştır muhakkak.

Belki, 8 soruşturma komisyonunun hepsinde, MHP''lilerin, Yılmaz''ın "aklanması" istikametinde oy kullanacağından bile haberi yoktur. Tıpkı DPT''ye ait kamplara, "evcil hayvanlar ve başı bağlı kadınlar alınamaz" genelgesinden haberdar olmadığı gibi.

Mavi Akım, bir devlet politikası mı? Hükûmet üyelerinin tümünün benimsediği bir proje mi? Yoksa, sadece Anap patentli mi?

Ve Anap, acaba, işi bilen herkesin karşı olduğu, Kafkaslar ve Orta Aysa ülkeleri ile birlikte, Türkiye''nin geleceğine de ipotek koyma anlamına gelen Mavi Akım projesinde, niçin bu kadar ısrarlı davranıyor?

Yılmaz aklandıktan(!) sonra bakan olacağını açıkladı. Hükûmetin istikrarı adına, bütün kirli çamaşırların yıkanacağı ortaya çıktı.

MHP''nin, yolsuzlukların üzerine gideceği vaadi, herhalde seçim sandığında kaldı. Ara ki bulasın!