inci taneleri

atalarımız, insanlar arasındaki sosyal, ekonomik, hukukî ve ferdî münasebetlerin tâbî olduğu gerçekleri formüle eden, tesbit eden ve yorumlayan veciz cümleler söylemiştir..

bin yıllık, iki bin yıllık zaman içinde biriken bu cümleler, milletimize ve insanlarımıza rehberlik etmiş, yaşantılarında yol göstermiştir..

bu cümleler âdetâ tornadan çıkmış gibi keskin, biçimli ve kesif (yoğun) anlamlar ve duygular ifade eder tarzda mükemmel hale getirilmiş söz parçalarından ibarettir..

her biri âdetâ tek mısralık bir şiir hüviyetindedir.. söylendiği zaman derin bir hazza garkolduğumuzu hissederiz..

bugün de sevgili okuyucularıma bu söz mücevherlerinden gelişigüzel derlenmiş bir demet sunuyorum:

herbirinin verdiği lezzet ve bereket bizim olsun, milyonlarca ecdaddan ibaret müelliflerinin ruhuna yollayacağımız fatiha da onların olsun:

*

alışın oğlu veriştir

allah imhal eder ama ihmal etmez

altın anahtar her kapıyı açar

altın eli bıçak kesmez

altı aylık seyisliği var, kırk yıllık fışkı karıştırır

aman diyene kılıç kalkmaz

ananın bastığı yavru incinmez

anasından doğalı gülmemiş

fetvayı anlatışa göre verirler

arayan bulur, inleyen ölür

arkamdan düşman, yüze gelince dost olur

arkaya kalan belâdan korkma

arpa ekip buğday bekleme

ar, yiğidin berbadıdır

aslan merd, kaplan hilekâr olur

aşk başta karar etse, akıl başdan firar eder

aşk bir demir leblebidir, çiğneyebilene aşkolsun

aşk ile pençeleşmeğe demir bazu gerek

aşkın var ise dağlara düş

at beslenirken kız istenirken

attan indim, eşeğe binmem

atta karın yiğitte burun

ata dost gibi bakıp düşman gibi binmelidir

atına bakan ardına bakmaz

farzdan evvel farz var namazdan evvel boğaz var

fazilet hürmet görür

fazla naz âşık usandırır

fakiri doyur da ne yapacağını düşünme

fena haber tez duyulur

feleğin meşrebi dönektir

felekle döğüşen âkıbet yenilir

fettan insanın sözünden ziyade gözüne bakmalı

fitne uyuyan yılana benzer

filden korkmam zürâfadan korkarım

fili yılana yutturur

fırıldak gibi döner

fırsat her zaman ele geçmez

fireni bozuk

fukaradan sakın geç devletliye dokun geç

fukara kalbine her kim dokuna, dokuna sinesi allah okuna

fukaranın cebi boş kalbi doludur

fukaranın eştiği kuyudan su çıkmaz

fukarayı yaşatan mâlihülyadır

gavurdan insaf, merhamet beklenmez

garibe bir selâm bin altın yerine geçer

garib çingenenin gümüşlü zurna neyine

garip yiğidin dili kısa boynu bükük olur

gayret îmandandır

güzel görünür çirkin bürünür

hazır ol cenge eğer ister isen sulhusalâh

güzele kırk günde doyulur, iyi huya kırk yılda doyulmaz..

yemeğin iyisi hazır olandır

yerli tavşanı yerli tazı tutar

yemeğin azından sözün çoğundan allah ırak etsin

yeni dosttan vefa gelmez

yemsiz torbaya at gelmez

yiğitten korkma muhannesten kork

yiğit yüzüne tükürtmez leşine tükürtür

yüz verme deliye geçer pisler halıya

*

böyle demişler ceddimiz efendimiz hazretleri

onlardan kalan mirasımız olmasa allahüâlem, cascavlak kalırdık..