Bir siyasal sembol olarak döviz

Bütün milli birlik ve beraberlik söylemlerine rağmen "yönetemeyen demokrasi" yüzünden tüm demokratik-cumhuriyetçi siyasal hedefler zedelenmiştir artık.

Üreten güçler ile finans piyasaları arasındaki "kopukluk" bir siyasal modelsizliğin neticesinden başka birşey değildir. Türkiye''yi son krize getiren sebep siyasal modelsizliktir. Konunun siyasal model tartışması yapılmadan, sadece ekonomi içinde çözüleceğinin zannedilmesi daha büyük krizleri beklememiz gerektiğini de haber vermektedir.

Ekonomi ile siyasetin ayrılması meselesi bir "masal"dan öte birşey değildir. Dünya Bankası her ekonomik politikasında büyük bir siyasetin takipçiliğini tabii olarak yapmaktadır. Dolayısıyla ekonomi ile siyaseti ayıralım diyerek ulusal siyaset dairesi içinde konuşanlar, ekonomik bir çerçeve çizmiş olmuyorlar, bir başka siyasallaşma üretmiş oluyorlar.

Siyasi partileri ve hükümeti rant dağıtım mekanizmalarının patronu haline getiren yapı kastedilerek ekonomi ile siyasetin ayrılmasından bahsedilmesi tabii ki çok anlamlı birşey. Fakat bunun üzerinden "aşırtma" yapıp ülke kaynaklarının nasıl ve nerede kullanılacağı konusundaki karar mekanizmalarında siyaset kurumunu dışlamaya yönelmek başka birşeydir. Bu, ekonomi bürokrasisini siyasal yetki ile donatmak demektir. Ülkenin "toplumsal kaygı geleneğini" sönümlendirmek ve "siyasal itiraz hakkını" sıfırlamak bu yoldan geçer.

Özellikle Türkiye''nin bu toplumsal dönemecinde makro anlamda ekonomi ile siyaseti ayırmak; toplumsal kaygı süreçlerini sönümlendirmek ve siyasal itiraz hakkını sıfırlamak anlamından başka sonuç doğurmuyor zaten. Bunun neticesi olarak siyasal alan giderek daralırken ve fakirlik problemi kesifleşirken, "piyasa"dan başka birşey konuşulamıyor.

Bu sürecin "konvansiyonel desteği" 80''li yılların ilk yarısında doruk noktasına ulaşan siyasal mantıkta yatmaktadır. "Döviz" bu dönemin siyasal sembolü olmuştur. Sermaye hareketlerinin kontrolsüzlüğü, siyasal özgürlüğün ön şartı olarak belirlenmiştir. Buna bağlı olarak ekonomide üretim süreçlerini yetkinleştirmek yerine, döviz getirmek başarının esası sayılmıştır. Siyasal olarak "bir koyup üç almak" omurgasına yerleşen siyasal mantık bu süreci sürekli olarak beslemiştir.

Böylece, eli sadece dövize değen ve enflasyon konusunda dünya enflasyonu ile yaşayan insanlarla, eli sadece Türk Lirası''na değebilen ve enflasyon konusunda Türkiye''deki ağır enflasyon şartları altında yaşamak zorunda kalan insanlar, aynı ülke içinde yan yana varolmuştur.

Bunun siyasal sonucu, rasyonaliteden yoksun "siyasi cemaat" tipi partilerin varoşların tepkisi olarak türemesidir. Buna karşılık ise varoşların tepkisini sönümlendirmek üzere siyasal değer üretiminden yoksun "siyasi şirket" türü partiler ortaya çıkmıştır. "TL eksenli" yaşamak zorunda kalanlar "siyasi cemaat" türü partileri üretirken, "döviz eksenli" yaşayanlar "siyasi şirket" türü partileri üretmiştir. Böylece beliren tablo, gerçek bir siyasallaşma yerine çatışmacı ve temelsiz siyasallaşmalar üretmiştir sadece. "Siyasal rasyonellikten yoksun" siyasallaşma ile "siyasal değer üretiminden yoksun" siyasallaşma arasında sıkışmış kalmıştır Türkiye.

Bu, açık bir biçimde kopuştur. Yöneten siyasal ve elitler bunu sadece "devlet-piyasa karşıtlığı" olarak anlama yanılgısına düşmeye devam ediyorlar. Oysa "yırtılan" kamusal alandır. Devletin ya da piyasanın safında siyasallaşma üretmenin organikleşen kriz durumunu aşmaya hiçbir faydası yoktur. Kriz kamusal alandadır...

Artık kamu hizmetlerinden faydalanmaya güç yetiremeyecek kadar "TL eksenli yaşayanlar"la, kamu hizmetlerinden faydalanmaya ihtiyaç duymayacak kadar "döviz eksenli yaşayanlar" arasındadır ayrışma. Buna siyasi, ideolojik ve kültürel sıkıntılar da her geçen gün artan oranda eklenmektedir.

Gelinen nokta vahimdir. Tek devlet, tek bayrak, tek toplum ve tek dil diyerek ama bu gerçekleri "araçsallaştırarak" siyasal pozisyon tutanların ülkenin tek para yerine "çift paralı" bir dayatmaya maruz kalmasına söyleyecekleri birşey de yok, çünkü olup biteni anlamış dahi değiller. "Çift paralı"lıktan türeyen siyasallaşmanın siyasi modelsizliği tam bir "kriz sponsoru" haline sokması ise kaçınılmaz.

Türkiye demokratik bir siyasal modeli konuşmak ve üretimi etkinleştirmek için en değerli zamanlarını harcamaya devam ediyor. TL''yi siyasal sembol olarak etkinleştirmenin yolunun demokratik siyasallaşmanın önünü açmaktan geçtiğini hâlâ göremiyor.