DRONELAR: SAVAŞ MEDENİYETİ"NİN ÖLÜM KUŞLARI!

Dronelar, genel bilinen adlarıyla insansız hava araçları, 21. Yüzyılın yeni savaş makineleri olarak her geçen gün biraz daha ön plana çıkıyor. Batı medyası ve önemli bloglar her gün yeni çağın savaş makinalarıyla ilgili bir habere yer veriyor. ABD gibi küresel güçlerden Hizbullah gibi bölgesel örgütlere kadar herkes, bu "insansız" ve "insafsız" hava araçlarının kabiliyetinden yararlanmanın yollarını arıyor, araştırıyor.

Dronelar adeta gökyüzünde dolanan serseri mayınlar. Gözetleyebilir, bilgi edinebilir, tespit edebilir ve hatta gerekirse yok edebilirler. Hele ki uluslararası hukuku kendi sınırlarına göre belirleyen bir süper güç iseniz, tüm dünyayı bir joystick"in ucunda "dijital" oyun alanınız olarak da belirleyebilirsiniz. Size karşı tehdit oluşturduğunu iddia ettiğiniz bir "hedefi" gözünüzü kırpmadan, hiçbir askerinizi "tehdit" altına sokmadan, sorgusuz sualsiz yokedebilirsiniz. Bu sorgusuz sualsiz yok etme ile ilgili size bakışlar yöneldiğinde ise minareyi kılıfına göre ayarlaya da bilirsiniz. İnsansız hava araçları ile "insani"liği ve hukukiliği şüphe götüren operasyonlarınızı da böylece aklarsınız. (Bu konuyla ilgili önemli bir yazı için bakınız: Işın Eliçin "Başkalarının Çocuklarını Öldürmek" ) Velhasılı dronelar, öldürme yetkisi verilmiş, savaş medeniyetinin ölüm kuşları! Bu kuşlardan maksimum şekilde faydalanmayı amaçlayan ülke ise, Amerika Birleşik Devletleri.

ABD, özellikle Irak ve Afganistan"da ordusunun karşılaştığı zorluklar ve Amerikan askerlerinin görevleri öncesi ve sonrasında geçirdiği psikolojik travmalar, ordu içinde artan cinsel taciz iddiaları ve disiplinsizlik sonrasında, askeri stratejisini özel birlikler ve insansız hava araçlarıyla yapılacak operasyonlar olarak yeniden dizayn etti. Buna göre ABD ordusu kendisi için önemli operasyonları özel birlikler vasıtasıyla ve insansız hava araçlarıyla şekillendirecekken, bölgesel geniş çaplı operasyonlarda, yine bölgesel müttefiklerinin oluşturacağı aktif güçlere destek vermekle yetinecek. İşte bu yeni stratejinin baş aktörleri dronelar, dünyanın dört bir köşesinde gerçekleştirdikleri operasyonlar ile günden güne dikkat çekmeye başladılar. ABD özellikle Afrika ve Geniş Ortadoğu"da droneların kabiliyetinden maksimum şekilde fayda sağlamayı tercih ediyor ve sürdürüyor. Bu amaçla işbirliği içinde olduğu ülkelerde özel üsler kuruyor ve kabiliyetlerini genişletiyor. Washington Post"ta 25 Ekim tarihinde çıkan bir haber bu gizli üslerin varlığını doğrular nitelikte. Habere göre ABD, oldukça stratejik bir konuma haiz Cibuti"nin başkenti Cibuti"de ilk terörle mücadele üssünün genişletme çalışmalarına başlamış durumda. İki yıl içinde tamamlanması ve 1,4 milyar dolara mal olması beklenen üs için Pentagon büyük umutlar bağlamış durumda. Pentagon yetkilileri üssün ABD"nin "terörle" mücadelesini güçlendireceğini ifade ediyorlar. Camp Lemonnier olarak ifade edilen terörle mücadele üssü için ABD her yıl Cibuti"te 37 milyon dolar ödüyor. Üs, başkent içinde yaklaşık 500 dönümlük bir arazide kurulu ve şehrin tam merkezinde bulunuyor. Şehir nüfusunun neredeyse 3"te 2"si bu üssü çevreleyen 9 kilometrelik alan içerisinde yaşıyor. Camp Lemonnier"de konuşlu bulunan ABD dronelarının Arap yarımadası özellikle de Yemen"de El-Kaide"ye ait olduğu iddia edilen hedeflere yönelik ve Somali"deki El-Şabab üslerine düzenlenen operasyonlarda kullanıldığı da böylelikle ortaya çıkmış durumda. Özellikle ABD medyasında son çıkan haberler bu üssün son derece aktif kullanıldığını gösteriyor. Washington Post"ta yer alan bir habere göre ABD bu yıl Yemen"de 35"nci drone saldırısını gerçekleştirmiş durumda. Yine bir başka açıklamaya göre Pakistan"da ABD"nin gerçekleştirdiği drone saldırıları 2 yıl öncesine göre 122"den 40"a düşmüş olsa da hala bu ülke üzerinde gözetleme ve istihbarat faaliyetleri dronelar vasıtasıyla yürütülüyor. Geçtiğimiz aylarda İran"da düşürülen Global Hawk tipi, gözetleme ve istihbarat toplama amaçlı drone"un da İran"a yönelik CIA"in istihbarat faaliyetinin bir uzantısı olduğu artık biliniyor.

Drone faaliyetlerin önemli bir kısmı ise CIA tarafından yönetiliyor ve yönlendiriliyor. Bunda Işın Eliçin"in yazısında vurgulandığı gibi CIA operasyonlarının sivil ve askeri denetim dışında olması ve direk Başkan"ın onayından geçmesi etkili. Öyle ki CIA"in droneları kullanma konusunda gösterdiği saldırgan tutum ve operasyonları ile ilgili Pentagon dahil diğer kurumları bilgilendirmemesi ABD"de savunma çevrelerini dahi endişelendirmiş durumda. CIA Başkanı David Petreus"un, droneların Amerikan ordusuyla ortak kullanımı konusunda çekincesi ve CIA"in kendi drone filosunu kurması yönündeki düşünceleri de bu kaygıyı artırıyor. Son olarak CIA"in 30 ila 35 drone arasında değişen envanterine 10 tane daha eklemek istediğini açıklaması tartışmaları alevlendirmiş durumda. Ne var ki CIA"in mevcut envanteri ABD ordusunun sahip olduğu envanter karşısında devede kulak misali kalıyor. Mevcut rakamlara bakıldığında sadece Amerikan Hava Kuvvetlerinde Predatör, Reaper (Droneların Saldırı Kabiliyeti en yüksek modeli) ve Global Hawk olmak üzere sayısı 246"ya ulaşan drone filosu bulunuyor. Yine, ABD ordusunun diğer birimlerinde, kara, deniz ve deniz piyadesi güçlerinde de yüzlerce insansız, uzaktan komuta edilebilen hava aracı olduğu biliniyor. Türkiye"nin sadece 10 adet insansız hava aracı olduğunu hatırlatırsak, ABD"nin sahip olduğu yüksek drone kabiliyeti daha iyi anlaşılacaktır. ABD ordusu ve elbette CIA"nın, sahip oldukları bu geniş drone envanteri ile dünyanın her köşesinde gizli suikastler ve operasyonlar düzenleme, kimsenin ruhu bile duymadan gözetleme ve istihbarat toplama imkanına sahip olduğunu bilmek, tehdidin büyüklüğünü göstermesi açısından önemli.

Bu kontrol edilemez güç, uluslararası hukuki bir çerçeveye alın(a)madığı her gün etkisini büyüterek, sivillerin birer operasyon zayiatı sayıldığı, devletlerin egemenlik haklarının fiilen sona erdirildiği, sivil hukukun, savaş hukukuna meze yapıldığı yeni bir düzenin doğmasına doğru hızla yol alıyor. Dünyanın pekçok köşesine inşa edilecek gizli üslerle yeni bir emperyal hakimiyet yapısı dronelar ve onların "insansız" ve insanfsız" operasyonları ile inşa ediliyor. Ve elbette bu kontrol edilmez gücü elde etmek isteyen diğer ülkeler de bu hukuksuzluktan güç olarak benzer yollara başvurmayı istiyor ve deniyorlar. Böylesi bir kontrolsüz ortam, küresel anlamda bir drone terörünü oluşturacak. Ve hiç şüphe yok ki sonuçları insanlık adına yeni bir felaketi doğuracak!

29 Ekim Cumhuriyet Bayramınızı kutlarım.