Korsan dinleme alçaklıktır

Savunma, kişinin temel haklarından biridir. Kişinin savunması alınmadan ona ceza uygulanmaması gerekir. Ne ki, insanoğlunun bu basit ilkeye ulaşması nice canların yanması pahasına elde edilmiştir.

Engizisyon mahkemelerinin (eğer ona mahkeme denilebilirse) uyguladığı usulde sanığın savunması ilginç yöntemler kullanılarak alınırdı. Sanık ilkin mahkûm edilir. Hükümden sonra savunmasına müracaat edilirdi. O da, şayet ölüm cezası infaz edilmişse... Mahkûmiyet hapis cezası biçiminde uygulanacaksa zaten savunmaya lüzum görülmezdi. İnfazdan sonra kişi sorguya çekilir. Savunması istenir. Cesetten cevap alınamayınca: “Sükût ikrardan gelir” denilerek cesedin ithamı kabul ettiği farz edilirdi.

Engizisyon uygulamalarında hayvanların, hatta böceklerin bile yargılandığı görülmüştür. 1587 yılında St. Julien''i istila eden bitler ifna edilmeden önce yargılanmışlardı. Ancak ortaya çıkan bir avukat bu böceklerin insanlara faydası olduğunu savunarak onları kurtarmayı başarmıştı. Fakat bu olaydan yaklaşık 100 yıl önce mahkeme huzuruna çıkartılan bir horoz, bitler kadar talihli değildi. İsviçre''nin Basel kentinde, her nasılsa yumurtladığı için mahkeme huzuruna çıkartılan bir horoz büyücülük suçuyla itham ediliyordu. Savcı, bu yumurtadan çıkacak yaratığın civciv değil, fakat nefesi insanı öldüren efsanevi yılan “basillisk” olduğunu iddia ediyordu. Bu yüzden horoz muhakemesi esnasında ayaklarından zincirle duvara bağlanmış, yumurtası da yanına bırakılmıştı. Horozdan savunması istendiğinde sesini çıkartmadığı için suçunu itiraf ettiği kabul edilerek hayvanın idamına hükmedildi. İnfaz yakılarak gerçekleştirilecekti. Horozu büyük bir kalabalığın eşliğinde bir tepeye çıkarttılar ve orada yumurtasıyla birlikte ateşe atarak yaktılar.

Bu iki olayda da, hayvanların savunmasının alınması hayvanlar açısından “şayanı şükran” bir durum olarak beliriyor.

Kişilerin dinlenmesi durumundaysa, onlar en doğal, hatta kutsal sayılan savunma haklarından mahrum bırakılıyor. Ben bu ilkeyi aktüel bir olaya bakarak söylemiyorum. Ben bu ilkeyi yıllardır yeri geldikçe hatırlatmaya çalışıyorum. Menderes''in talihsiz idamında rol oynayan ve delil olarak kullanılan yasa dışı bir dinleme kaseti kullanılmıştı. O mahkeme, korsan şekilde dinlenip kayda geçirilen kaset kaydını pervasızca delil olarak kabul edebilmişti.

Oysa kişinin ipnotize edilerek, uyuşturularak, işkence uygulanarak, komplo kurularak, gizli kamera kullanılarak alınan veya tespit edilen ifadesinin veya görüntüsünün delil olarak kabulü ile yasal olmayan yollarla dinlenmesi arasında fark yoktur.

Buradaki haksızlık, kişinin tümüyle savunmasız bırakılmış olması durumunda ortaya çıkıyor. Vaktiyle yasal olmayan dinlemeye karşı itiraz etmeyenler, şimdi yasal dinlemeye bile karşı çıkıyorlarsa, burada bir ilahi cilve görmemek elde değil.

Bütün bu uygulamalar hukuksuzluktan hukuk düzlemine geçişin işaretleri olarak kabul edilebilirse bu kadarcık bir teselli ile bile olsa avunmamız mümkündür.

Bir musibetin bin nasihatten evla olduğunu söyleyenler demek boş konuşmamışlar.