Kurgu izleyeni harekete geçirir

Aile yaşamını temel anlatı kalıbı olarak kullanan yerli diziler tek bir aile varmış ve her ailenin dramı aynıymış hatasına düşüyor. Her ailenin dramı farklıdır, acıyı yaşama biçimi farklıdır. Her ailenin kaosu başka başkadır. Kardeş kıskançlığı, kardeşler arası mücadele, babanın evlatlarını ayırması özünde aynı gibi görünmesine rağmen başka başkadır.

Bir anlamda bütün oyuncular teşhircidir; seyredilmekten, çekici ve bakılmaya değer bulunmaktan zevk alırlar. Seyirciler de belli bir anlamda röntgencidir.

İster kurguya dayalı ister gerçek olsun sonu gelmeyen karakter selini dramatik bir şekilde aktaran televizyon en gelişmiş dedikodu ulaştırıcı makinedir.

Uzun süreli dizilerde hikayenin sürekliliği karakterlere alışmayı sağlar, seyircinin tarafsız düşünmesi mümkün olmaz. İnanmama daimi olarak tatile uğrayabilir, askıya alınabilir.

Aile üyeleri kadar alışılmış hale gelen, yinelenen karakterler her hafta yeni, farklı bir durum ve şartlarda ortaya çıkar. İzleyiciye güvende olma duygusu, bu karmaşada yolunu bulmasına imkan veren bir yapı temin eder. İzleyici zihni bir gayret sarf etmekten, her bölümde üzerinde kafa yormaktan kurtulur.

Kurgu izleyeni içine çekerek gerçekliği daha iyi bir biçimde anlamasını sağlar. Kurgu ile kurulan düşsel bağlantı içsel bir özdeşim sağlar. Bu düşsel özdeşim sayesinde dünyaya daha gerçekçi bir bakış açısı geliştirilebilir. Kurgu izleyeni harekete geçirir, bu süreç içinde önermelere dayanan mantıksal düşünce silsilesini daha iyi anlar. Bu bağlantı kurulduğunda zihinsel ve duygusal olarak temsil edilen durumun içinde bulur kendini. Temsil edilen durumu daha iyi anlar, gerçek yaşamdaki durumla kurgu durum arasında bağlantılar kurarak bir takım dersler çıkarır. Ayrıca sürece giren dışarıdakilerin görüşü de değerlendirmeye alınır.

Kurgu normal koşullarda eldeedilemeyecek deneyimlere ulaşılmasını sağlar. İzleyeni temsil ettiği dünyalara ve karakterlere götürerek başka zamanlarda ve yerlerde yaşamanın nasıl olduğuna dair fikir edinilmesine katkıda bulunur.

Kurgu ve kurgu ile kurulan ilişki alternatif davranış biçimleri ve bakış açıları sunar. Türlü değer yargılarının ve davranış biçimlerinin sonuçları yaşanmadan tecrübe edilir. Bu yolla kurgu gerçek yaşamda karar verme süreçlerinde yardım eder.

Kurgu karakterlerle kurulan empati izleyeni eğitir. Duygusal yoğunluğa ulaştırır. Kurgu varsayımlara dayanır, bu varsayımlar kişiyi eğitebilir çünkü betimledikleri yerler ve sorunlar gerçek hayattaki karşılıklarına benzer.

Kurmacanın İşlevi ile başlayan kısım Simpson ve Felsefe kitabından. "RTÜK dünyaca ünlü çizgi filme ceza verdi" haberiyle gündem olan Simpsonlar hakkında yazılmış bir kitap. Daha önce de RTÜK"ün Aşk-ı Memnu"ya verdiği ceza yazarına verilmiş gibi aktarılmıştı. Cezanın ürüne ya da yazara değil kural ihlaline verildiği gerçeği her seferinde göz ardı ediliyor. Çizgi film söz konusu olduğunda RTÜK"ün çocukları koruma refleksi sansürcü damgasını yemesine sebep oluyor. RTÜK"ün sadece şikayet üzerine harekete geçmesi bu eleştirileri almasında en büyük etken. Çünkü şikayet edilmediği için gözden kaçan ceza almayan o kadar çok şey oluyor ki!

NOT: RTÜK ve Şiddet başlıklı yazımda kurum içinden yazılmış bir mektuba yer vermiştim. Mektubun içeriğine yine kurum içinden üst düzey itiraz geldi. Bahsi geçen dizi Alemin Kıralı ile bağlantılı mektupta belirtildiği gibi daha önce yazılmış bir rapor olmadığı; genelde raporların içerik eksikliğinden dolayı reddedildiğine dair. Uzmanların yazdık iddiasında bulundukları raporlar, bu raporların reddedilme sebepleri, verilen cezaların medyada haber olma biçimleri RTÜK"ün işleyişinde sıkıntı olduğunu düşündürüyor.