Fenerbahçe Cumhuriyeti!

"Bugün bayram, erken kalkın çocuklar" diyor ya bir şarkı, işte öyle!

Herkes bilir ki, Fenerbahçe Fenerbahçe''den öte birşeydir. Bunun böyle olması, sadece bir taraftarın önyargısı değildir. Sosyolojik temeli olan, katmanlara yayılmış ve hiç kuşkusuz etnik anlamda değil "buralılık" anlamında Türk kimliğinin ayrılmaz bir parçasıdır, "Fenerbahçelilik".

Galatasaray''ın yıllardır süren ve göz kamaştıran başarıları kuşkusuz çok önemliydi. Fakat bu başarılarda hep, kendinden ayrı durarak "öteki"nin standartlarına yaklaşma havası egemenleşti Türkiye''de. Galatasaray''ın kök-sınıfsal kimliğinden türeyen birşeydi belki de bu. Türk futbol kimliğinin düzey sıçramasından çok, kendine has bir başarının temellenmesi gibiydi olan biten. Sebepleri ve sonuçları kendinde başlayıp kendinde biten bir Galatasaray klasiğiydi, toplumsal katmanları tetikleme gücü bakımından.

Biraz "bağlamsız" bir başarıyı kokladı Türkiye bu süre boyunca. Tarihi içinde yakalanmış kimi dönemsel ekonomik başarılarda, başarının ekonominin yapısal olumluluklarından çok, dışarıdan gelen işçi dövizlerinden türeyen pozitif şoklarla elde edilmesi gibi bir tür "bağlamsızlıktı" bu. Zaten Galatasaray''ın her başarısından sonra, Türkiye, Türk futbolundan çok Avrupa futbolunu konuştu. Eğer süreç biraz daha ilerleseydi, Galatasaray Türk futbolundan çok Avrupa futboluna ait bir tartışma konusu haline gelecekti. Galatasaray''ın büyük sermaye vurgulu kök-sınıfsal kimliğinin her tartışmayı bu noktaya "ötelemesi" çok doğal.

Fakat Fenerbahçe için böyle bir problem ortaya çıkması mümkün değildir. Tam aksine Fenerbahçe''nin varlığı böyle bir "ötelenmeyi" imkansızlaştırır. O nedenle Fenerbahçe Türkiye''nin kendisi olarak kalabilme "derinliğidir". Büyük takımlar için kök-sınıfsal kimlik belirlemek ve kurucu bir klan tanımı yapmak ne derece mümkünse, Fenerbahçe için o kadar zordur. Çünkü Fenerbahçe "katman" takımıdır, o nedenle adı "Fenerbahçe Cumhuriyeti"dir.

Fenerbahçe''nin başarısı Türkiye''nin özgün dinamiklerinin ayakta olduğu anlamına gelir. Eğer Fenerbahçe, herhangi bir şampiyonluk sonrası gözünü Avrupa''ya diken bir takım haline gelmişse, bu durum açık bir toplumsal-siyasal sonucun dip dalgalarının müjdesini verir her zaman. Türkiye''nin dinamikleri ayakta demektir. Türkiye "kendi ufkunu" canlı tutmaktadır. Ne kendi dinamiklerine kapanarak "kendi ufkunu" karartıp "bağlam körlüğü" yaşayacaktır, ne de "kendi ufkundan" koparak "öteki ufka" yerleşip "bağlamsızlaşacaktır". Fenerbahçe''nin içeride şampiyon olması ve bunu dışarıda başarı elde etmeye göre konumlandırması, Türkiye''nin "kendi ufkunu başka ufuklarla kaynaştırma" iradesini ayağa kaldırdığını gösterir.

Bu nedenlerle, Fenerbahçe''nin şampiyonluğu içinden geçmekte olduğu şu dar boğazda Türkiye''ye ilaç gibi gelmiştir.

Kendisi olarak kalabilmek adına sadece kendi ufkuna abanmayı siyasallaştıran, buna karşılık dünya ile paralel bir siyasallaşma üretmek adına kendi ufkunu terkederek başka ufuklara yerleşmeyi çözüm zanneden "kıskaç" içindedir Türkiye. Türkiye''nin kendisi olarak kalabilme hassasiyetine vurgu yapan siyasallaşma biçimleri ile Türkiye''nin dünya dinamikleriyle paralel yürümesi gerektiğine vurgu yapan siyasallaşma biçimleri arasında oydaşma zemini yoktur. "Modüs vivendi"si buhar olmuştur Türkiye''nin.

Türkiye, tam da bugün, dünya tarihinin tam da bu anında, kendisi olarak kalabilmek ile dünya ile paralel yürümek arasında bir "ufuk kaynaşması" arıyor. Kendisi olarak kalabilmek adına içe kapanmaktan ve dünya dinamikleriyle paralel yürümek adına kendisine ait olandan uzaklaşmaktan farklı bir arayış bu. Yani mevcut siyasal ve toplumsal saflaşmaları aşan, diyalektik bir üst sonuçta kaynaştırmayı hedefleyen bir arayış bu.

İşte bunun somutlaşmış ifadesi Fenerbahçe''nin şampiyon olması ve bunu Avrupa liglerine, "öteki ufkun" hakim olduğu sahaya taşıyabilmesidir. Çünkü Fenerbahçe tartışmasız bir Türkiye dinamiğidir, Fenerbahçe''nin şampiyon olması Türkiye''nin zayıflamış dinamiklerinin "tetiklenmesidir". Fenerbahçe''ye ait hiçbir başarı, Türkiye''nin dip dalgalarının fotoğrafını çekmek anlamından başka bir zeminde değerlendirilemez. Bunun Avrupa''ya sıçraması ise "ufuk kaynaşması"nın şoklanması anlamına gelir.

Fenerbahçe, "Fenerbahçe Cumhuriyeti"dir. Fenerbahçe Türkiye''nin toplumsal katmanlarının "magna carta"sıdır...