Siyaset ile simge!

Doğrusu bunu duymamış değildik. Koca koca profesörlerin de, (sokakta başörtülüsünüz diye biri sizi taciz ederse ikileme düşmeyin, o bir kadındır) vapurdaki tacizci kadının da, Cumhurbaşkanının da, siyasetçinin de retoriği yıllarca tek cümle üzerinde yükseldi: Bıkmadan usanmadan, hiçbir kanaat güncellemesine ihtiyaç duymadan, ısrarla, aşkla ve şevkle tutunulan tek dayanak olarak savsöz şuydu: ”Örtüyü siyasete alet ediyorlar.” Duymamış olmak bir yana, fazla duymaktan, ondan öte karşımızda işitme sorunu olduğuna hükmedebileceğiniz ''duvar'' kulaklı tiplemelere derdimizi duyuramamaktan muzdariptik.

Çünkü bu jakobenliğe, bu haksız hukuksuz baskıcı muamelelere mesnet teşkil edecek başkaca bir kılıf biçmenin çeşitli mahsurları olabilirdi. “Gözünüzün üstünde kaşınız olduğu için istemiyoruz” denemezdi örneğin. Ayrıca örtüyü toptan reddetmek kadınların yüzde yetmişini kafadan reddetmek anlamına geleceği için, ayırmak gerekti. ''Cumhuriyet elden gidiyor'' vehmini korkuya tahvil etmiş karar verici mekanizmalar, henüz zararsız ve işlevsiz olan geleneksel örtüyü suç kapsamı dışında bırakmayı makul gördü. İlk elden kamusal alan çabası ve şehir hayatında iddiası olanlara yönelmek, geniş kitleleri ''ürkütmeden'' kısa sürede başarı olasılığı yüksek, net sonuçlara taşıyabilirdi muhacimlerini. Başörtüsünün adı türban oldu, sebebi de ''siyasete alet etmek''.

Bu aşamadan sonra, “Başörtüsü üç beş partinin gündelik-politik söylemlerine sığışamayacak kadar anlamlı ve derin bir meseledir” de, “Dinlerin başından bu yana kalplerden doğar, döküldüğü yer de yüreklerdir” de, “Hem, değil ya, varsayalım ki siyasete teşneyiz, bireylerin kişisel hak ve özgürlüklerini gerektiğinde savunma alanı değil midir siyaset? Size meşru da, bize niye yasak olsun ki…” kontratağıyla şöyle tumturaklı bir cevap bekle...

Hayır, her şey onların uhdesinde: “Örtüyü siyasete alet ediyorsunuz”

Fazlaca duymuşluktan gına getirmişliğimiz de vardı yani, duymamak uzak, çok uzak bir yana. Ama, Nuray Mert''in Ka-Der''in ''bıyık kampanyası''yla ilgili yazısında bahsettiği anekdot bu tekerlemenin gelip tıkandığı noktaya tüy dikiyordu işte: Mert, Ka-Der''in bir üyesine, Merve Kavakçı örneği üzerinden ''peki başörtülüler ne olacak'' sorusu yönelttiğini ve karşılığında da “O''nun başörtüsü siyasal simge, Meclis''e siyaset soktu” cevabını aldığını söylediği yazısının devamında, güleriz ağlanacak halimize tadında bir temennide bulunup noktayı koyuyor: “Kendilerine siyasetsiz meclis çalışmalarında başarılar diledim.”

Bu ülkede başı açık olup, siyaseten doğruculuktan değil, ''bırakınız geçsinler''cilikten değil, sol literatürün özgürlük ülküsünden değil; kayıtsız, şartsız, şeksiz, şüphesiz, çekincesiz, önyargısız olması gereken bu olduğu için başörtülülere haklarının iade edilmesini isteyen kadınlar da var; Ka-Der''de de var, farklı oluşum, kesim ve gruplar arasında da. Ama Türkiye''deki kadın politikalarının yönünü tayin eden genel yönelimin bakış açısına söylenecek sözleri saklımızda tutmayı gerektirmiyor bu:

Öncelikle şu kota ve aritmetik meselesi; Rice''ı, Livni''yi, Timoşenko''yu, yerli güzel örnek olarak da Çiller''i sırf kadın diye pamuklara sarmalayıp sarıp bağrıma basamayacağım, kimse kusura bakmasın. Siyasetteki kadınlar için, ''az olsun ama hiç değilse tüm hemcinslerinin halinden anlasın'' asgari müştereği benim için, sayısal olandan çok daha cazip bir kriter, belirtmeden geçemeyeceğim.

Kadın dernekleri-kadın söylemine gelince; Farklı şeylerin benzer yanlarını, benzerliklerin içindeki farklılıkları görme aklına erişmedikçe, kota, pozitif ayrımcılık diye ortalığı ayağa kaldırsanız bile, başarıya ulaşamayacaksınız. Kadın hakları, kadın-erkek eşitliği, kadının ekonomik bağımsızlığı gibi kavramların adının bile ortalama bir Türk vatandaşında neden soğuk su etkisi oluşturduğunu anlamadıkça bu meselede bir milim yol alamayacaksınız. Kadına öngördüğünüz modelin, bu toplumun aileye atfettiği değerler ve kadın algısıyla çatışma ve buluşma noktalarını saptayıp, ''aşırılık''larınızı törpülemedikçe hedefi bulamayacaksınız. Kadınlarla ilgili kazanılmış evrensel hak ve özgürlüklerin kabul göreceği kültürel meşruiyet alanları oluşturmadıkça söylemleriniz ''terane'' olarak kalacak. Her şeyden önemlisi hak ve özgürlükleri sadece siz ve sizin gibiler için istemediğinize bütün kadınları ikna etmedikçe ve bu ''bütün''ün içerisine başörtülü kadınları da almadıkça, hiçbir fikriniz maya tutmayacak bu memlekette.

Kıstırılmış, maddi manevi imkansızlıklarla boğuşan, eğitimsiz kadına öngördüğünüz özgürlük tahayyülü, onların bağlı bulunduğu değerlerle çarpıştıkça, sözgelimi anneliğini küçümseyip, toplumsal rolünü aşağıladıkça, size kimse inanmayacak, öngörünüz tahayyül kalakalacak. Kadının gelişimini yalnızca ve yalnızca ekonomik bağımsızlığa fikslediğiniz müddetçe yerinizde sayacaksınız. Anlayacağınız böyle devam ederseniz, şimdiye dek olduğu gibi kendiniz çalıp kendiniz oynayacaksınız.

“Başörtüsünü siyasete alet ediyorlar” ve benzeri ebleh, alık ifadelerden dilinizi temizleyerek işe başlayabilirsiniz. Hadi bakalım.