Kilisede olur da camide neden olmasın?

Dini özgürlükler denince aklına, kelime-i şehadet getirmek, cami yaptırmak,namaz kılmak, zekat fitre vermek ve hacca gitmekten ibaret olduğunu zanneden ve bunlar serbest olduğu için de Türkiye''de dini özgürlüklerin tastamam olduğuna inanan ve dışişleri bakanının, "Türkiye''de Müslüman çoğunluğun dini özgürlük sorunu vardır" demesinden fevkalade rahatsız olan bir genel yayın yönetmenimizin ve benzerlerinin, dini bilgilerinin yok denecek kadar az olması bir taraftan insanı üzüyor diğer taraftan da düşündürüyor.

Üzüyor, çünkü halkının ezici çoğunluğu Müslüman olan bir ülkede İslam hakkında bu kadar sığ ve Müslümanlar hakkında bu kadar yetersiz bilgiyle bir gazetede genel yayın yönetmenliği yapıyorlar. Dini bilmedikleri için duydukları her yeni dini bilgi, kafalarına uymuyorsa, ayetle hadisle bile sabit olsa irtica, yobazlık dincilik ve benzeri yaftalarla saldırıya geçiyorlar.

Bu sayın genel yayın yönetmenimiz geçen hafta New York 5. caddede dolaşırken gözü bir kiliseye takılmış.

Kiliseden, cemaatinden ve rahipten olması gereken bir saygıyla bahsediyor. Yönetmenimiz bu kiliseye girmiş masanın üzerinde kilisenin faaliyet raporu ve bütçesini içeren bir broşür görmüş almış okumuş. Hayretler içinde kalmış. Bir ibadethanenin raporunu ve bütçesini ilk defa görüyormuş. Bir ibadethanenin bir şirket gibi yönetilip yönetilmeyeceğini sorgulayarak yönetilmeli kararını vermiş.

Sözü evirip çevirip camilere getirmiş oradan sadece Cuma günleri toplanan paralara getirmiş hızını alamamış Mercümek olayına daha da ileri giderek Yimpaş''a gönderme yaparak camilerin de şeffaf bir şekilde faaliyet ve bütçe raporu hazırlayabileceği tespitini yapmış.

Dedim ya dini bilgileri eksik ve yetersiz olan bu zevat aynı zamanda ilgisizler. New York 5. caddedeki kilise dikkatini çekmiş. Oysa biraz daha gezse merak etse ilgilense, mesela 96. caddedeki minareli camii de görebilecek ve nasıl idare edildiğini öğrenebilecekti. Dedim ya ilgi meselesi. Yahut Washington''da büyükelçilik ve konsoloslukların bulunduğu meşhur Massachussets caddesinde ve Türkiye Sefaretinin hemen yanı başında bulunan neredeyse tarihi bina olacak kadar eski ve üstelik içindeki çinilerin Türkiye devleti tarafından hediye edildiği büyük camie de bir uğrayabilir ve nasıl yönetildiğini öğrenebilirdi. Aynı şekilde Washington DC de New Jersey caddesindeki zenci Müslümanlara ait Mescid-i Muhammed''e bir uğrayıp nasıl idare edildiğini bir inceleyebilirdi.

Benim Amerika tecrübem Newyork ve DC ile sınırlı olduğu için ABD hakkında daha fazla bilgi veremeyeceğim ama Avrupa''daki camilerin nasıl yönetildiğini çok iyi bildiğim için bir iki cümle ile de onlara temas etmek isterim. Dedim ya bilgileri ve ilgileri eksik olduğu için bu yönetmenler kilise yönetimine hayranlıkla bakabilirler. Ama mesela Almanya, Avusturya, Belçika, Hollanda, Fransa, Danimarka, İsviçre ve diğer bazı Avrupa ülkelerinde camilerin nasıl yöneltildiğini biraz merak edip birkaç tanesine uğrasalar dudakları uçuklayacaktır mutlaka. Özetleyeyim Avrupa''daki camilerin her biri bağımsız yönetim kurulları tarafından idare edilmekte, gelirleri giderleri resmen kayıt altına alınmakta, aylık yıllık faaliyet raporları hazırlanmakta ve yönetmenin New York''ta gördüğü kilise yönetiminden daha şeffaf ve daha hesap verebilir düzeydedirler ve bu camilerin büyük çoğunluğu Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına aittir!

Bu camiler bizdeki gibi bir diyanete bağlı olmadıkları için tamamen üyelerinin aidatları ve cami derneğinin gelir getiren diğer faaliyetleriyle finanse edilmektedir. Camiye ihtiyacı olanlar bir araya geliyor ve camilerini açıyorlar sonra da tüm giderlerini karşılıyorlar bunun hesabını da üyelerine şeffaf biçimde veriyorlar.

Yönetmenimizin yolu camilere hiç uğramadığı için onların nasıl yönetildiği hakkında da bilgisi yok.

Türkiye''deki camilerin de cemaatler tarafından idare edilmesi gerektiğine ben daha önce birkaç kez temas etmiştim. Hatta nüfus cüzdanlarında din hanesi tartışılırken camilere üye olma yöntemi getirilmesi halinde nüfus cüzdanına din hanesi yasılmasa da olur demiştim de bir hayli tepki almıştım.

Ben, camie ihtiyacı olan cemaat camiini yaptırsın sonra da tüm giderlerini kah üyelik aidatı ile kah diğer sosyal ve ticari faaliyetlerden elde edeceği gelirlerle kendisi karşılasın kanaatine sahibim. Böylece lüzumsuz keyfi cami inşası da bitmiş olur. Diyanet te sadece denetleme göreve yapar.

Camilerin çokluğundan şikayet ederek (dünkü yazısında da İran ile kıyaslayarak bizdeki camilerin çokluğundan şikayet etmiş) İslam''a karşı duygularını dolaylı olarak ifade eden bu yönetmenimiz ve benzerleri bu kez de aman irtica güçlenir diyerek bu yönteme itiraz edeceklerdir.

Kilisenin bağımsız şeffaf ve hesap verebilir olmasını takdir ederler ama camilerin bağımsız olmasından hazzetmezler. Bağımsız olmayınca şeffaflık ve hesap verebilmeden bahsetmek mümkün müdür?

Ve bunun neresi laikliktir?