Kim tutuklanacak?

Fenerbahçe Başkanı Aziz Yıldırım dün tahliye edildi. Öncelikle şu noktanın altını çizelim; Aziz Yıldırım''ın tahliyesi, birbiri ardına gelecek tahliyeler zincirinin ilk halkasını oluşturacaktır.

Bu tespiti, ne şike davasının diğer davalarla irtibatı varmış gibi komplovari bir düşünceden hareketle yapıyorum, ne de son günlerce tartışmalara neden olan özel yetkili ağır ceza mahkemelerinin kaldırılmasını öngören önergenin TBMM Genel Kurulu''nda yasalaşması üzerine yapıyorum.

Biz bu tespiti aylar öncesinde yaptık.

İki ay önce kaleme aldığımız, ''Genel af ne zaman?'' başlıklı yazıda, en geç 2015 yılında genel bir affın çıkacağı anlatılıyor ve bunun gerekçeleri sıralanıyordu.

Yazı; ''Lütfen bu yazıyı okuduktan sonra unutun ve birkaç yıl hatırlamayın. Zamanı geldiğinde zaten ben sizlere hatırlatırım. Ben de zaten bugünden söz etmeyeceğim. En geç 2015 yılı Türkiye''si anlatacağım'' satırlarıyla başlıyordu.

Türkiye''ye içinde bulunduğu mevcut sosyal kalıp giderek dar geliyor. Sosyal kesimler her geçen gün geriliyor. Dünkü yanlışların bedelini ödemek üzere yargıya hesap verir hale gelen çevreler, ''Anlaşıldı, Türkiye de değişti, dünya da... Biz gerekli dersi aldık. Yeni tecrübeler ışığında yol almak için bize bir fırsat verin'' çizgisine geliyor.

Türkiye genel affa tahmin ettiğimizden de süratli bir şekilde hızla yol alıyor.

Yazı başlığındaki soru da aslında tam da bu noktadan hareketle önem kazanıyor.

''Haydi, madem herkes aklını başına devşirdi, hepinizi serbest bıraktım'' demek kolay değil...

Cezaevlerinde tutuklu ya da mahkûm öyle isimler var ki, birini tahliye etseniz diğerinin yandaş çevreleri, öbürünü tahliye etseniz diğerinin yandaş çevreleri ortalığı ayağa kaldırmaya hazır vaziyette bekliyorlar.

Bu nedenle, büyük çapta bir genel af için toplumsal bir konsensüs gerekiyor.

Hiç kuşkusuz bunu sağlamanın en etkili yolu da, olası bir genel affa tepki gösterebilecek çevrelerin önde gelen bazı aktörlerini de, öyle veya böyle bir şekilde tutuklu hale getirmekten geçiyor.

Bu sayede, her sosyal kesim kendi tutuklu ya da mahkûmunun tahliyesine sevinme pahasına, gerçekte tahliyesinden zerre kadar hazzetmediği diğer tutuklu ya da mahkûmların tahliyesine de, gönülsüz de olsa rıza göstermesinin şartları belki de oluşturulmuş olacak.

Tekrar ediyorum. Bunlar sadece birer öngörü...

Olaylara tarihsel perspektiften bakmanın getirdiği bir tecrübe de diyebilirsiniz.

Türkiye 2015 yılı yaklaşırken yepyeni bir tablo ile karşılaşacak.

Yeni anayasanın hazırlanması ve halkoyuyla ilk defa yeni bir cumhurbaşkanının seçilmesi ile birlikte, Türkiye''nin tüm toplumsal kesimleri kendi içinde barışık bir toplum oluşturma konusunda daha istekli hale gelecekler.

Olası bir genel affı da, tam da o şartlar altında sosyal barışı takviye edecek bir beklenti olarak görüyorum.

O tarihe kadar Silivri''de sürmekte olan davalar başta olmak üzere, kamuoyu gündemini meşgul eden KCK davaları ve benzer pek çok davada yargı kararını büyük ölçüde vermiş olacak. Üstelik sürmekte olan davalarda kamuoyunda ses getirecek yeni isimlerin de tutuklanması ve ardından mahkûmiyeti söz konusu olursa, gerek af konusundaki toplumsal beklentiler, gerekse de uluslararası kamuoyunun konuya dikkati daha da artacak.

Çıkacak genel afta ''cezalarda belli oranda indirim'' öngörüleceği için, cezaevleri hemen boşalmayacak. Süresi dolanlar zaman içinde tahliye edilecek. Af tüm mahkûmları kapsayacağı için, tüm sosyal kesimlerin beklentileri de belli ölçüde giderilmiş olacak. Tahliyesi kamuoyunda tepki görmesi muhtemel isimlerin durumunun zamana yayılması da genel af kararının çıkmasını kolaylaştıracak.

Olası bir genel affa tepki gösterebilecek sosyal çevrelerin önde gelen bazı aktörlerinin öyle veya böyle bir şekilde tutuklanarak cezaevine konulmasının da, sadece geçmişteki bazı eylem ve tutumlarından dolayı değil, maalesef bir sosyal gereklilikten kaynaklanma gibi bir sonuç doğurabileceği endişesini taşıyorum.

Fenerbahçe Başkanı Aziz Yıldırım''ın tahliyesi kendisine hayırlı olsun.

Silivri''de ya da diğer cezaevlerinde yatan tutuklu ve mahkûmlara gelince...

Yeni tutuklamalar içeride kalma sürenizi artırmayacak, tahliye sürecinizi hızlandıracak. Demişti dersiniz.