Boston"da patlayan bomba ve patlamaması gerekenler

Boston"da 3 kişinin hayatını kaybettiği, 150"ye yakın kişinin de yaralandığı saldırıyla ilgili çeşitli senaryolar var. Bu saldırının, ABD"nin eline Kuzey Kore, İran ya da Suriye"yi vurmak için tutarlı, haklı bir sebep sunacağı senaryosu ilk elde akla gelenlerden.

Ancak ABD"nin bugünlerde, Suriye"ye, komşusuna savaş açan Kuzey Kore"ye ya da uluslararası siyasetten dışlanmış, kendisine tek destek olan komşusu Türkiye"nin bile sabrını sınamakla meşgul olan İran"a vurmak için "terör eylemi" düzenlemek gibi bir bahaneye ihtiyacı yok. Zira Ortadoğu"da bile, hergün onlarca kişinin öldüğü Suriye"ye müdahale etmiyor diye, BM"ye posta koyma düzeyinde bir "mutakabat" var.

Evet, Bush"un Irak"ı işgal etmek için sıkı bir gerekçeye ihtiyacı vardı, 11 Eylül gibi "sıkı" bir motivasyona. Oysa, Irak işgalinin ne kadar aptalca bir fikir olduğu yıllar sonra ortaya çıktı. Ülkedeki büyük ekonomik krizi, Bush"un, Neocon"ların aklına uyup dünyanın jandarmalığına soyunmasına bağlayanların büyük çoğunluğu oluşturduğu ABD, Obama"yı da bu yüzden seçti. Obama yönetimi, askerini Irak"tan çekti, Afganistan"dan çekilmeyi planlıyor. Sonuçta, Amerika için pek kolay bir lokma olabilecekken Suriye"ye müdahale etmemek, kısmen sütten ağzının yanması metaforuyla bile açıklanabilir bir refleks...

Elbette bu ülkenin terör örgütlerini en işlevsel biçimde kullananların başında geldiğini inkar edecek değilim; ancak Obama yönetiminin reel-politiği bu atmosferin inşası için pek uygun gibi gözükmüyor.

Bu durumun silah lobilerinin ve Pentagon-CIA"in yönettiği derin ABD"nin Obama"ya verdiği bir gözdağı olduğu (Cem Küçük–17/04/2013–Yeni Şafak), Batı"nın ektiğini biçmeye başladığı ve başının bundan sonra biraz da beyaz-ırkçı terörden dolayı ağrıyacağı (İbrahim Karagül–16/04/2013-Yeni Şafak) yorumları da, meseleye farklı perspektifler getiriyor. Ayrıca, ABD"de de bireysel silahlanmaya sınır getiren yasanın bazı eyaletlerde kabul edilmesine; Amerikalıların büyük oranda bireysel silahlanmaya karşı olmasına; Obama"nın da bazı konuşmalarında bunu dile getirmesine rağmen, Boston patlamasından sonra sivillere silah satışını kısıtlayan yasanın Senato tarafından reddedilmesini saldırıyla ilişkilendiren analizler de var.

Olabilir.

Olmaması gereken ise, çok kültürlülük denilen ve mükemmel olmasa da insanoğlunun bugüne kadar birarada yaşamak için bulduğu en doğru reçetelerden birinin zeval bulmasıdır. Avrupa"da Breivik gibi yaratıkların ortaya çıkmasını sağlayan ana etken aşırı sağ ırkçılığın, toplum ve siyaset katmanlarının ikisinde birden itibar görmesi ve etnik-dinsel "öteki"ne olan tahammül eşiğinin giderek düşmesiydi. Bu düşme, "El Kaide"nin Hristiyan versiyonuyum" diyebilen Avrupalı sapıklar için oda sıcaklığında uygun ortam "üretti". Yahudilere yaptıkları için yıllardır başları önünde gezen Almanların dönerci cinayetleri ve kundaklamalara başlayacak kadar palazlanmasının; Fransa"daki göçmenlere ve farklı inançlara uygulanan yasal ve sosyal ayrımcılıkların; minareye izin vermeyenlerin, İslam Peygamberi"ne hakaret edenlerin hep "süper demokratik, acayip eşitlikçi, insan hakları sevdalısı" Avrupa ülkelerinden çıkması da bunun delilidir.

Oysa, ABD"de 11 Eylül saldırısı bile, şahinler ve Bush nezdinde "İslami terör" gibi bir kavramın dillendirilmesine ve bunun siyasi sonuçlarına yol verdiyse de; bu ülkenin toplumunda belirgin bir ırkçılık ya da ayrışma yaratmamıştı.

Saldırıdan sonra Boston"da ise durum şöyle; Şehir bir asker-kent"e dönmüş durumda, açık yeşil asker kıyafetli ya da neon sarılı polis grupları her yerde... Yavaş yavaş sokağa çıkmaya başlayan beyazlarda korku, esmer tenli yabancıların yüzlerinde tuhaf, tanımlanamayacak kadar belirsiz/kanıtsız ama varlığı kesin olan tedirginlikler... Hele de Suudi uyruklu öğrencilerin, her olaydan sonra neden kendimizi temize çıkarmak zorunda hissediyoruz, anlamına gelebilecek sitemli gözleri… Patlamadan sonra "rehabilitasyon" randevularının patlama yapması…

Çokkültürlülük ve kültürel görecelilik kavrayışları, hele de ulus-devlet modeliyle yönetilen pek çok ülkenin toplumunda kültürel hiyerarşinin yeniden inşa edilmesine neden oldu. Gerçekçi olmak gerek, ABD toplumununda da çokkültürlülüğün hegemonik hallere evrildiği zamanlar oldu, böyle bir potansiyel hep de var oldu. Dolayısıyla ABD"de dahi farklı ırka, etnisiteye, sınıfa ve cinsiyete sonsuz bir kredi olduğunu filan düşünmüyorum. Ancak, insanların birbirine karşı sahte nezakete bile ihtiyacı var. Sahte nezaketin bile olmadığı bir atmosferdeki Vandallığı Avrupa"da gördük, zira. Umalım da daha kötüsü olmasın, en azından sahte nezaket var olsun…