Danışıklı dövüş

Kendilerini bildi bileli devlete hizmet vermiş pekçok memur, sırf Güneydoğu''da bir yerlerde doğmuş oldukları için, aktif görevden alınıyorlar...

O günleri hatırlamayanlar bile ara sıra bizim televizyonlarda da gösterilen ''Başkanın Bütün Adamları'' filminde Dustin Hoffman''ın canlandırdığı gazeteci tipi olarak bilirler Carl Bernstein''i... Tarihe ''Watergate'' olarak geçen ünlü skandalın üç baş kahramanından biridir o; Richard Nixon başkanlıktan ayrılmak zorunda kalmış, onu buna zorlayan iki gazeteci (Bob Woodward ve Carl Bernstein) adlarını basın tarihine silinmeyecek biçimde kazımışlardır...

Bernstein''i hatırlamam, bizde tercümesi yayımlanmamış, ABD''de de artık kitapçılarda bulunmayan ''Loyalty: A Son''s Story'' (Sadâkât: Bir Oğlun Hikâyesi) kitabı yüzünden. Yahudi asıllı bir aileden gelen Carl''ın anne-babası, 1940''larda sendikacılık hareketine katılmışlar, 1950''lerin başında patlayan McCarthy fırtınası içerisinde işlerini kaybetmişlerdir. Gazeteci Bernstein, yıllar sonra yazdığı kitapta, ailesinin fertleri ve dostlarıyla konuşarak o dönemi anlamaya çalışır... Tabii, okurlar da bağnazlığın köreltici etkisini yetkin bir kalemden okuma fırsatı bulurlar...

Öyle bir havanın acemisi değiliz; kurunun yanında yaşı da yakan, suçsuzu kahreden sert rüzgârlar bizde sıkça eser. Şu sıralarda tanık olunan terör örgütü Hizbullah etrafındaki tartışmalar da, toplumda derin travmalara sebep olacak bir bağnazlığı körükleyeceğe benziyor.

Bir gazetenin cumartesi günkü manşeti dehşet saçıyordu: "Doç. Dr. İrtica"... Habere göre, Başbakanlık Takip Kurulu (BTK) üniversiteleri gözden geçirmiş, ''doç.'' ve ''dr.'' unvanı taşıyan binden fazla öğretim üyesinin ''irticacı'' olduklarını tespit etmişti. Gazete, hazırlanan raporda YÖK''ün suçlandığını kaydediyor; YÖK başkanı Kemal Gürüz bu ''irticacıların'' üzerine gitmiyormuş... BTK, bu tespit doğrultusunda geniş çaplı bir tasfiye planlıyormuş...

Bu haberin çıkmasıyla birlikte kimbilir kaç bin üniversite öğretim üyesi, aileleriyle birlikte, "Acaba Hizbullah''ın palası bize de isabet edecek mi?" diye perişan olmuştur... Dindarların kanlı eylemleri yapan gözü dönmüş kâtiller tarafından kıtır kıtır kesildikleri yetmiyormuş gibi, örgütle hiçbir ilgisi olmayan, araştırma ve öğretme faaliyetinin içindeki bu insanlar, şimdi de Hizbullah kamasını eline alan yetkililer eliyle tasfiyeye uğrama tehdidi altındalar... Carl Bernstein''in McCarthy aşırılığını, anne-babasının dost çevresinde ele alan ''Sadâkât'' kitabını bu yüzden hatırladım; orada da, günahsız insanlar, "Acaba sıra bize ne zaman gelecek?" diye bekliyorlardı...

Haberdeki bir yönlendirme dikkat çekici: Üniversiteleri ortaöğretim kurumu disipliniyle yöneten ve kendi ideolojisi dışındaki görüşlere asla müsamaha etmeyen Kemal Gürüz''ü suçluyor rapor. Oysa, Gürüz, geçmişte, bıyığını beğenmediği rektörleri istifa ettirdi, istifa etmeyenleri mahkemelerde süründürüyor... Kıdemli öğretim elemanlarını, profesörleri, yasalara aykırı olduğu halde, bulundukları il dışındaki üniversitelere sürmekte tereddüt etmiyor. 30 yıllık öğretim üyesini, "İrticacı olduğu" gerekçesiyle üniversiteden atan bir YÖK başkanı o, ''irticaa yumuşak davranması'' asla mümkün değil; danışıklı dövüş bir suçlama bu.

Prof. Gürüz''ün elinin uzanamadığı birkaç üniversite rektörü kaldı. Erzurum''daki Atatürk Üniversitesi ile Isparta''daki Süleyman Demirel Üniversitesi''nin rektörleri sözgelimi. Bu iki rektörü, Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel şahsen tanıyor; bu sebeple, YÖK başkanının, "İrticacıdır" demesi üzerinde fazla ikna edici olmuyor. Oysa, başta o iki üniversiteninki olmak üzere 10''a yakın rektörü yerinden etmek niyetinde Kemal Gürüz... Aa, o da ne? BTK, tam da YÖK başkanının taktığı rektörlerin üniversitelerini "İrtica yuvası" olmakla suçlamıyor mu?

"Danışıklı dövüş" diye işte buna derim ben.

Bernstein, sonradan ''gazeteci'' olmaya karar vermesine de yol açan, McCarthy dönemindeki medyanın baskıcı eğilimlerin emrine girme sürecini büyük başarıyla yansıtmış kitabına. Gazetelerde isimler yayınlanıyor, irtibatlar kuruluyor, böylece mağdurlar için komisyon önüne götüren süreç başlıyordu ABD''de. Komisyona ifade vermeye gidenin fotoğraflarını basıyor gazeteler; böylece o insanlar çevrelerinde damgalanıyorlardı... Gazete ve televizyonlar bizde de tezgâhın içindeler, ama ilişki kesme çok daha ilkel biçimde bizde; suçlananlar, doğru dürüst ifadeleri bile alınmaksızın tasfiyeye uğruyor...

"Başbakanlıkta bunlar kimin başının altından çıkıyor?" diye soruşturduğumda hep iki kişi çıktı karşıma. Biri BTK''ya bakan müsteşar; öteki de BTK ilgisi olmadığı halde ortalığı karıştırmayı görev bilen bir müsteşar yardımcısı... Müsteşar yardımcısı, adalet bakanlığında şef kadrosunu doğru dürüst dolduramamışken kendini birdenbire bürokrasinin tepesinde bulunca şaşırmış anlaşılan; her gün servis yaptığı gazeteciler var...

Başbakanlıkta sürdürülen çalışmalar endişe verici; şimdiye kadar duymadığınız bir haber size: Kendilerini bildi bileli devlete hizmet vermiş pekçok memur, sırf Güneydoğu''da bir yerlerde doğmuş oldukları için, aktif görevden alınıyorlar... Bernstein Ailesi fertleri ve dostları da, sırf ''solcu'' veya ''Yahudi'' oldukları için ''kuşkulu statüsü''ne düşmüşler, doktor olan baba doğru dürüst iş bulamamıştı.

Bugünler de geçecek elbet. Herhalde yaşananları yazan biri bizde de çıkar.