Kemalist tanıma rehberi

Yaz rehavetinin konu kıtlığıyla birleşmesi sonucu oluşan verimsiz ortamın da katkısıyla, Dengir Mir Mehmet Fırat''ın söylediğine belki de çoktan bin pişman olduğu ''travma'' günlerdir gündemden düşmüyor. Çoktan kurudu, tavsadı ama üstündeki mandalı kaldırmaya kimse gönüllü görünmüyor. Yerine konulacak “Çarşaflı İran first Lady''si”, “Mısır''da başörtüye lolipop benzetmesi yapıldı, başınızı açarsanız üstüne sinekler konar dendi” ya da “Liseliler çatıda namaz kıldı” türünden süper habercilik örnekleri dışında “İslam''ı, İslam''ı temsil edenleri ve İslam''ı temsil ettiği önkabulüyle yaklaşılan siyasi partiyi karalayacak” başkaca dişe dokunur konu yok çünkü.

Siyaseti, ekonomik yönelimleri ve politika tarzıyla AK Parti''nin merkezi, orta sınıfı değil de İslam''ı temsil ettiğine yönelik elimizde hiçbir geçerli ve tutarlı veri yok, kurmaylarının özel hayatlarında dindar olmaları dışında. Hele Dengir Mir Mehmet Fırat''la dindar kalıbının aynı fotoğraf karesinde yeralabileceği, -belki ben kaçırmışımdır- hiçbir enstantane hatırlamıyorum. Ama zaten ikonasına dokunulmuş medyanın, kuyruğuna basılmış kedi teyakkuzuna geçmesi için bunun nerden geldiği de önemli değil; yaz rehaveti yahut konu kıtlığı olmasa da, ''travma'' bu ülkede her mevsim birinci haberdir. Kaldı ki sözü edilenler mevcuttur; yani konu aylarca sündürülebilir.

Sündürülsün… ''Şerrin de bir hayrı var'' düsturu tescilli hakikat. “Travma” güzellikler bahşetti, Türkiye çekinerek de olsa konuşabildi. Devrimlerden başlandı, Kemalizm''e gelindi, şimdi de CHP''li ve ''mega kemalist'' zümreden Mustafa Özyürek''in kızı Esra Özyürek''in kitaplaştırdığı “Modernlik Nostaljisi” adlı doktora tezinden sözediyoruz. Vakanın kendisinin bir paradoks olması bir yana; deney masasına, lam ile lamel arasına ilk kez dindarların değil Kemalistlerin yerleştirildiği bir çalışma olması dolayısıyla, Kemalizmin o şeffaf “dokunulmazlık” zırhında mukaddes bir gedik açmasıyla bile değerli bir konu.

Esra Özyürek özetle ''muhafazakarlığın'' değil, ''jakobenliğin''; irtica tehlikesinin değil, Atatürk rozetlerinin fazlalaştığını söylüyor. Kitabı henüz okumadım ama, rozetler gibi göstergeler dışına çıkmak ve konuya “Kemalist''in yedi pratiği” başlıklı mütevazı bir katkı yapmak isterim. Şöyle ki:

1- İrticadan yakınarak Cumhuriyet''in getirdiklerini içselleştirmiş, aydın, ilerici görünümü vermek. Bu görünümün açtığı kapılardan, -hem de ''endişeli ve haklı vatansever'' olmanın psikolojik üstünlüğüyle- muhtelif bilimsel titrlere, saygın mütekaitliklere kırmızı halı kolaylığında yürümek. Bazı muhterem bilim insanlarının intihallerini Kemalist olduğu için hasıraltı ederken, ''örtülü eşli'' bürokrat avına çıkmak.

2- Atatürk''ün dünyanın en iyi yönetim sistemini (cumhuriyet-demokrasi) armağan ettiğini söylemek, sevinçle bayramlar etmek, ama parlamentonun aritmetiği işine gelmediği an, orduyla cilveleşmeye durmak. Postalı manevi bir bağla sevmek. Postal tarafından da aşkına makes bulmak.

3- Aslında kimsenin gitmesi için çabalamadığı laiklik ilkesinin her daim elden gidebilirliği üzerine bir endişe, bir evham, bir takıntı geliştirmek. Ortam estetik algılarına ve sistemsel ayrıcalıklarına halel getirmiyorsa bunu makul düzeyde tutmak, ama elitist muafiyetleri elden gitmeye başladığı an etkin komünikasyonlarında bozulmaya durmak, psikoza tutulmak, şizofren olmak. “Laikliği kaybettim Kenan İlinde” pozlarında ağlamaya başlamak. Bu gürültü herkesi şaşkına çevirmişken fırsat bu fırsattır azmiyle çevreyi kolaçan etmek ve sınıfsal imtiyazların peşine düşmek. Neredeyse yenilen kabı, içilen suyu bile laik/anti-laik diye bölmek, ama çıkan gerilimin kabahatini başkasına yüklemek. “Dini siyasete alet ediyorlar” diye ağlayarak laikliği ucuz siyasete, kişisel ve habis çıkarlara alet etmek.

4- “Yaşam tarzım tehlike altında” diye diye, ortalığı velveleye vermek, ortalıkta kendi yaşam tarzından başka hiçbir şey kalmayana değin velveleyi de, vaveylayı da sürdürmek. Kendisi gibi olmayanların taleplerini, kendilerine karşı bir savaş ilanı saymak. Hile ve desiseyle “periferi”ye, “köy”e geri gönderdiği yaşam tarzlarını, sınıfları bu kez “ayy hiç modern değiller” diye aşağılamak. Bunu “Sınıfsız, kaynaşmış imtiyazsız bir kitle” mottosu altında ve demokratik sistemde yapmak.

5- Başörtüsüyle eğitim almak, kendini geliştirmek, meslek sahibi olmak, hem modern hayatın olanaklarından yararlanmak hem de üretime katkıda bulunmak amacıyla üniversite kapılarına kadar gelebilen kızları da, onların “evinde oturan ve çocuk bakan” dışındaki her pozisyonunu ''potansiyel tehlike'' olarak görecek bir tasavvura sahip muhafazakar erkekleri de aynı anda, aynı gerekçeyle püskürtmek. Ardından iyi bir şey yaptığı zannıyla kendiyle gurur duymak.

6- Cumhuriyet tarihiyle yaşıt olan “Batılı gibi olmak, O''nlar gibi görünmek” şeklindeki ontolojik şiara ölesiye bağlı olmak, sevmediklerini ''doğulu'' ve ''doğudan'' görüntüleri için sevmemek ama, AB işine başkaları el attığında caymak. Çokkültürlülük, temel insan hak ve hürriyetleri ve ifade özgürlüğü orijinli bir AB fikrini anlamamak. Anlamadığına düşman olmak. Düşman oldukça içine kapanmak. İçine kapandıkça gelişmeleri ıskalamak, giderek gericilerin (!) gerisine düşmek.

7- Başörtüsünü yasaklayan Anayasa Mahkemesi''ni övmek, övmeyenleri hukuka ve yargıya saygıya davet etmek, yargıçların tarafsızlığı üzerine uzun söylevlere girişmek, kapatma davası açan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı''na ''kurtarıcı Mesih'' muamelesi çekmek ama, Hocaefendi''nin beraat kararını onadığı için Yargıtay''a fena bozulmak, yargıçları bir vatan hainliğiyle yargılamadığı kalmak.