Aşırı-yorum devleti...

Ne güzel değil mi? MGK''dan çıkan kararlarda irtica yasalarının çıkarılması, depremzede vatandaşların barınma ihtiyaçlarından daha vurgulu dillendiriliyor. AGİT Zirvesi''nde bizzat Cumhurbaşkanı''nın ağzıyla dünyada artık herkesten bağımsız "iç mesele" diye bir şey kalmadığını dillendiren Türkiye, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi''nin Öcalan''a dönük müstakbel kararının "dikkate alınması"nı bile "milli onur" meselesi yapıyor ve Milli Savunma Bakanı, bu konuda hassas davranmaya özen gösterdiği izlenimi veren Başbakan''a Bakanlar Kurulu toplantısında "çıkışıyor." Üstelik 100. gününü dolduran deprem felaketinin artık bastıran kışla beraber yeni trajedileri doğurduğu günlere denk geliyor bu olaylar ve insanlarının soğukta göz göre göre gün geçtikçe düşkünleşmesine seyirci kalan devletlû zevat, bu meseleyi "milli onur"un neresine sığdırdığını kimselere çaktırmıyor.

Rabindranath Tagore''un kitabını 1941''de Türkçe''ye çevirmiş olan Başbakan, kitabın yeni baskısı vesilesiyle duygusal anlar yaşarken, basın mensuplarından öğrendi Öcalan''ın idam kararının Yargıtay''ca onandığını. (Üstelik, kararın açıklanmasının üzerinden iki saat geçmişti ve Başbakan''ın basın mensuplarından duyana kadar olaydan haberi yoktu.) Çocuklarının hayatları ellerinden alınan ve epey bir zamandır da hisleriyle alabildiğine oynanan bazı şehit aileleri durumdan vazife çıkararak İnsan Hakları Derneği''ni bastılar. Böylece verdiği mesajı net olarak dünyaya duyurdu Türkiye: "asayiş mantığı" ve bu mantığın bütün gerkeleri "eksiksiz" bir biçimde hükmünü yürütmeye devam edecek ama AGİT Zirvesi''nde dillendirilen bütün görüşler unutulacak; İstanbul Şartı''ndaki hükümler mürekkebi bile kurumadan sümen altı edilecek.

İdam kararı ile birlikte, görünürde, insanları katleden bir terörist için verilen karar onaylanmış oldu. Fakat ötesi de var. El altından pompalanan hava sayesinde, sadece suçlu bir terörist hakkında verilen karar onaylanmış olmuyor, aynı anda ve belki de daha şiddetli bir biçimde, devletin Kürt politikası ve kimlik sorununa asayiş mantığından ibaret bir yaklaşımla eğilmesi de onaylanmış oluyor. Devletin yarı-resmi sözcüleri, idam kararı onanmadan önceki ve onandıktan sonraki bütün görüşlerini bu çerçeveye oturtarak Öcalan''ın idam edilmesi gerektiğini savunuyorlar. Öcalan''ın hakkında verilen idam kararının onaylanmasıyla birlikte, kimlik sorunu karşısında asayiş mantığının haklılığı ilan ediliyor, toplumsal taleplerin folklorik olanın dışına çıkarak kamusal temsil ve siyasal görünürlük talep etmelerinin bir güvenlik sorunu olarak ele alınmasının doğallığı vurgulanıyor ve en önemlisi de demokratikleşmenin, İstanbul Şartı''nın gerektirdiklerinin tam tersine, dar asayiş politikalarıyla tanımlamış "istikrar"a endekslenmesi bir kere daha yönetim tahtına oturtuluyor.

İşte bu nedenle, Türkiye, Öcalan''ın idam kararının onanmasıyla sadece teröre karşı bir kararlılık göstermiş olmuyor, siyasal açıdan "yorum"a değil "aşırı-yorum"a kucak açıyor. Tehlike de burada başlıyor. Yorum, demokrasiye ve siyasete referansla, Türkiye''nin kendini terörle mücadele ve demokratikleşmeyi eşgüdüm halinde ilerleten bir yönetim yapısıyla tanımlaması kararlılığını gösterirdi. Böylece hem terör sona erer, hem de Türkiye kendine yeni bir sayfa açarak yenilenme frekansına girerdi. Öcalan bir insanlık suçlusu olarak ömür boyu hapsedilirken, Türkiye bir yandan terör belasından kurtularak varlığını güçlendirir ve yeni canların yok olmasını önlerdi, öte yandan İstanbul Şartı ile çelişen bir duruma düşmeyerek dünyayı yanına alırdı. Oysa, Türkiye güvensizliğin işareti olan "aşırı-yorum"a kucak açıyor. Aşırı-yorum, devlet egemenliğinin sıkı markajına referansla, asayişi önceliyor demokratikleşmeyi erteliyor. Kendi politikalarını tartışmıyor, yenilenme ihtiyacını görmezden geliyor ve siyasal sorunları derinlemesine toplumsallaştırarak kronikleştiriyor.

Depremzede vatandaşlarının doğru düzgün barınma ihtiyacını bile karşılayamayacak kadar köhne bir yönetim yapısına sahip olan Türkiye, bütün yenilenme çabalarına kulak tıkıyor ve kendini akıl almaz bir inatla yineliyor. Öcalan''ın idam kararının onanması ile beraber Türkiye her alanda aşırı-yorumların kıskacına giriyor. İrtica söylemiyle uç veren aşırı-yorum egemenliği, Kürt sorununu da yeni bir şekilde içererek, siyasal yapı üzerinde "leke" olmaktan çıkıyor, "hâkim renk"e dönüşüyor. Türkiye, "numunelik" bir "aşırı-yorumlar devleti"yle, iç politikada demokratikleşmeyi tümden bastıran ama asayiş mantığını haklı göstermeye çalışan, dünyaya açılmak yerine içe kapanan ve dinamik bir toplumsal yapı yerine "kapalı toplum"a meyleden bir sürece giriyor.

Aşırı-yorumların devleti, yönetim meselesini bir organizasyon olarak ele almıyor. Duyguların hakim olduğu, arabesk aşkların ve derin nefretlerin yaşandığı bir saha olarak uç veriyor, devlet yönetimi. İç hakimiyete ilişkin pozisyonların muhafazası adına, kendi vatandaşlarına bile düzgün bir yaklaşımla bakamıyor, aşırı-yorumların devleti.