9 maddede seçim anlam kılavuzu

29 Mart yerel seçimleri, öngörülemeyen sonuçlarıyla ilginç biçimde galibi mağlup, mağlubu galip pozisyonuna kilitledi. Lama cime bakmadan söyleyelim; bu bile AK Parti açısından büyük bir başarı kanıtı; çünkü muhalefetin çıtası olması gerektiği gibi "birinci olmak"la ya da "oy katlamakla" değil, AK Parti''nin oylarının düşmesiyle ölçüldü.

Dolayısıyla aslında seçim kaybeden ve İstanbul''u AK Parti''ye teslim eden Kılıçdaroğlu''na "kurtarıcı-mesih" muamelesi çekilmesi de, bundan kaynaklanıyor. Ama bu, AK Parti''nin bu seçimde de sadece kendisiyle yarıştığının delili. Zannederim ki, bugün AK Parti Genel Merkez''de tartışılmakta olan konu, rakiplerin üstün başarısı değil, kendi oylarının 2004 seçimlerinin iki puan altına neden düştüğü sorusu.

Öte yandan, cebinde tek bir ''İstanbul''u kurtarış, güzelleştiriş'' reçetesi olmayan, aslında ciddiye alınması bile hayli güç olan bir aday karşısında zorlanılması, Ankara''da yüzde 50 gibi ezici başarı beklentisinin 40''larda takılı kalması, Kartal, Maltepe gibi Cumhuriyet tarihinin en büyük yatırımlarının yapıldığı ilçelerin kaybedilmesi, bazı illerin MHP''ye kayması ve Güneydoğu''dan beklenen rakamların gelmemesi de, mevcut ''başarı'' fotoğrafının teşrihini gerektiren detaylar. Yani "başarısızlık" denemez asla bu rakamlara, ama beklenenin altında kalınmasının da çeşitli gerekçeleri var. Şöyle ki:

1- İzmir, Beşiktaş, Kadıköy, Bakırköy ve Çankaya''da karşımıza çıkan sonuçlar, CHP seçmeninin önceki seçime damga vuran ''yaşam tarzı'' meselesine hâlâ "takık" olduğunu gösteriyor. CHP seçmeni, estetik kaygılar, çağdaşlık düşleri nedeniyle "ne olursa olsun CHP" deme konusunda oldukça muhafazakar. Şehirleri "kale" olarak görme eğilimi de, asıl CHP seçmeninde tezahür ediyor.

2- Buna rağmen, önceki seçim sırasındaki "yaşam tarzı" tartışmalarında, 27 Nisan e-muhtırasında, bir blok olarak AK Parti''nin yanında saf tutan sağ seçmen, artık AK Parti''nin mağdur olmadığını düşünüyor intibaı veriyor. AK Parti''ye desteğini sürdürmekle birlikte MHP ve SP''yi de tümden silmemiş görünüyor.

3- AK Parti''nin artık mağdur olmadığını düşünme sebebine gelince: Bunda Ergenekon''la birlikte darbe heveslilerinin tasfiye edilmesi sürecinin AK Parti''yi ''hakkını arar'' pozisyona getirmesi olduğu kadar, CHP''nin pek inandırıcı olmayan ama en azından laikliği dinibütün vatandaş üzerinde sopa olarak kullanmamasına yol açan ''dine düşman değiliz'' mesajının da etkisi var. Bu mesaj etkili olsaydı, CHP sağ seçmenin oyunu alabilirdi; alamadı. Ama aynı CHP bu ''açılım'' vesileyle laikliği bir strateji olarak kullanmamış olduğunu gösterdiği için sağ seçmen, AK Parti''yi "koruma" içgüdüsüyle hareket etmedi.

4- Mevcut sonuçlarda, global krizin ve dördüncü kez seçime giden bir partinin yıpranma payının etkisini hesaba katmadan edemeyiz. Ancak, asıl sebebi krize ve işsizliğe bağlayıp geçmek de rasyonel olmaz. O nedenle eğip bükmeden söylemek gerek: AK Parti hükümeti döneminde krize karşı önlem alınmasına, işsizlikle mücadele edilmesine karşın, bunun imaj yönetimi yapılamadı. Başbakan''ın kredi kartı mağdurlarına, iflas eden esnafa yönelttiği eleştiriler, hükümetin global krizi ciddiye almadığı gibi bir yanılsamaya yol açtığı gibi, ezilmenin ve yok sayılmanın içinden çıkan bir hak talebini de küçümsediği izlenimi doğurdu. Sonuçta, mottosu "kimsesizlerin kimi olmak", yoksulun ve zayıfın yanında durmak olan bu siyasal parti, ezilenlerin ve yok sayılanların içinden çıktı. Dolayısıyla vatandaş, "Rejimin haksızlıklarına karşın biz AK Parti''nin yanında olduk, oysa AK Parti mağdurların yanında olmadı" hissiyatına kapılmış olabilir.

5- Kürt meselesi konusundaki açılımlar ilginç biçimde DTP''ye yaradı. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül''ün dedi-demedi tartışmasıyla seçimin son günlerine damgasını vuran "Kürdistan" sözü ve TRT Şeş açılımı, MHP''nin yükselişini açıklar, ancak Güneydoğu''daki durumu izah etmiyor. "Kürtlerin niyeti kültürel haklar ya da hizmet almak değilmiş" gibi bir yorum, art niyetli kaçacağından, bu mesajı ya "DTP''yi de görün" ya da "AK Parti''ye güven sorunu yaşıyoruz" olarak okumak gerekiyor.

6- MHP''nin oylarındaki artış, ya "yerel adaylar"ın doğru seçilmiş olmasına ya da toplumun belli bir kısmının AK Parti''yi Kürt meselesi konusunda "fazla demokrat" bulmuş olabileceğine delalet ediyor. O nedenle bu oylar, -genel seçimde AK Parti stratejisini doğru kurarsa- kalıcı olacağa benzemiyor.

5- CHP bildiğiniz CHP. Sittin sene çalışsa, açılım üstüne açılım yapsa, muhafazakar kitlelerden oy alamıyor. O, önümüzdeki on seçimin onunda da; estetik kaygıları, ilerleme ve çağdaşlaşma sevdalılarının korkularını karşılayacağa benziyor.

7- Sandıktan özlediği sonucu alamayınca, "bidon kafa", "göbeğini kaşıyan adam", "cahil halk" taltifleriyle vatandaşı taçlandıranlar, 2011 için içlerine biraz olsun umut ekmiş olan bu sonuçlardan sonra "sağduyulu, akıllı halkım" demeye, seçimden hemen önce "demokrasi sadece oy kullanmak değildir" diyenler, "Bayılıyorum bu demokrasiye, Tanrım", "halkın tercihi sandığa yansıdı" filan gibi cümleler kurmaya başladılar. Seçim sonuçlarıyla ilgisi olmayan bu maddeyi niye yazdığıma gelince: Bugünden itibaren yüzyüze kalacağınız tornistanlara şaşırmamanız gerekiyor.

8- Abartamayalım lutfen, bu sonuç, "uyarı" olduğu kadar da "kredi" anlamı taşıyor.

9- Kendilerine AK Parti''nin düşen oyları üstünden başarı kıstası çıkaran muhalefetin, gülmek yerine oturup, yaşın yaşın ağlaması gerekiyor. Adamlar üst üste dört kez seçim kazanmış, minik bir regülasyonla beşincisi de hiç uzak görünmüyor.