Suç duyurusu

Sabah gazetesi kendini koruyabilmek amacıyla, Yeni Şafak aleyhine yayın yapıyor. Gözdağı veriyor. Bu tavır, uçuruma düşen bir adamın diğerini paçasından çekmesi gibi bir şey. Ama, buna âlet olanlar kim? Yolsuzlukların üzerine giden bir gazetenin patronunun böylece kulağına kar suyu kaçırılıyor?

Kim koruyor?

Dinç Bilgin ve Zafer Mutlu''nun halâ Sabah''ın başında, ona buna hücum etmesine nasıl göz yumuluyor? Dosyaları hangi el geciktiriyor? Tasarruf Mevduat Sigorta Fonu, Dinç Bilgin''in malvarlığına el koymadı mı? Koyduysa, gazete ve televizyon kanalı nasıl dönüyor? Maaşlar hangi kaynaktan ödeniyor? Reklâm ve satış geliri Dinç Bilgin''in mi cebine giriyor? Bir başka patron, açıktan yardım mı ediyor? Açıktan verilen bir para varsa, kayıtlara geçiyor mu? Borcun karşılığı hacizli binalar niçin satılmıyor?

Temizel mi?

Dinç Bilgin''i koruyan el, Temizel mi dedik. Ama Temizel gitti.

Evvelki gün Habertürk''te bir havadis yayınlandı.

12 Şubat 2001''de, İstanbul DGM Başsavcısı, Bankacılık Denetleme ve Düzenleme Kurulu''na bir yazı göndererek Etibank ile ilgili ek belge ve deliller istiyor. Çünkü, Başsavcılığa 5 aylık inceleme sonunda intikal eden rapor, sadece off-shore faaliyetleriyle ilgili.

Zekeriya Temizel, başsavcılığa verdiği cevapta, Bankalar Yeminli Murakıplarınca incelenen dosyaları şöyle sıralıyor:

- Dinç Bilgin Grubu tarafından Global Finance aracılığı ile, Etibank AŞ kaynaklarının kullanılması. (Rapor: Şubat ayı içinde tamamlanacak) Suçun tarifi: Türk Ceza Kanunu''nin, emniyeti suistimal ve zimmeti düzenleyen 508-510''uncu maddeleri; çete (4422 sayılı kanun); zimmet (Bankalar Kanunu 22/3)

- Banka satış bedelinin, banka kaynakları ile ödenmesi (Şubat ayı sonunda tamamlanacak.) Suçun tarifi: Dolandırıcılığı düzenleyen 503 ve 504''üncü maddeler ve zimmet (Bankalar Kanunu 22/3)

- Etibank AŞ mudilerinin paralarının, bu mudilerin talimatı haricinde off-shore bankaya gönderilmesini içeren rapor. (Mart ayı içerisinde tamamlanacak) Suçun tarifi: Bankalar Kanunu 22/3, zimmet; Borçlar Kanunu 410-411, vekaletsiz iş görme.

Temizel bu raporlar tamamlanınca Başsavcılığa gönderileceğini belirtiyor; ayrıca incelemede olan konuları da satır başları halinde veriyor:

- Cavit Çağlar''ın mal kaçırma eylemleri: İcra İflas Kanunu. 28 Şubat 2001''de bitti. (Herhalde burada, İnterbank''a el konulurken, Etibank''ın yarı hissesinin Dinç Bilgin''e satışı kastediliyor. -N.I.)

- Dinç Bilgin Grubu''nun, Ulusal Radyo Televizyon Firması üzerinden banka kaynaklarını kullanması (Mart sonu).

- Nail Keçili Grubu kredileri (Mart sonu).

- Betomek firmasına kullandırılan kredi (Nisan ayı içerisinde).

- Avrupa Elektrik ve Filimcilik firmasına kullandırılan kredi (Nisan ayı).

- Nevzat Ak Grubu ve karşılıksız çekler (Nisan ayı).

- Banka yöneticilerine jestion ödemeleri. Bankalar Kanunu 22/3 (zimmet).

- Bahattin Yücel Grubu kredileri (Mayıs sonu).

- Demirel Grubu''nun bir firması olan Otomobilcilik Ticaret''e kullandırılan kredi (Mayıs sonu).

- Global Menkul Değerler''e kullandırılan kredi (Mayıs sonu).

- Bankanın merkezî vezne operasyonlarının incelenmesi (Haziran sonu).

- Halit Cıngıllıoğlu Grubu kredileri (Haziran sonu).

- Eti Menkul Değerlerin, borsada yürüttüğü işlemler (Haziran sonu).

- Raks Grubu kredileri (Haziran sonu).

- Fiktif vadeli döviz alım satımı işlemleri (Haziran sonu).

Önceki raporlar

Zekeriya Temizel''in listesine bakınca, insan ister istemez bu iş savsaklanıyor düşüncesine kapılıyor.

Zira, zaten, bankalar yeminli murakıpları Fahrettin Soylu ve Yalçın Karagöz tarafından yazılan 9 Ekim 2000 tarihli raporda, bankanın durumu ve faaliyetleri bütün teferruatı ile anlatılıyor. Nitekim bu rapora istinaden, Bankacılık Denetleme ve Düzenleme Kurulu 27 Ekim 2000''de Etibank''ın Fon''a devredilmesi kararını verdi.

Söz konusu rapor, Etibank''ın mali bünyesini -30 Haziran 2000''e kadar olan gelişmeleri- inceliyor, vadeli depo işlemleri vasıtasıyla, off-shore bankalardan kredi kullanıldığını, Bank Kapital ve Çukurova ile back to back kredi alışverişinde bulunarak, kaynakların grup firmalarına akıtıldığını, 77 milyar liralık banka taksidinin Etibank''tan ödendiğini; Avrupa Elektronik Yayıncılık AŞ, Filimcilik Sanayi Müşavirliği AŞ, Global Menkul Değerler gibi bazı firmalara verilen kredinin, Medya Grubu''na aktarıldığını belgeleriyle tesbit ediyor.

Zaten aynı istikamette, birbirini tamamlayan üç rapor var:

1) 31. 1. 2000 tarihli Bankalar Yeminli Başmurakıbı Umman Taşkara ve Yeminli Murakıp Ümit Peçen tarafından hazırlanan rapor.

2) 15. 6. 2000 tarihli Bankalar Yeminli Başmurakıbı Umman Taşkara ve Yeminli Murakıp Alper Karaçoban tarafından hazırlanan rapor.

3) 9. 10. 2000 tarihli ve Bankalar Yeminli Başmurakıbı Yalçın Karagöz ile Yeminli Murakıp Fahrettin Soylu tarafından hazırlanan rapor.

Hem 31 Ocak 2000, hem de 15 Haziran 2000 tarihli raporlarda, usulsüz işlemler bir bir sıralanıyor ve Bankalar Kanunu''nun 14''üncü maddesinin 3''üncü ve 4''üncü fıkraları hükmünün uygulanması; bir başka ifadeyle -bankanın yönetim ve denetimini elinde bulunduranların, banka kaynaklarını bankanın emin şekilde çalışmasını tehlikeye düşürecek biçimde doğrudan veya dolaylı olarak kendi lehlerine kullandıkları, bu surette bankayı zarara uğrattıkları- gerekçesiyle, bankanın Fon''a devredilmesi isteniyordu.

Buna rağmen, Etibank hakkında, yazışmaların ötesinde, hiçbir işlem yapılmadı.

Nihayet 9 Ekim 2000 tarihli rapor üzerine, gene siyasi ve onlara bağlı bürokratik kadrolar değil, Temizel, Etibank''ın Fon''a devrini sağladı.

Ama o günden bugüne, konunun savcılığa intikalinde yavaş davranıldığı intibaını taşıyoruz.

Zira Temizel''in, "inceleniyor" diye DGM Savcılığına bildirdiği konular zaten bütün teferruatı ile eski raporlarda mevcut.

9 Ekim 2000 raporu

9 Ekim 2000 tarihli rapordan bazı satır başları:

1999 yılında ve 2000 yılının ilk sekiz ayında toplam 9 trilyon 795 milyar liralık reklâm harcaması yapılmıştır. Bu reklâmlar, banka sermayesine hâkim gruba veya grupla iş ilişkisi olan firmalara -reklâm gideri adı altında- büyük oranda kaynak aktarmak için gerçekleştirilmiştir. Bankaca düzenlenen 30. 6. 2000 tarihli bilançoda, dönem zararı 5 trilyon lira olarak gösterilmiştir. 2000 yılı reklâm harcaması, henüz faaliyet dönemi sona ermemiş olmasına rağmen (ilk 8 ayda) 6,5 trilyon liraya ulaşmış, dönem zararını aşmıştır. (s. 60)

Cavit Çağlar''ın hisselerinin devri mukabilinde, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu''na yatırılması gereken para, Etibank tarafından karşılanmıştır. Bir itibar ve güven müessesi olan bankanın, hâkim sermayedarların yasal yükümlülüklerinden kaynaklanan 77 milyar lira gibi düşük bir tutarı, bankaya ödettirmiş olmaları; bankacılığa bakış açılarını ve zihniyetlerini yansıtma açısından mânidar bulunmuştur. (s. 60)

Bank Kapital, Otomobilcilik ve Ticaret AŞ lehine, anılan şirketin Etibank''tan kullandığı krediler için, 6 milyon 350 bin dolar tutarında iki adet teminat mektubu vermiştir. Bu iki teminat mektubunun karşılığı 3. 8. 2000 tarihinde Etibank''a ödenmiştir. Ancak söz konusu teminat mektupları nakde çevrilmeden önce, Etibank, Bank Kapital''e 6 milyon 350 bin dolar depo yapmıştır. Söz konusu depo işleminden de anlaşılacağı üzere risk Etibank''ın üzerinde kalmıştır. (s. 64)

Banka, yeni kurulmuş, sermayesi yapılan işlemler karşısında son derece komik kalan, kurucuları ve adresleri aynı olan paravan şirketlerle (Rada Tekstil, Zeteks Tekstil) trilyonları bulan vadeli döviz alım ve satım işlemleri yapmaktadır. Sermayesi 1 milyar olan, yeni kurulmuş, ticari geçmişi bulunmayan bir firmanın, sermayesinin binlerce katı tutarındaki vadeli döviz alım ve satım taahhütlerini yerine getiremeyeceği âşikârdır. Bunlar fiktif işlemlerdir. (s. 65)

Etibank, banka sahibi diğer gruplarla (back to back) kredilere de başvurmuştur. Pamukbank aracılığı ile Çukurova Grubu (25 milyon dolar tutarında kredi alışverişi), Bank Kapital aracılığı ile Ceylan Grubu (18 milyon mark tutarında kredi alışverişi), Şekerbank aracılığı ile Pankobirlik Grubu ile işlemler yoğun olarak devam etmektedir. (s. 39-40-41 ve 88)

Banka''nın çeşitli kredi müşterilerine (Avrupa Elektronik Yayıncılık AŞ, Filimcilik Sanayi Müşavirlik AŞ, Global Menkul Değerler vs) kullandırdığı krediler, bu müşterilerin mevduat hesapları üzerinden, Medya Grubu''na ait firmalara havale veya EFT yapılmak suretiyle aktarılmıştır. Böylece banka yasal sınırlamaları dolanarak hâkim sermayeder gruba kaynak aktarmakta, risk ise, krediyi kullandırdığı firma üzerinden izlenmektedir. (s. 36)

Ve suç duyurusu

9 Ekim 2000 tarihli raporun eki olarak, işlemleri gösteren bütün belgeler de (69 belge) Bankacılık Denetleme ve Düzenleme Kurulu''na teslim edilmiştir.

Hal böyleyken, sadece off-shore ile ilgili işlemler, İstanbul DGM''ye gönderilmiş, diğer konuların bazıları zamana yayılmış, back to back operasyonlar ise, tamamen gözardı edilmiştir. Oysa 9 Ekim tarihli raporda açıkça "Etibank, Yapı Kredi ve Pamukbank''ın ana sermayedarı olan Çukurova Grubu''na 25 milyon dolar nakdi kredi kullandırmış, Etibank''ın hâkim sermayedarı olan Medya Grubu ise Pamukbank''tan 25 milyon dolar nakdi kredi sağlamıştır" denilmekte. Keza Ceylan Grubu''na ait Bank Kapital''den karşılıklı 18 milyon 230 bin mark kullanıldığı aynı raporda belirtilmekte.

Bankacılık Denetleme ve Düzenleme Kurulu''nun, kasti bir ihmalkârlık içinde bulunduğu şüphesini taşıyoruz.

Bu yüzden, bugün (Perşembe) saat 14.30''da, BDDK üyeleri de dahil, meseleyi savsaklayan bütün bürokrat ve siyasetçiler hakkında, DGM Savcısı Nuh Mete Yüksel''e suç duyurusunda bulunacağız. Tabii 9 Ekim 2000 tarihli Etibank raporunu da, ekleriyle birlikte Yüksel''e takdim edeceğiz.