Düz dünyada yerin neresi!

Bill Gates yeni bir icat yapabilmek için eskisini çok iyi anlamak gerekir diyor. Fen ve matematik teknolojinin evrensel dilidir. Fen ve matematik eğitimine değer veren ülkeler düz dünyada bilim ve teknoloji konusunda söz sahibi olabiliyorlar.

İnsanoğlu Afrika"dan çıkıp dünyaya yayıldığı günden beri birbiriyle yeniden bağlantı kurmak için sayısız yollar ve nedenler bulmuş. Küreselleşme olarak adlandırılan bu süreç yeni ticaret yolları bulmaktan imparatorlukların genişleme arzularına kadar sayısız emel ve kaygının ürünü. Binlerce yıl önce başlayan, günümüzde değişen teknolojinin etkisiyle ivme kazanan küreselleşme hem bağlılık hem de bağımlılık olarak tanımlanıyor.

İnternetle birlikte küreselleşme ifadesi yerini düz dünya ifadesine bıraksa da küreselleşme üç büyük çağa ayrılıyor. Bu çağlardan ilki, Kristof Kolomb"un Eski Dünya ile Yeni Dünya arasında ticareti başlatan sefere çıktığı tarih 1492"de başladı 1800"lere kadar sürdü. Küreselleşme 1.0 şeklinde adlandırılan bu çağ; dünyayı büyük boydan küçük boya indirdi. Değişimin esas motoru, küresel entegrasyonun itici gücü ülkenizin ne kadar kas gücüne sahip olduğu (adale, beygir gücü, rüzgar, buhar gücü), ve bu gücün ne ölçüde yaratıcı kullanıldığıydı. Bu çağda çoğunlukla din ve emperyalizmden veya her ikisinden birden ilham alan hükümetler ve ülkeler duvarları yıkarak ve dünyayı birbirine örerek küresel entegrasyona giden yolu açtılar.

Küreselleşme 1.0" da esas soru şuydu: Küresel fırsat ve rekabette ülkemin yeri neresi? Ülkem aracılığıyla küreselleşip diğerleriyle işbirliğine nasıl gidebilirim?

İkinci çağ, küreselleşme 2.0; yaklaşık olarak 1800"lerde başladı, Büyük Bunalım ile Birinci ve İkinci Dünya Savaşlarında ara verdikten sonra 2000"e kadar devam etti. Küreselleşme 2.0 dünyayı orta boydan küçük boya indirdi. Bu çağda değişimin esas motoru, küresel entegrasyonun itici gücü çokuluslu şirketlerdi. Çokuluslu şirketler önce Hollandalı ve İngiliz anonim şirketlerin yayılmasıyla ve Sanayi Devrimi"yle pazar ve işgücü için küresel düzeye çıktılar. Bu çağın ilk yarısında küresel entegrasyona güç katan şey buhar makinesi ve demiryolları sayesinde ulaşım maliyetinin azalmasıyken; ikinci yarısında telgraf, telefon, kişisel bilgisayar, uydu, fiber optik kablo ve internetin ilk versiyonunun yaygınlaşması sayesinde iletişim maliyetinin azalmasıydı. Malların ve bilginin küresel bir piyasa oluşturmaya yetecek ölçüde kıtadan kıtaya hareket etmesi ürünlerin ve işgücünün küresel olarak alınıp satılması anlamında gerçek bir küresel ekonomi doğdu ve olgunlaştı.

Küreselleşme 2.0"da asıl soru şuydu: Küresel ekonomide şirketimin yeri neresi? Ülkem fırsatları nasıl değerlendiriyor? Nasıl küreselleşebilirim ve şirketim aracılığıyla diğerleriyle işbirliğine nasıl gidebilirim?

2000 yılı civarında ise yepyeni bir çağa girildi; küreselleşme 3.0. Dünyayı küçük boydan minicik boya dönüştürürken; oyun sahasını düzleştirdi. Bu çağın itici gücü çağa biricik karakterini kazandıran şey küresel düzeyde işbirliği yapmak ve rekabete girmek için bireylerin ele geçirdikleri yeni güçtü. Bireylerin ve grupların bu kadar kolay ve bu kadar pürüzsüz küreselleşebilmesine imkan sağlayan kaldıraç ise herkesi kapı komşusu haline getiren fiber optik şebekeyle birlikte yazılım; her türden yeni bilgisayar uygulamaları. İçinde yaşamaya devam ettiğimiz bu çağın en önemli ve yeni özelliği bireyin güçlenmesi.

Küreselleşme 3.0"da asıl soru şu; küresel fırsat ve rekabette benim yerin neresi? Kişi olarak diğer insanlarla küresel işbirliğine nasıl gidebilirim?