Hükümete yetki verilmiştir

Uzun süredir tartışılan Özel Yetkili Mahkemeler''in (ÖYM) kaldırılması için düğmeye basıldığı anlaşılıyor.

Kaldırmayı savunan taraf Ergenekon, Balyoz ve Şike davası gibi devam eden davaların bu karardan etkilenmeyeceğini, karşı çıkan taraf ise vesayet rejiminin geri döneceğini, hükümetin yanlış yaptığını iddia ediyor.

Ben ÖYM''lerin kaldırılması veya ibka edilmesi tartışmasına girmeyeceğim. Bu vesile ile sistemi sorgulayacağım.

Can alıcı soruyu Mümtaz''er Türköne Bey soruyor ve , "Bir yıl önce yapılan seçimde bugünkü hükümete, ÖYM''lerin kaldırılması için yetki verdiniz mi?" diyor.

Kuvvetler ayrılığı ilkesinin tahakkuk ettiği sistemlerde bu soruya verilecek cevap, "Hayır hükümetin böyle bir yetkisi olamaz. Yetki Meclis''indir" şeklindedir.

Fakat Türkiye''deki parlamenter sistem için aynı cevap geçerli değildir.

Neden?

Bizdeki sistem icrayı yani hükümeti yasamanın üzerine koyuyor da ondan. Bu sistemde kuvvetler ayrılığı yok da ondan. Bu sistemde milletvekilinin özgür iradesiyle oy kullanma hakkı yok ta ondan.

Bütün kanunlarda olduğu gibi ÖYM ile ilgili teklif ya da tasarı gündeme gelince milletvekillerinin ezici çoğunluğu neyi oyladığını bilme ihtiyacı hissetmeden partisinin kararı istikametinde oy kullanacaktır. Bunu milletvekillerini aşağılamak için yazmıyorum. Ne onların ne de partilerinin bir kusuru yok. Sistem böyle.

Meclis çalışmalarını takip edin göreceksiniz ki genel kurulda çok az sayıda milletvekili vardır. Oylama sırasında genel kurul birden bire doluverir. Milletvekillerinin çoğu ya kulislerdedir ya da bürosundadır, oylama startı verildiğinde hemen genel kurula girerler, hangi kanunun hangi maddesinin oylandığını bilemeyecekleri için iktidar partisi mensupları grup başkanvekiline bakarlar, o evet diyorsa onlar da evet derler, hayır diyorsa onlar da hayır derler. Muhalefet partisi milletvekilleri de iktidar partisinin grup başkanvekiline bakarlar o ne diyorsa onlar tersini yaparlar. İstisnaları tenzih ederim ama Meclis çalışması aynen böyledir.

Söylediğim gibi kusur partilerin ya da milletvekillerinin kusuru değildir, sistem böyledir.

Bu sistemde yasama organı yürütme organının emrindedir. Yürütmenin istemediği teklif asla kanunlaşamaz.

Seçmenin yahut medyanın ya da sivil toplum kuruluşlarının Meclis üstünde etkisi olamaz çünkü Meclis''i oluşturan vekiller yine sistem gereği seçmenden ziyade parti yönetiminin kararına kulak verir. İktidar partisi için de muhalefet partisi için de durum böyledir.

Tabiî ki sağlıklı değildir, demokratik değildir.

Kuvvetler ayrılığının gerçekleşmesi için önce milletvekilinin güçlenmesi gerekir. Bugünkü sistemde milletvekilleri seçmenin değil genel merkezlerin tercihiyle seçilen -istisnaları yine tenzih ederim- kendi görüşünü bile açıklamaktan çekinen bir kişilik sergilemek zorundadır. Milletvekilinin güçlenmesi ise genel merkezin kabulüyle birlikte seçmenin tercihiyle seçilerek, yani gücünü halktan alarak seçilmesiyle mümkündür. Bunun adı önseçim, dar bölge ve tercih sistemi demektir.

Kuvvetler ayrılığının gerçekleşmesi için yürütmenin yasamadan elini çekmesi gerekir. Hükümet Meclis çalışmalarına katılmamalı ve kanun teklifi vermemelidir.

Böylece yasama organı yani milletvekili parti merkezlerinin baskısından ziyade seçmenin ve seçmenin sesi olan sivil toplum örgütlerinin taleplerine kulak verebilir.

Aslında bunun adı başkanlık sistemidir.

Türkiye''nin ihtiyacı olan da budur. İşte o zaman, "Hükümete, ÖYM''lerin kaldırılması için yetki verdiniz mi?" sorusuna "Hayır vermedik" deriz. Ama bu sistemde hükümeti seçtiğimiz gün ona bütün yetkileri vermiş oluyoruz.

Sorun hükümette veya milletvekilinde yahut seçmende değil sistemdedir.