Merve"nin vatandaşlığı ve hukuk

Türkiye kendine, daha doğrusu demokrasisine çeki düzen vermek zorunda. Bu iş sadece kanun değiştirmekle de olmuyor. Kafalar değişmeli.

Bakanlar Kurulu, "İnanca saygılı laiklik" (!) ilkesini benimseyen başbakanın işareti üzerine, Merve Kavakçı''yı vatandaşlıktan çıkardı. Kavakçı başını örtmeseydi veya MHP''nin Asenası gibi cici kız olup başını açsaydı, vatandaşlıktan atılmak bir yana, beylerden paşalardan alkış bile alacaktı.

Merve meselesi çok tuhaf bir zemine kaydı. Başörtüsünü, inanç özgürlüğü adına savunurken, birdenbire, Amerikan vatandaşlığının haklı veya haksızlığını tartışır duruma düştük.

Demorasiyi sadece kanunlarla inşa edemeyiz.Zira, dayatmacı kafalar oldukça, bırakınız özgürlüklerin alanını genişletmeyi mevcud kanunları bile uygulayamıyoruz.

Sözgelimi Anayasa''nın 2''nci maddesini ele alalım. 2''nci madde, cumhuriyetimizin niteliklerini sayıyor. Madde gerekçesi ise, laiklik ilkesini şöyle izah ediyor:

"Hiçbir zaman dinsizlik anlamına gelmeyen laiklik, her ferdin istediği inanca, mezhebe, sahib olabilmesi, ibadetini yapabilmesi ve dinî inançlarından dolayı diğer vatandaşlardan farklı bir muameleye tâbi kılınmaması anlamına gelir."

Merve dinî inancından dolayı başını örtüyor. Bu yüzden farklı bir muameleye maruz kaldı. Yemin ettirilmedi. Üstelik, vatandaşlıktan çıkarıldı.

Ecevit, bir de inanca saygılı olmasaydı, acaba nasıl davranacaktı?

Anayasa''nın 12''nci maddesine göre: "Herkes kişiliğine bağlı, dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahiptir."

Gerekçede, 12''nci maddenin esasları şu şekilde açıklanıyor: "Temel hak ve hürriyetlerin niteliğini belirleyen bu maddede, temel hak ve hürriyetlerin bir devlet lütfu olmadığı, kişiliğin, dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez bir unsurunu oluşturduğu vurgulanmıştır. Şu halde, yukarıda da belirtildiği gibi devlet, kişiye ayrılmış bu alana ilke olarak hiçbir müdahalede bulunmamak, bu özel alan sınırlarına girmemekle yükümlüdür."

Demek başörtüsü, din ve vicdan hürriyeti çerçevesinde, lütuf değil, temel bir haktır. Bir takım hayali suçlar ihdas edip, kişilerin bu hakkı sınırlanamaz. İnsanlardan, sosyal veya siyasi hayatlarında, kimliğini oluşturan parçaları terk etmeleri, resmi ideolojinin "üniformasına bürünmeleri" talep edilemez.

Madde 13: "Temel hak ve hürriyetler.... Anayasa''nın sözüne ve ruhuna uygun olarak ancak kanunla sınırlanabilir. Temel hak ve hürriyetlerle ilgili genel ve özel sınırlamalar, demokratik toplum düzeninin gereklerine aykırı olamaz ve öngörüldükleri amaç dışında kullanılamaz."

13''üncü madde gerekçesi: "Maddede, ancak kanunla denilmek suretiyle, hak ve hürriyet sınırlamalarının münhasıran kanun konusu olduğu; yani Yasama tasarrufunun haricinde başka bir düzenleyici tasarrufla (tüzük, yönetmelik) hak ve hürriyetlerin sınırlanamayacağı belirtilmiştir. Bu hüküm, genel niteliktedir. Hak ve hürriyetlere ait bütün maddelere sâri bir genel hükümdür. Sınırlayıcı tedbirler, demokratik rejim anlayışına aykırı olamaz. Öngörülen amaçlar veya sebebler bahane edilerek, başka bir amaca ulaşmak için hak ve hürriyetler sınırlanamaz. Meşru bir amaç varsa, getirilen sınırlama, amacın zorunlu veya gerekli kıldığından fazla olamaz. Amaç ve sınırlama orantısı korunur."

13''üncü madde gerekçesini iyice okuyunuz. Amaç Merve''yi Genel Kurul''da başörtüsü ile yemin ettirmemek. Ama hükûmet, bu amaca ulaşmak için Kavakçı''yı vatandaşlıktan atıyor. Sağ gösterip sol vuruyor. Gene 13''üncü maddeye göre, tüzük ve yönetmelikler, din ve vicdan hürriyetinin bir parçası olan başörtüsünü zaten yasaklayamaz.

Madde 15: "... Savaş, seferberlik, sıkıyönetim ve olağanüstü hallerde de, kimse din vicdan, düşünce ve kanaatini açıklamaya zorlanamaz. Bunlardan dolayı suçlanamaz."

Gerekçe: "Bu madde, savaş, sıkıyönetim ve olağanüstü halde dahi, hiçbir sebeb ve surette ihlâl edilemeyecek hak ve hürriyetleri saymış bulunmaktadır. Bunlar fıkradan anlaşılacağı üzere, ...suçsuzluk karinesi, din, vicdan, düşünce ve kanaat hürriyetleridir."

Hürriyetlerden söz eden Anayasa maddeleri, gerekçesiyle birlikte okununca, Merve''ye karşı yürütülen siyasi linçin hukuki temeli olmadığı iyice ortaya çıkıyor. Hayali suç ihdas edemezsiniz, din ve vicdan hürriyetini savaş halinde dahi sınırlayamazsınız; bazı sebebler bahane ederek başka bir amaca ulaşmak için hak ve özgürlüklere kayıt getiremezsiniz. Temel hak ve hürriyetler sadece Yasama Organı tarafından sınırlanabilir. Her halükarda, konulan sınır, demokratik toplum düzeninin gereklerine aykırı olamaz. Bu hak ve hürriyetler devletin bir lütfu değildir. Laiklik dinsizlik anlamına gelmez. Dinî inançlarından dolayı kişilerin farklı muameleye tâbi tutulması sonucunu doğurmaz.

....................

Merve vatandaşlıktan çıkarıldı. Oysa Anayasa profesörü Bakır Çağlar, milletvekili dokunulmazlığına sahip olanlar hakkında Bakanlar Kurulu''nun böyle bir tasarrufta bulunamayacağını söylüyor. Yüksek Seçim Kurulu, Merve Kavakçı, ABD vatandaşlığına, aday listeleri kesinleştikten sonra geçti ise, milletvekilliğini düşürme işleminin ancak Meclis tarafından gerçekleştirilebileceğini söylüyor. Topu TBMM''ye atıyor.

Bakalım, böyle bir skandale hangi parti imza atacak? Top Meclis''te. Siyasi linçi acaba MHP, ANAP veya DYP de sahiplenecek mi?

.........................

NOT: Çölaşan''a cevabımı yarın sütunlarımda bulacaksınız.