Vahşetin TSE damgası: Çakma ahlak

Siirt''te patlayan cinsel şiddet olaylarının şoku henüz tazeyken, memleketçe hep birlikte İzmir''den çıkan bir çakma seri katili tanımak zorunda kaldık.

Çakma evet, çünkü modern toplumlara özgü bir şiddet biçimi olan seri cinayet, hem acımasız ama sofistike bir intikam aracıdır, hem de akıllıca gerçekleştirilen bir delilik türüdür. Önceki gün İzmir''de yakalanan ve üç günde üç kişiyi öldüren seri katilin gerekçesi ise asla o kadar derin değildi: “Param yoktu, öldürdüm”.

Oysa modern toplumlardaki seri cinayetleri eşelediğinizde, altından daha tarihsel, hatta manevi bir durumun sonuçlarına dair gerekçeler çıkar. Devasa bir sistemin içinde küçücük bir detaydan ibaret olduğuna uyanan; yabancılaşma, müzmin yalnızlık, kapitalizmin dayattığı toplumsal ilişki biçimleri ve aşırı bireyselleşme ile değer kaybına uğrayan bireyin, self değersizlik duygusuna direnememesinin, faturası yanlış zamanda yanlış yerde bulunma talihsizliğindeki kurbana kesilen bir maliyetidir sonuçta.

Katilin, çoğunlukla akıl terazisinin şaşmasıyla giriştiği, kendince bir adalet duygusu da içeren eylemlerdir bunlar. Suçlunun içinde yetiştiği toplum öylesi bir ilişki ağına sahiptir ki, bir şirket personelinin birbirleriyle geliştirdiği kadar profesyonel ve o derece oportünisttir.

Bir yanıyla “üzücü” bile bulunabilir, modern toplumlarda katili suça iten etkenler. Modern bir birey yani, ya fark edilmek için bir okula girip sınıf tarar ya da ayinsel yöntemler ve akıllıca planlarla seri öldürür. Onaylamazsınız asla ama, neredeyse anlayabilirsiniz O''nu.

İzmir''deki seri katile bakıyoruz, ne sebebi dolambaçlı, ne de biçimi öldürmesinin. Asla ontolojik gerekçeleri olmayan, saf vahşetten dolayı öldüren, adının başına “seri” nişanının getirilmesi bile insanda “fazla paye vermek” hissi doğuran katil türlerinden.

Bana kalırsa modernleşme sürecini tamamlayamamış, ama gelenek kabının da içini boşaltmış olan, bir krizin tam ortasında yaşayan toplumlardan bu tür suçlar çıkıyor. Siirt''te yaşanan cinsel şiddet örneği de bence bunu doğruluyor. Evet, modern toplumlarda da çocuklara tecavüz edebilecek, hatta öz çocuklarına cinsel şiddet uygulayabilecek suçlular var ve vardır. Gelgelelim, hiçbir modern toplum, suça kolektif bir sessizlikle iştirakte bu raddelere varamaz, gözünü yumma eylemi yüzlerce kişiye dek genişleyemez, diye düşünüyorum. Kapalı devre yayın yapsa bile gelenek de, buna asla sessiz kalamaz.

Meselemiz tam da bu. Modernizm sürecini kendine özgü tarihsel, kültürel ve siyasal gelişmenin ürünü/sonucu olarak değil, iç dinamiklerin sonucu olarak da değil, bir dış etkenin müdahaleleri, düzenlemeleri ve zorlamalarıyla yaşamaya bırakılmış olmak. Sonuç: Üçüncü dünya gerekçeleriyle ve düşünme biçimleriyle, postmodern eylemlere girişmek. Sonuç ortada: Kollektif değer yitimimin doğurduğu akıl almaz bir şiddet.

Yani, “Bizi bağlayan manevi ayak bağlarından kurtulalım, özgürlüğü tadalım, keyfimize bakalım” türü “Kır zincirlerini Gülsarı” açılıp saçılmalarının sonucu özgürlüğe adım atmak değil, insanlıktan tamamen çıkmak anlamına gelebiliyor.

Sonuçta, insan hazları ve çıkarları peşinde koşan, bencil, suç işleme potansiyeli her zaman ve zeminde bulunan bir yaratık. Ama suç işlemesi halinde, geleneksel toplumda, geleneksel ahlak algısından doğan, gelenek hukukuyla çerçevelenmiş, içinde ayıplama mekanizmasının da bulunduğu çeşitli yöntemlerle cezalandırılacağını bilir. Modern toplumda ise, modern ahlak algısından kaynaklanan modern hukuk kurallarıyla çerçevelenmiş, içinde ihbar etme mekanizmasının da bulunduğu yöntemlerle…

Ama ya ikisi de yoksa?..

Bu noktada şu notu eklemekte fayda var: Medyanın tüm bu olan biteni hükümete karşı bir muhalefet yöntemi haline getirmesi, hatta işi ideolojiye dökecek şekilde işlemesi, yeni anayasa çalışmalarına vurmak için bile tecavüzleri kullanabilmesi sorumsuzluktan öte, ahlak niyete göre tartılacağı için, ahlaksızlıktır. Gelgelelim aynı medyanın bu tür olayları haberleştirmesi de -hiç değilse kamu vicdanını sarsmak için- gerek-şarttır.

İkincisi: Tecavüz olaylarının ardından medyadaki bazı kalemlerden “cinsel eğitim yaşının düşürülmesi” önerisi geldi. Bunun, belli bir yaşa kadar taklit ederek öğrenen çocukların, hele de anaokul çağında öğrendiklerini taklit etmesi sonucuna yol açacağı, bu teklifte bulunan arkadaşların birinin bile aklına gelmedi mi acaba, merak ediyorum?