Karadziç; Kasapları da doğrarlar

Yargılanması Av Partisi (Hunting Party) filmindeki kadar "adil" bir karara bağlanır mı bilemem (filmde Karadziç arabanın bagajından çıkarılıyor, elleri arkadan bağlanmış şekilde ve canlı olarak soykırım yaptığı köyün ortasına bırakılıyor ve gaza basılıyordu), ama Radovan Karadziç nihayet ve gerçekten yakalandı.

O saçı sakalı birbirine karışmış, bir caniden çok meczupa, katilden ziyade bir zavallıya benzeyen suratını gördüğümde ise, -gariptir- ne hissedeceğimi bilemedim. Gençliğinde astığı astık kestiği kestik zalimlerin neredeyse ortak talihi O''nu da bulmuş, pamuk helva görünümlü zebun bir ihtiyara dönüşmüş bu kasaba; sanki gazap duymak da, acımak da gereksizdi.

Yüreğin ferahlaması sanki hiç sağlanamazdı, sağlanamayacaktı; artık hiçbir şey insanlığın incinmiş ortak vicdanına kifayet edemezdi, Karadziç''in yargılanacak olması adaletin tecellisi anlamına gelmezdi, garipti.

En garibi de, binlerce insanı gözünü kırpmadan öldüren ve tepeleme toplu mezarlara gömdüren bu caninin, artık ya ilahi adaletin biz kulların göremeyeceği derinliklerden ışıması ya da kaderin rezil, küstah bir şakası olarak, saklandığı yıllarda hayatının idamesi için doktorluk yaptığını, alternatif tıpla ilgili kongrelere katılıp, insanları iyileştirmeye çabaladığını öğrenmek oldu.

Pek çok Boşnak kadının sokağa yalnız çıkma, "durdurulabilir" endişesiyle otobüse binip bir yerden bir yere gitme fobisinin hala tüm güncelliğiyle sürdüğü düşünüldüğünde; "Sırp kasabı"nın "belediye otobüsü"nde sıradan bir yolcu olarak yakalanması da öyle… Belliydi kurbanlarının yaşadığını yaşamadan canı çıkmayacaktı. Binlerce askeri komuta eden bir tiran gün gelir belediyesi otobüslerine düşerdi, hem düşer hem de korkuttuklarının korkusunu tadardı.

Bir başka gariplik; Karadziç''in yargılanacağı yerin Hollanda''nın Lahey kentindeki BM''ye bağlı Savaş Suçları Mahkemesi olması. BM ve Hollandalılar hatırladınız mı; Srebzenitza''da Müslümanları koruma sözü vererek silahlarını ellerinden alıp ''çiğnenmiş kolay lokma'' olarak Sırp alçaklarının kurşunlarına teslim edenler…

Bu yüzden işte Radovan Karadziç''in alacağı hiçbir ceza Bosna''dan, yeryüzünden, insanlıktan, dilenecek gerçek bir özür anlamına gelmeyecek. Yerkürenin insafı tatmin olmayacak, bu "özür" dünya durdukça yüzlerine çarpılacak. Çünkü "özür" diye önümüze konulan içtenlikli bir nedamet değil asla, özrü bile üstünlüğünün ve gücünün kanıtı olarak kullanan bir kültürün nalıncı keseri.

Sorarım; kadın ve çocuklara tecavüzün, erkeklere ölümün gözlemcisi olarak savaş sırasında Bosna''da bulunmuş, Srebzenitza''yı lutfedip ''soykırım'' kapsamına almış ama soykırım yapanları her ne hikmetse bir türlü tespit edememiş olan, elini vicdanına koyan tek bir insanın bile bünyesinde bulunamayacağından şüphe edilen BM, neden Karadziç''i yargılamalı?

Sırbistan bugün, bir "junior Hitler" açık hava tiyatrosu halindeyken, olan bitenler "pardon, özür" denilerek halı altına süpürülebilir mi?

Kabahatini kabul etmeksizin özür dilemenin ne gibi bir geçerliliği olabilir ki hem? Ortadoğu''daki kıyımların mimarı olan Bush da, Wolfowitz de, Blair de, hatta günahlarına kefaretmiş gibi, yakın zamanda ABD''nin İran''a savaş açmasını engellediği öne sürülerek neredeyse övülen Condoleezza Rice da, kendi meşreplerince dünyanın geri kalanından özür dileyip, süslü özeleştiri cümleleri kurmadılar mı, kurup kurup işlerine devam etmediler mi yani?

Olanları anlamlandırma kapasitesi, "Karadziç''in yakalandığı ve adaletin yerini bulduğu" acıklı noktasında kalanlar için ''sevindirici'' bir sonuç olabilir bu ama bir Boşnak için, bu katliama vicdanı elvermeyen herhangi ülkeden bir dünya vatandaşı için işkencecisinin birini, ikinci işkencecisine teslim etmekten öte bir anlam ifade etmeyebilir. Çünkü Avrupa, bu mahiyetsiz gerçekliği ile hem kendi biriktirdiği değer ve kazanımlarına karşı suçludur, hem de kötünün ve kötülüğün hiçbir karşılık görmeden yaşayakalmasına izin veren yığınların suçunun, kusursuz bir prototopidir.

Dolayısıyla Radovan Karadziç, bana kalırsa Avrupa''nın ''kurban''ıdır. Önce desteklenip pohpohlanmış sonra da yükselen itirazları bastırmak için, tüm adaletsizlerin ve tüm zalimlerin topunun birden güme gitmemesi için riyakarca feda edilmiş tüm "en zayıf halka"lar gibi bir zavallıdır, harcanan ve sırt dönülendir.

Milyonlarca zalim ortalıkta gezinirken, Avrupa''nın dünyanın ortak vicdanının ağzına çaldığı tek damlalık baldır. Avrupa''nın karar verici mekanizmaları yani Karadziç''ten daha hain ve zalimdir ama, kendisine de gadre ve hesapçılığa düçar oldu diye merhamet gösterilecek değildir:

Yoldaşı iblis, feleği kor ateş, mekanı cehennem olsun.