Anadolu solu?

CHP Genel Başkanı Deniz Baykal''ın CHP tarihi açısından ''ayrıksı'' bir çabanın içinde olduğu görülüyor. Zaten yeniden seçilmeden önce de Baykal''ın Türk siyasetine hareket getirecek farklı bir tutum alış içinde olacağı beklentisi herkeste vardı. Baykal''a destek veren yorumcuların çoğu post-modern darbe süreci ile kilitlenmiş siyaseti açmaya yaramasa da, donuklaşmış siyasi yaşamda bir türbülans etkisi yaratması bakımından Baykal''ın hareketliliğinin siyaset için önemli olduğunu vurgulamaktaydı.

Baykal yeniden CHP genel başkanı olduktan sonra adeta ''taammüden'' sustu. Etrafına verdiği mesajlar çok hassas bir zemin üzerinde hareket edildiği ve gereğinden fazla hareketliliğin hassas zemini iyice kırılgan hale getirip siyasal yaşamın aleyhine sonuçlar doğuracağı şeklinde algılandı. Bir bakıma Baykal''ın siyaset adına söylenecek şeyleri, ''zamanlama'' açısından söylemeyi uygun bulmadığı gibi bir sonuç çıkıyordu. Fakat son çıkışları ile ''zamanlamanın ötesinde bir arayış'' içinde olduğu gözlemleniyor Baykal''ın.

Bu çıkışların esasını iyice steril bir parti ve siyaset anlayışı haline gelmiş olan CHP''yi ''daha fazla toplumsal katmanla buluşturarak'' organikleştirmek gibi bir çaba oluşturuyor gibi gözüküyor. Baykal''ın özellikle gecekondu bölgeleriyle kurmaya çalıştığı ilişki ve siyasetin artık iyice çürümüş merkezinde ''oyalanmaktansa'', iktidara yürüyüşü ''çevreden kuşatma'' şeklinde bir strateji ile yapması anlamlı. Bu stratejinin sonuç alıcı yanlarının olmaması zaten mevcut şartlar altında imkânsız.

Ortada hiçbir şey yapmayarak ayakta kalmaya çalışan bir hükümet var. Varlığını siyasetsizleşmeye ve siyaset adına organik hiçbir şeyi temsil etmemeye borçlu bir hükümet bu. Siyasetsizleşme zemini üzerinde varlık bulmuş olan ve her yere ''siyasetsiz siyaset'' anlayışını bulaştırmaya, buna direnenleri istikrarın karşısındaki unsurlar gibi etiketlemeye yönelen bir ''siyasetsizlik'', bu hükümetin elindeki tek araç. Bu aracın devletin siyasi alan için öngördüğü post-modern düzenleme için benimsenen birşey olması, hükümeti muhalefet karşısında üstünlüğe sokuyor. Buna karşılık ise hükümetten daha beter bir siyasetsizlik içinde muhalefet. Teorik olarak siyasi şema içinde hükümet alternatifi olarak düşünülmesi gereken anamuhalefet partisi hiçlik siyaseti güderek varlığını ispat etmeye çalışıyor. Oysa şu şartlar altında hükümeti sallayamayan ve iktidara yürüyemeyen bir muhalefetin hiçbir ''siyasi değer'' üretmesi mümkün değildir.

İşte siyasetin merkezi bu şekilde kilitlenmiş ve çürümüştür. Oysa çevrede büyük bir boşluk ve arayış var. Bu arayışın esasını da halkın yeniden kendini temsil edecek söylemleri inşa edecek bir siyaseti beklemesi ve talep etmesi oluşturuyor. Baykal''ın giderek inşa etmeye başladığı söylem, CHP''yi artık genetik kodu haline gelmiş olan sterillikten uzaklaştırıyor şu anda yavaş yavaş. Sol bir partinin şu anda siyaseti çevreden kuşatmasının en elverişli zemininde olunduğunu farketmiş görünüyor Baykal ve bunu gerçekleştirememenin CHP içindeki ''katı kimlik tanımları'' olduğunu işaretleyerek, bu katı kimlik tanımlarının üreticilerine, iktidara yürünen yolda önlerinden çekilmelerini söylüyor.

Baykal''ın çıkışlarının cesur ve siyaseten verimli olduğunu belirtmek gerekir. Bu çıkışlar şu anda yeni bir sol kimlik olarak şekillenmiş gözükmüyor. Fakat izlenen hattın Batı''da Antony Giddens gibi düşünürler tarafından dillendirilen ''üçüncü yol''un Türkiye şartlarındaki karşılığını bulmak olduğu görülüyor. Eğer Baykal biraz direnebilirse, CHP içindeki katı kimlik reflekslerinin sağa kayma suçlamalarına aldırmazsa ve bu arada partiyi gerçekten yeni sağ politikaların rüzgârlarından da koruyabilirse, iktidar yolunun açık olduğu söylenebilir. Üstelik sadece basit bir iktidar yürüyüşü değildir bu. Aynı zamanda siyaseti yeniden inşa edecek bir hareketliliğin de ''adresi'' olabilecektir. ''Anadolu solu'', cumhuriyeti kuran partinin, tam demokrasinin ve hukukun üstünlüğünün adresi olması anlamına gelebilirse, CHP tarihinin en büyük ikinci devrimini gerçekleştirmiş olur.