İsrail"in özrü, başka özürler

Tevekkeli değil, dünyanın neresinde bulunursanız bulunun doğu ya da güney ülkelerinden birine mensup birinin yanınıza yaklaşıp Türkiye Başbakanı"nı size övmesi. Sözgelimi Türkçe"nin konuşulmadığı bir kuzey ülkesinde otobüs durağında beklerken, sizin Türk ve Müslüman olduğunuzu anlayan bir Cezayirlinin yanınıza yaklaşıp "Tüm dünya liderleri arasında benim favorim Erdoğan, biliyor musun" deyivermesi. Üstelik bunun ne ilk ne de son olması…

Bir zamanlar başörtülülerin İstanbul sokaklarında AK Parti"nin doğal temsilcisi kontenjanından taciz edilmesi neyse; 28 Şubat"ta "dindarlığın gösterenini" taşımaları nedeniyle erkek benzerlerinden farklı olarak kamusal alanda itilip kakılmaları neyse; dünyanın herhangi bir yerinde bu kez tersinden Türk Başbakanı"nın doğal temsilcisi sayılarak, gıyaben iltifat alması, "emanet iltifat" alması da benzer bir temsiliyet içeriyor.

İlginç tabii...

İlginç olan bir şey de şu; zaman, keser-sap retoriğini gerçek kılıyor; hiçbirimizin kolay kolay inanamayacağı durumlar gerçek oluyor, Türkiye İsrail"e özür diletiyor.

Bunun büyük bir diplomasi başarısı olduğuna şüphe yok. Zira İsrail"in varoluşundan bu yana hiç yapmadığı bir şey yaparak "eğilmesi", herkesin teslim ettiği gibi asla küçümsenecek bir durum değil. Erdoğan hükümetinin Dışişleri Bakanı Davutoğlu"nun bıkmadan, yılmadan, kararlılıkla, serinkanlılıkla sürdürdüğü gergef diplomasisinin sonucu.

Öte yandan tarihi boyunca hiçbir ülkeye karşı agresif, saldırgan ve üsttenci dış politika dilinden vazgeçmemiş olan; alçak koltuk krizi, Mavi Marmara katliamı ve sonrasındaki açıklamalar yoluyla Türkiye"ye karşı da aynı küstahlığı yıllarca sürdüren İsrail"e ne oldu da, uluslararası düzlemde, "ulusal gururun kırılması" anlamına gelebilecek olan özrü dileyebildi, sorusu da cevaplanmayı hak ediyor. Herhalde bunu bölgede Türkiye gibi bir müttefiki kaybetmek istemeyen Obama"nın yüksek ikna kabiliyetine bağlamak fazla yüzeysel bir analiz olurdu.

İsrail"in İran"la olan karşılıklı sevgisizliği elbette biliniyor. Bu özür sayesinde, Suriye nedeniyle Türkiye ile arası açık olan İran"ın, daha da uzağa savrulacağı da bir sır değil. Zira, İran"ın Esad rejimini desteklemekteki amacı sadece Esad rejimini desteklemek değil, aynı zamanda bölgedeki güç ve etkinliğini tahkim etmek. İsrail gibi kendisi küçük ama etkisi büyük bir ülkeyle "el sıkışma" noktasına gelmiş bir Türkiye, Ortadoğu"da daha etkin bir Türkiye demektir ve bu da "bölgede lider ülke" iddiasındaki İran"ın, çok da bayılacağı bir durum değildir.

Öte yandan, daha geçtiğimiz yıl içinde İsrail ve Yunanistan"ın Doğu Akdeniz"deki gaz arama çalışmaları nedeniyle ortaya çıkan krizi hatırlamanın zamanıdır. İsrail"in "kırılan onuru"nun ederinden çok daha fazlasını kazanma taahhüdü almadan özür dilemeyeceğini düşünenler haklı olabilir...

Ama bu haklılık istihkakı, bazı sorunlu yorumları anlamayı gerektirmiyor. Zira, tıpkı İmralı sürecinde "Başbakan, Başkanlık karşılığında Öcalan"a taviz veriyor" şeklindeki analizler yapan yerli muhaliflerin, bu kez de "Türkiye, İsrail karşısında kimbilir ne tavizler verdi ki, özür alabilmeyi başardı" şeklindeki konuşmaları pek de iyi niyet içermiyor.

Çünkü, Türkiye"nin tıpkı şimdiye kadar olduğu gibi Ortadoğu"da bundan sonra da çok dikkatli politikalar izlemesi gerektiğini söylemek başka; varoluşunu kazanılan her başarıyı birer hezimete dönüştürmekte bulan oryantalist yerlilerin karanlık kehanetleri bambaşka yerlere çıkıyor…

Çünkü, Türkiye"nin sokaklarında taciz edilen insanlar olmaktan, dünyanın başka ülkelerinde emanet Erdoğan taltifleri alan insanlara dönüşmüş olmak ciddi bir sosyolojik göstergedir ve bunu göremeyerek her başarıyı yenilgiye tahvil etmeyi görev saymak İsrail"in zamanın akışını görememesinden çok da beri değildir.