Sözün tükendiği yer

Bir noktadan sonra sözün tükendiği sınırlar başlıyor. Orada, bir bakıma eylem de tükenmiş oluyor.

Çünkü söylenenin de, yapılanın da boşa gittiği bir alanın ortasıdır orası.

Orası, sözün yetersiz kaldığı yerdir.

Gene de insan çaresizlikten bir şeyler yapmaya kalkışabilir. Eğer karşınızda sizi anlayan birini bulabilirseniz ne âlâ, değilse oradaki çırpınışlarınız da anlamsızın dibini boylayabilir.

Dosto''nun Karamazof Kardeşler''inde bir emekli yüzbaşı tipi vardır. Yüzbaşılıktan emekliye ayrılmış, geçiminde zorlanan, fukara, aynı zamanda onuruna düşkün biri... Karamazof kardeşlerden Dimitri, ona yardımda bulunmak ister. Bir biçimde ona para vermeyi dener. Emekli yüzbaşının bu paraya ölümüne ihtiyacı vardır. Parayı ilkin kabul eder. Fakat sonra birden her nasılsa fikrini değiştirir. Bağırıp çağırmaya başlar. Ve parayı yere atıp üstünde tepinir, “paranız başınıza çalınsın” diye küfürler savurur. Oniki yaşlarındaki oğlu da babasının hareketlerini biraz korkarak, biraz hayranlıkla izler. Dimitri, durumu, kardeşi Alyoşa''ya bildirdiğinde, o, şu yorumu getirir: Yüzbaşıya şimdi o parayı yeniden ver. Bu kez kabul edecektir. Çünkü o, parayı içtenlikle reddettiğini, dahası parayı ayakları altına alıp çiğneyerek ona hakarette bulunduğunu göstermiştir. Onurunu kurtarmıştır. Artık kabul etmemesi için sebep kalmamıştır. Gerçekten de ikinci defa münasip bir yolla teklif edilen parayı kabul eder.

Buradaki yüzbaşı, kendisine ilk kez para sunulduğunda, tam da sözün tükendiği bir sınırın içine gömülmüş bulunuyordu. Onun, söyleyeceği hiçbir söz, insanların üzerinde, kendisine teklif edilen parayı ayaklarının altına alıp çiğnemesinden daha sarsıcı bir etki bırakamazdı.

Siyaset alanı, şimdi söylediğimiz anlamda sözün tükendiği, fakat eylemin başladığı bir alanı işaret eder. Denecek ki, sözün tükenip eylemin başladığı yer savaş alanına delalet etmez mi? Burada, hangi bağlamda konuştuğumuz üzerine dikkatinizi bir kez daha yöneltmenizi isterim. Siyasetin kendisi, kendiliği, doğrudan eylem alanının ortasıdır. Siyasetçi eylemini (onun eylemi hizmet + inşaî işlerdir) yapar, bırakır. Artık orada konuşacak olan eylemin kendisidir. Bu yüzden siyasetçinin dediğine değil, fakat yaptığına, herkesinkinden daha çok itibar edilir. Şayet siyasî eylem yetersiz kalıyorsa, başka herhangi bir diplomatik teşebbüse yer kalmamışsa veya yer bırakılmamışsa, orada kaba güç devreye girer. Yani savaş… Savaş, farklı bir dilin, güç kullanımının konuşturulduğu alanın adıdır.

Siyasetçi kararlarıyla, kararlarının isabetiyle (veya isabetsizliği ile) konuşur, konuşturulur. Onun, fazladan kelime üretmesine, lafızlara başvurmasına fazlaca gerek yoktur. Böyle olduğu içindir ki, o, konuşmasında tasarruflu davranmaya özen göstermek zorundadır. Çünkü onun lüzumsuz olarak sarf ettiği her kelime, onu istemediği bir alana çekmeye hazır bekler. Eylem yerine kullanılan her kelime siyasetçi indinde bir başka eylemi temsil eder. Onu zorda bırakan da, zorluktan kurtaran da tasarruf ettiği lafızdır.

Eylemini ikmal etmiş bir siyasetçiye, şayet konuşmaya devam ediyorsa, daha önce aklın nerdeydi, diye sorarlar.

Eylemini yürütmekte olan siyasetçi ise yapıp etmeleri ile sorgulanır. Kuru gürültüye pabuç bırakıp bırakmadığı da onun eylemi cümlesindendir: o, ondan da sorgulanır.