Büyük düşünmek salt coğrafyayla olmaz

Büyük düşünmek ne demek? Büyük düşünmek yalnızca kendimizi ve kendi sınırlarımızı değil de, küresel olarak bütün dünyayı kendimizle birlikte düşünmek demek midir? Sanıyorum modern akıl bizi böyle düşünmeye eğilimli kıldı. Kendi coğrafi sınırlarımızın dışını da hesaba katan bir düşünce örgüsünü büyük düşünme diye öğretmeye teşebbüs etti. Çünkü ülkelerin şimdiki coğrafî sınırları tam da modern zamanların eseri olarak ortaya çıktı. Bu itibarla bir siyaset adamı, bir diplomat kendi sınırlarından öteye aşan bir perspektifi ortaya koyma gayretine giriştiği her defasında onun büyük düşündüğü izlenimini edinmeye teşne kılındık.

Büyük düşünmenin aynı zamanda belli bir fikriyatı hesaba katarak düşünmek olduğu gerçeğini göz ardı ettik. Dâhilde, adına ister ulusalcılık densin, ister milliyetçilik densin, böyle bir fikriyatı esas alarak hedef belirlemeye teşebbüs edildiğinde, salt bu gerçeklik bile insanın ufkunu daraltmaya yeterlidir. Son yıllarda bu ülkede milliyetçilikle ulusalcılık arasında fark gözetilmeye başlandı. Bu iki adlandırmanın yapay bir adlandırma olduğu, birinin diğerinin farklı bir versiyonu olarak tezahür ettiği göz ardı edildi.

Unutulan, akla getirilmek istenmeyen, fakat bu milletin kültürel geninde daima asal faktör olarak yer bulan İslam ülküsü telaffuz edilmekten kaçınıldı. Bu yüzden de ithal kavramlarla iş görülmeye çaba gösterildi.

Olay elbette yalnızca bu ülkenin şimdiki sınırları içinde cereyan etmiyor. Vaktiyle şu veya bu adla hükümran olan yekpare İslam ülkesi, modern paradigmanın gösterdiği doğrultuda parçalanmaya hazır hale getirildikten ve parçalanan ülkeler söz konusu parçalanmışlığı benimsedikten sonra, büyük düşünme adı altında yalnızca ''millî sınır''lar içinde bekasını devam ettirme hedefi ön aldı. Böyle olunca, dışarıdan zerk edilen kavramlar da günün ihtiyacı budur denilerek kabul edildi; bu kavramlar İslam ülkesi sınırları içinde o ülkelerin ilkeleri, idealleri haline getirildi.

İçinde yaşamakta olduğumuz kısır döngünün nedeni budur. Bu kısır döngünün bir yerinden parçalanması gerekiyor. Döngünün içinde kalmaya ram olarak o döngüyü parçalamanın imkânı elde edilemez.

Hedefe, tüm İslam ülkelerinin benimseyeceği, halen hepsinin kendi dışında tutmaya çalıştığı ve fakat önümüze ciddiyetle aldığımızda kimsenin yadırgamayacağı bu hedefe öncelik vermemiz gerektiği hissedilebilmelidir. Ben, o hedefin adının açık kalplilikle ve tüm açıklığıyla telaffuz edilmesi gerektiğini düşünüyorum. O hedefin adı İslam olarak söylenmelidir. Her ne kadar biz bu hedefi adıyla da, önümüze koyduğu ilkelerle de unutmuş görünsek de...

Modern zamanların paradigmasını arkada bırakıp kendi asal paradigmamızın öngörüsünü esas alırsak, eskiden olduğu gibi herkes kendi sınırının içinde kendi yöresel geleneğinin değerlerine sadık kalarak fakat aynı zamanda İslam''ın öngördüğü birlikte hayat sürmenin gereklerini yerine getirmeye baş koyduğumuz anda, insanların, malların ve hizmetlerin serbestçe dolaşıma girdiği bir gümrüklü ortamda her şeyin düze çıkacağına olan kanaatim tamdır.

Biz onu terk etsek de O''nun bizi terk etmediği bilincini içimize sindirmeliyiz. ''Eloi, Eloi lama sabaktani?'' demenin yanlışlığını yeniden gündemimize oturtmamız gerekiyor. O bizi terk etmedi, unutmadı; fakat biz onu terk ettik, unuttuk, bunu bilmeliyiz.

İmdi tam da bu noktada bana sen o Müslüman''ı getir, ben de senin önüne o hedefi koyayım dersen; ben de sana meseleyi şimdi doğru okudun, derim. Ve çözüm konusunda belki bir mutabakat sağlamanın yolunu bu suretle açabileceğimizi söylerim.