Yoksulun hükmen mağlubiyeti: Serbest Kıyafet...

Benim çocukluğumda öğrencilerin giyebileceği iki çeşit kıyafet vardı: İlkokulda siyah önlük-beyaz yaka; ortaokul- lisede erkekler gri pantolon-lacivert ceket-kravat, kızlar lacivert üniforma- beyaz ya da mavi gömlek. Bir iki istisna hariç bütün okullarda giyilen tek tip kıyafet, öğrencinin hangi okula gittiğini değil okul hayatının hangi kademesinde olduğunun altını çizerdi.

Servislerin hayatımıza dahil olmadığı, sokakların bugüne kıyasla oldukça güvenli olduğu zamanlardı. Forma dokunulmazlık sağlardı öğrenciye. Okulu kırma eğiliminde olanları ele verirdi. Forma ile okul zamanı sokaklarda dolaşanların okulu kırdığı anlaşıldığından; amcalar teyzeler ufak çaplı uyarırdı:Hımm... senin bu saatte okulda olman gerekmiyor mu?

Şimdi sokaklar rengarenk. İlköğretimde önlüğü jile olarak yorumlayan okullar olduğu gibi; etek-gömlek, pantolon-tişört giyilmesini tercih eden okullar var. Siyah önlük mecburiyetinin kalkmasından sonra, renk ve model seçimi okullara bırakıldığı için tek tip forma anlayışı kırıldı uzun zaman önce. En az siyah önlük kadar sevimsiz olan mavi önlük giyilen okullar da var elbet. Özellikle küçük şehirlerde ve kırsalda.

Milli Eğitim Bakanlığı mavi önlükleri nostalji yapmak için serbest kıyafet uygulamasına geçme hazırlığında. Sokakların bu kadar tekinsiz olduğu bir zamanda, serbest kıyafet uygulamasıyla kim öğrenci kim değil anlaşılması zor olacağından yaşanacak olumsuz neticeler beni endişelendiriyor. Okulu kırmaya meyilli çocukların elini kolaylaştıracak bu uygulama. Çünkü okulla veli arasında sağlıklı bir iletişim kurulamayan o kadar çok okul var ki! Evden okula diye çıkan ama bir daha kendisinden haber alınmayan öğrencinin velisi okula gittiğinde, çocuğunun günlerdir okula gitmediği gerçeğiyle yüzleşince, okul yönetimini suçlamakta haksız mı? Cep telefonu kullanımı bu kadar yaygınken, gün sonunda okula gelmeyen öğrencilerin velisine bir mesaj göndermek bu kadar zor mu?

Kıyafet serbestîsini savunanlar öğrencinin birey olarak diğerlerinden farklı hissetmesini sağlayacak tezini öne sürüyorlar. Evet doğru birey olarak farklı hissedecek. Şık, kaliteli, marka giyinebilenler imajlarıyla bir adım öne geçecek, bu imkanlara sahip olmayanlar üstünde üstünlük kurabilecek. İmkanı olanlar ''giyinme'' üzerinden kimlik oluşturabilecek ya diğerleri? Diyorlar ki kıyafetiyle ön plana çıkamayanlar daha çok çalışarak derslerinde başarılı olabilir ve kıyafet açığını kapatabilir. Bunu başaran mutlaka olacaktır, her zaman olmuştur. Ama ya kıyafetinden utandığı için yerin dibine geçenleri, ''görünmez olmak'' için aşırı çaba harcayanları nasıl kurtaracağız? Kafa Dengi programında Tarık Tufan ve Sırrı Süreyya Önder serbest kıyafet uygulamasını desteklerken; aksi tezi savunan ve derinlere dalan Selahattin Yusuf''un ''yatılı okuldayken ayakkabılarımdan dolayı tahtaya kalkamadığım günleri hatırladım'' demesi çok şey ifade ediyor.

Her sabah kıyafet üzerinden önce evde sonra okulda çatışma yaşanacak. Ben şimdi ne giyeceğim krizi ebeveynle çocuğu; giyilebilir-giyilemez, yönetmeliğe aykırı tartışması öğretmenle öğrencileri karşı karşıya getirecek.

Ekonomik farklılıklar serbest kıyafetle gün yüzüne çıkacak. Forma yoksulluğu örtmez diyenlere katılmamak elde değil. Evet yoksulluğu örtmez ama serbest kıyafet zenginliği iyice gün yüzüne çıkarır. Bazıları her gün kıyafet değiştirirken bazıları her gün aynı kıyafeti giymek zorunda kalacak. ''Gövde gösterisi'' olarak kullanılacak serbest kıyafet; satın alma açlığını tetikleyecek!

Ergenlik dönemindeki çocuklardan bahsediyoruz. Beğenme beğenilmeme ile ilgili en yoğun problem yaşanan çağdan. En kırılgan dönemden.

Haftada bir gün serbest kıyafet giyilmesine izin veren okullar; disiplin suçlarında yaşanan artış, konsantrasyon düşüklüğü, sınavlarda düşen başarı, derse katılımın azalması ve çılgınlık derecesine yükselen marka takıntısı yüzünden vazgeçmiş uygulamadan. Fatih Altaylı yazdı. Kızının okulunda Cuma günleri kıyafet serbestîsi uygulandığını ve her Cuma kızının giyinme krizi yaşadığını. Hali vakti yerinde, kendine ait bir elbise dolabı olan bir çocuk bu krizi yaşıyorsa; yılda bir bilemediniz iki kat elbise alınabilen dar gelirlinin yaşayacağı sıkıntı hakikaten çok büyük. Eylül ayında okul harcamaları için iki yakasını bir araya getiremeyen Mahmutpaşa''nın yolunu tutan aileler nasıl kalkacak bu yükün altından?

Sınav sistemine teslim olmuş, dershanelerin yörüngesine girmiş eğitim/öğretimde, kaliteyi artırma yolları aranması gerekirken; kıyafeti serbest bırakarak şeklen dershaneler örnek mi alınacak?

Böyle bir karar ve uygulamadan haberdar edilmeyen; gelecek eğitim yılının hazırlığını şimdiden tamamlayan sanayici ve tüccar kesimde yaratılan mağduriyet nasıl giderilecek?

İngiltere disiplinin sağlanamaması, başarı oranının düşmesi gibi olumsuz sonuçlarından dolayı serbest kıyafet uygulamasından vazgeçti. Almanya pilot uygulamalarla üniformaya geri dönmeye çalışıyor.

“İki yıl denedik olmadı vazgeçtik” demenin tahribatı büyük olur. Hem maddi hem manevi açıdan. Telafisi mümkün olmayan tahribatlar yapmaktan ne zaman vazgeçeceğiz?