"Evet" darbe utancına hayır

Tamı tamına iki hafta sonra sandık başına gidiyoruz.

Seçim yapmayacağız.

26 maddelik referandumu kabul veya reddedeceğiz.

Referandum 12 Eylül darbe anayasasının tesis ettiği vesayet sistemini önemli ölçüde millet lehine dönüştürecek bir içeriğe sahip.

Oylama tarihinin 12 Eylül olması da müthiş bir tevafuk.

Yapılan değişikliği kimse mükemmel olarak değerlendirmiyor. Değişikliği teklif eden hükümet bile 2011 seçimlerinden sonra anayasanın tamamını değiştirmeyi vaat ediyor.

İnşallah gerçekleşir.

Ben son 8 yazımda referandum maddelerini teker teker ele alarak sizlere değişikliğin içeriğini anlatmaya çalıştım. En son 22. maddeyi izah etmiştim.

Ekonomik Sosyal Konsey

Referandumun 23. maddesi Ekonomik ve Sosyal Konseyle ilgili. Anayasanın 166. maddesine bir fıkra eklenerek Ekonomik ve Sosyal Konsey anayasal kuruma dönüştürülmektedir.

Ekonomik ve Sosyal Konsey nedir?

İşçi ve işveren sendikalarının, tüccarın, esnafın, sanayicinin bağlı bulundukları derneklerin, meslek örgütlerinin ve odaların çatı kuruluşları olan birlik ve konfederasyonların temsilcileri ile bazı hükümet üyelerinden oluşan, ekonomik politikaların belirlenmesi ve uygulanmasında istişari bir misyona sahip bulunan bir konseydir.

Bu konsey hükümetlerin tercihine göre toplanıyordu. Bir mecburiyet yoktu. Bu değişiklik ile artık hükümetlerin tercihine göre değil, nasıl milli güvenlik kurulu anayasal bir kurum olarak düzenli toplanıyorsa ekonomik sosyal konsey de toplanacak ve hükümete ekonomi politikalarında tavsiyelerde bulunacak. Bunun anlamı toplumun çok geniş bir bölümünün yönetime dâhil edilmesi demektir.

Geçici 15. madde

12 Eylül''de oylayacağımız referandumun 24. maddesi anayasanın geçici 15. maddesini yürürlükten kaldırmaktadır.

Geçici 15 madde bilindiği gibi 12 Eylül 1980 ile 1983''te yapılan seçimler sonucu TBMM''nin toplanmasına ve başkanlık divanının oluşmasına kadar geçen süre içinde darbeci milli güvenlik konseyinin, o süre içinde görev yapan hükümetlerin ve danışma meclisinin “Her türlü karar ve tasarruflarından dolayı haklarında cezaî, malî veya hukukî sorumluluk iddiası ileri sürülemez ve bu maksatla herhangi bir yargı merciine başvurulamaz.” hükmünü içeriyor.

Gariptir bu madde ilk teklifte yer almıyordu. CHP o zaman bir çıkış yaptı ve ''getirin geçici 15. maddeyi değişikliklere biz de destek verelim'' dedi. Bu madde CHP''nin isteği üzerine pakete ilave edildi. CHP buna rağmen hayır kampanyası yürütürken aradan 30 yıl geçtiği için zaman aşımına uğradığı gerekçesini ileri sürmektedir. Tabii ki bahane.

Böyle bir lekenin değil 30 yıl 300 yıl bile geçse temizlenmesi milletin darbeye karşı özgürce fikir beyan etmesi demektir ki bu maddeye ret oyu vermek sadece darbe anayasasına değil darbecilerin haksız uygulamalarına ve zulümlerine rıza göstermek demektir. Kaldı ki bu madde ile dokunulmazlık zırhına büründükleri için zaman aşımının işlememesi içtihadında bulunan hukukçular da vardır. Zaman aşımında ittifak bile edilse uygulamaların sorgulanmasının önündeki anayasa engeli kalktığı için çıkarılacak yeni yasalarla dönemin mağdurlarına hakları ve itibarları iade edilebileceği gibi hayatta kalan darbecilere de hesap sorulabilir.

Evet, referandumun 25. maddesi AYM ve HSYK üyelerinin seçimiyle ilgili geçici madde 26. madde ise yürürlük maddesidir.

Özetle 12 Eylül''de oylanacak olan referandum hukukun üstünlüğü, demokratikleşme ve özgürlükler istikametinde atılmış çok önemli değişiklikleri ihtiva etmektedir. Kabulu halinde yeni anayasa yapma imkanı da güçlenmiş olacaktır.

Siyasi hesaplarla referanduma evet ya da hayır demeyi doğru bulmuyorum. Doğru olan, tutarlı olan ve bence makul ve mantıklı olan referandum ile getirilen değişikliğin zarar ve yararının göz önünde bulundurularak oy kullanılmasıdır.

Ben bu itibarla referandumda evet demeyi düşünüyorum.

Not:

Genç sivillerin aşağıdaki çağrısını dikkatlerinize sunuyorum:

“12 Eylül referandumunda darbe anayasasına dur demek için, anayasa değişikliğine ''Yetmez ama EVET!'' demek için, sivil-demokratik-özgürlükçü bir anayasa için, Tünel''den Taksim''e yürüyoruz. Herkesi 28 Ağustos''ta Türkiye''nin göreceği en renkli, en şenlikli yürüyüşe bekliyoruz…Genç Siviller”